Chủ động ứng dụng công nghệ kiểm soát xả thải

Cán bộ, nhân viên của Trung tâm Điều khiển tích hợp dữ liệu môi trường kiểm soát việc xả thải của cơ sở sản xuất qua camera giám sát và dữ liệu từ trạm quan trắc tự động.

Tăng ứng dụng công nghệ giám sát

Theo báo cáo của Sở Tài nguyên-Môi trường (TNMT), trên địa bàn thành phố có hơn 12.000 cơ sở sản xuất. Trong đó có 665 cơ sở sản xuất công nghiệp nằm trong các khu, cụm công nghiệp (564 cơ sở trong 11 khu công nghiệp và 101 cơ sở trong các cụm công nghiệp). Còn lại là các cơ sở sản xuất nằm phân tán, rải rác.

Đặc biệt, trên địa bàn thành phố hiện có 124 cơ sở sản xuất phát sinh 162 nguồn thải với lượng khí thải, nước thải lớn; tập trung chủ yếu ở các lĩnh vực: sản xuất điện năng, xi măng, cơ khí, luyện kim, hóa chất, vật liệu xây dựng, phân bón, chế biến thực phẩm, giày da, may mặc, y tế... Điều này đặt ra không ít thách thức trong công tác kiểm soát bảo vệ môi trường. Thực tế, có nơi, có thời điểm, công tác kiểm soát, giám sát việc thực thi quy định bảo vệ môi trường của cơ sở sản xuất chưa bảo đảm, xuất hiện những “điểm nóng” môi trường, ảnh hưởng xấu đến cuộc sống người dân và môi trường. Còn nhớ vụ việc tháng 1-2018, hàng chục học sinh và giáo viên của Trường THCS Quán Toan (quận Hồng Bàng) bị ngất do khí thải từ một số cơ sở sản xuất thép ở cụm công nghiệp thép Quán Toan. Nguyên nhân là hệ thống xử lý khí thải của cơ sở sản xuất thép xảy ra sự cố, không được phát hiện, xử lý kịp thời, khí thải không được xử lý đúng quy định, thải ra môi trường; gây ảnh hưởng sức khỏe người dân.

Để kiểm soát được nguồn thải, từ tháng 12-2016, Sở TNMT xây dựng thực nghiệm hoạt động của Trung tâm Điều khiển tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường đặt tại Trung tâm Quan trắc môi trường; yêu cầu các doanh nghiệp có nguồn thải lớn lắp đặt camera giám sát nguồn thải, kết nối đường truyền kết quả quan trắc môi trường tự động về Sở. Cụ thể, đối với nguồn thải có quy mô xả thải từ 1.000m3/ngày đêm trở lên, Sở thực hiện kiểm soát bằng hình ảnh camera và đường truyền các thông số quan trắc môi trường từ trạm quan trắc nước thải tự động, liên tục. Đối với nguồn khí thải, Sở TNMT cũng thực hiện kiểm soát bằng hình ảnh camera và đường truyền các thông số quan trắc môi trường từ 30 trạm quan trắc khí thải tự động của các dự án. Qua đó, nhiều sự cố môi trường được phát hiện, kiểm soát kịp thời. Hoặc ngày 6-3-2018, qua quan sát thấy ống khói Công ty Liên doanh thép VOSCO có màu đen đậm đặc, bộ phận vận hành Trung tâm Điều khiển tích hợp dữ liệu môi trường trao đổi điện thoại với chủ nguồn thải, yêu cầu dừng việc xả khí thải ra môi trường và kiểm tra lại việc vận hành hệ thống xử lý khí thải của cơ sở. Đồng thời, Trung tâm Điều khiển tích hợp dữ liệu góp phần cung cấp thông tin về hiện trạng và diễn biến môi trường của thành phố; xây dựng cơ sở dữ liệu số về môi trường của thành phố, làm căn cứ cho việc lập chiến lược, quy hoạch và kế hoạch bảo vệ môi trường; lập báo cáo hiện trạng môi trường thường niên và 5 năm.

Thành phố hiện có 20 trạm quan trắc nước thải tự động tại các địa điểm: sân golf Sông Giá; nhà máy VinFast; Khu đô thị Vinhomes Imperia; Khu đô thị Vinhomes Marina; Nhà máy xử lý nước thải Vĩnh Niệm; Trung tâm thương mại Aeon Mall; Khu nhà xưởng cho thuê Hải Thành; Nhà máy giấy Hapaco; Làng nghề Tràng Minh; Bãi rác Gia Minh và 6 khu công nghiệp (Đình Vũ, Nomura, VSIP, Nam Đình Vũ, Đồ Sơn, An Dương).

Bên cạnh đó có 30 trạm quan trắc khí thải tự động, gồm: 2 trạm ở Công ty Xi măng Chinfon; 4 trạm tại Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng; 5 trạm tại Công ty Xi măng Vicem Hải Phòng; 3 trạm tại Công ty CP đầu tư thương mại và dịch vụ xuất nhập khẩu Thuỷ Anh; các trạm đặt tại các công ty: CP thép Việt Ý; CP cao su nhựa Hải Phòng; TNHH Tân Thuận Phong; TNHH PTTM và SX Đại Thắng; CP Vinatic; Nhựa Phú Lâm Hải Phòng; CP Hoá chất Vico; TNHH Thương mại dịch vụ Toàn Thắng; HM Plastics; Hoá chất công nghiệp; TNHH Sanhua VN; TNHH Giấy HP Hapaco KT; TNHH Thương mại và dịch vụ xuất nhập khẩu Liên Minh; CP Thép Việt Nhật. 

Lắp đặt thêm 15 trạm quan trắc tự động

Theo Phó giám đốc Sở TNMT Phạm Văn Thuấn, việc ứng dụng công nghệ trong kiểm soát nguồn thải giúp cơ quan quản lý nhà nước chủ động trong công tác bảo vệ môi trường. Cùng với đó, những chỉ số về khí thải, nước thải, khí tượng thủy văn được kết nối, sẽ tạo nên cơ sở dữ liệu quan trọng, hình thành bản đồ dự báo, cảnh báo chất lượng môi trường, cung cấp công khai, kịp thời đến người dân. Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm soát nguồn thải bằng hình ảnh qua camera và truyền trực tiếp các kết quả quan trắc môi trường từ các trạm quan trắc tự động của các doanh nghiệp về trung tâm góp phần thay đổi nhận thức của chủ doanh nghiệp đối với trách nhiệm bảo vệ môi trường, giúp cơ quan quản lý nhà nước về môi trường thực hiện tốt hơn công tác quản lý, giám sát và cảnh báo kịp thời về tình hình phát thải chất ô nhiễm ra môi trường, tăng cường năng lực của cán bộ môi trường.

Từ kết quả đạt được, trong năm 2022, Sở TNMT mở rộng hơn nữa việc ứng dụng công nghệ trong kiểm soát xả thải. Theo đó, Sở khẩn trương hoàn thiện các hạng mục đầu tư thuộc giai đoạn 1 dự án Trung tâm Điều khiển tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường, gồm đầu tư, lắp đặt 15 trạm quan trắc môi trường tự động (6 trạm quan trắc không khí và 9 trạm quan trắc môi trường nước ngọt). Các trạm quan trắc tự động dẫn truyền số liệu liên tục, thường xuyên về Trung tâm Điều khiển tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường. Việc hoàn thành dự án này sẽ góp phần giúp công tác kiểm soát môi trường của thành phố tốt hơn, phòng ngừa, hạn chế thấp nhất những sự cố môi trường có thể xảy ra./.

Bài và ảnh: THU THỦY