Đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp: Hướng đi mới, hiệu quả thiết thực

Sinh viên Trường cao đẳng Du lịch Hải Phòng thực hành nghề nghiệp tại Công ty TNHH Vietravel.

Tạo thu nhập từ khi đang học

Đam mê với công việc pha chế đồ uống nên em Nguyễn Mỹ Ngọc (phường Hùng Vương, quận Hồng Bàng) đăng ký theo học tại Trường cao đẳng du lịch Hải Phòng. Mỹ Ngọc hồ hởi khoe: “Không chỉ được theo học đúng ngành mình yêu thích, ngay từ năm thứ 2 em đã có thể vận dụng những kiến thức học trong trường để làm thêm tại chuỗi cửa hàng đồ ăn nhanh, pha chế trà sữa, đồ uống, với thu nhập từ 2-3 triệu đồng/tháng. Chúng em không lo “thất nghiệp” vì có nhiều doanh nghiệp tuyển dụng vị trí việc làm phù hợp năng lực, trình độ của em. Nhưng em ưu tiên chọn đơn vị từng thực tập để rút ngắn thời gian làm quen, thích ứng môi trường công việc”. Theo Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng du lịch Hải Phòng Mai Thị Huệ, nhà trường liên kết, hợp tác với hơn 20 doanh nghiệp, đơn vị lữ hành, nhà hàng, khách sạn… để sinh viên được học tập, trau dồi kiến thức sát thực tế. Sinh viên được đào tạo kỹ năng mềm, văn hóa doanh nghiệp và được thể hiện năng lực của bản thân. Doanh nghiệp và nhà trường cùng tham gia quá trình sát hạch, đánh giá nên bảo đảm chất lượng đào tạo. Sau khi tốt nghiệp, sinh viên cũng dễ tìm kiếm cơ hội việc làm.

Tương tự, tại Trường cao đẳng Bách nghệ Hải Phòng, cơ hội “vừa học, vừa làm” rộng mở với nhiều học viên. Theo Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Giới thiệu việc làm (Trường cao đẳng Bách nghệ Hải Phòng) Nguyễn Tiến Nghĩa, những năm gần đây, nhà trường đào tạo gần 1 nghìn học viên mỗi năm theo “đơn đặt hàng” của các doanh nghiệp như: Công ty đóng tàu Phà Rừng, Công ty TNHH LG Display Việt Nam… Sau khi tốt nghiệp, hơn 98% số học viên có việc làm ngay, thậm chí, có thời điểm số lượng sinh viên, học viên không đáp ứng đủ nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp. Do đó, cùng với việc mở rộng, hợp tác với các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố, nhà trường tiếp tục đa dạng hóa các hình thức tư vấn tuyển sinh, nâng cao chất lượng đào tạo để duy trì thực hiện “các đơn đặt hàng”.

Với cách thức “cung lao động đúng theo nhu cầu”, hoạt động gắn kết đào tạo với doanh nghiệp ngày càng được đẩy mạnh và đi vào chiều sâu nên năm 2021 vừa qua, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố cung ứng hơn 40 nghìn lao động qua đào tạo, đào tạo lại tới các doanh nghiệp.

Củng cố, mở rộng “đơn hàng”

Theo số liệu thống kê của Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng, đầu năm 2022, các doanh nghiệp trong khu công nghiệp trên địa bàn thành phố còn thiếu hụt hơn 70 nghìn lao động phổ thông, lao động có tay nghề kỹ thuật cao. Do đó phương thức doanh nghiệp đặt hàng đào tạo nguồn nhân lực hay mô hình liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp cần được tiếp tục phát huy nhằm chủ động nguồn nhân lực được đào tạo bài bản theo đúng nhu cầu của doanh nghiệp. Mô hình này cũng giúp nhà trường thu hút thêm sinh viên, học viên, xây dựng các ngành trọng điểm; đổi mới chương trình đào tạo theo hướng cập nhật các công nghệ tiên tiến, hiện đại, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ áp dụng trong các doanh nghiệp… Xác định rõ việc củng cố mối liên hệ giữa nhà trường và doanh nghiệp là hướng đi tốt nhất tạo “đầu ra” đối với sinh viên, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo đáp ứng yêu cầu của nhà tuyển dụng. Thạc sĩ Đỗ Đức Lợi, Trưởng Ban Tuyển sinh, Trường cao đẳng Hàng hải 1 bày tỏ, bên cạnh chú trọng tăng cường cơ sở vật chất, đổi mới chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy, phương pháp kiểm tra, đánh giá kiên định áp dụng chuẩn đầu ra cho sinh viên, nhà trường tăng cường tư vấn, tuyển sinh hệ đào tạo cao đẳng 9+, góp phần rút ngắn thời gian học nghề, sẵn sàng cung cấp hàng nghìn nhân lực trẻ, chất lượng cao cho nhiều doanh nghiệp thuộc các Khu công nghiệp Tràng Duệ, VSIP, Deep C, Nomura... và nhiều doanh nghiệp, tập đoàn lớn trong và ngoài nước.

Ngoài ra, các trường: cao đẳng Bách nghệ Hải Phòng, trung cấp Kỹ thuậtNghiệp vụ Hải Phòng, trung cấp khu kinh tế Hải Phòng, cao đẳng kinh tế- kỹ thuật Bắc Bộ… tăng cường ký hợp tác đào tạo với các doanh nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp hỗ trợ, tiếp nhận sinh viên, học viên tham quan và thực tập tốt nghiệp tại doanh nghiệp. Ngược lại, nhà trường tạo điều kiện để cán bộ doanh nghiệp dạy thực hành, tuyển sinh, lựa chọn lao động… ngay khi học viên chuẩn bị tốt nghiệp. Trưởng Phòng Giáo dục nghề nghiệp (Sở Lao độngThương binh và Xã hội) Nguyễn Thị Ngân đánh giá: Xu hướng đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp được đông đảo cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố áp dụng thời gian qua đã và đang đem lại nhiều hiệu ứng tích cực trong giải quyết bài toán sau tốt nghiệp đối với học viên, đa dạng hóa hoạt động hướng nghiệp, đào tạo của nhiều đơn vị, từ đó khẳng định vai trò của hoạt động đào tạo nghề trong bối cảnh thực tiễn, gắn đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp. Thời gian tới, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tiếp tục duy trì, tăng cường mối liên kết với doanh nghiệp, bảo đảm thông tin không gián đoạn trong bối cảnh dịch bệnh và thỏa thuận những phương án hỗ trợ như xét nghiệm, tiêm vaccine phòng COVID-19… để học viên có điều kiện thuận lợi gia nhập thị trường lao động ngay khi doanh nghiệp cần./.

PGS.TS Phạm Xuân Dương, Hiệu trưởng Trường đại học Hàng hải Việt Nam:

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu thực tế

Hoạt động đào tạo liên kết gắn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp được Trường đại học Hàng hải Việt Nam thực hiện từ những năm 2000 cuối thế kỷ trước. Đó là các chương trình liên kết đào tạo huấn luyện và xuất khẩu thuyền viên với các đối tác như các công ty tàu biển các nước Nhật Bản, Hàn Quốc, Na Uy… Đến nay, hoạt động này vẫn luôn được lãnh đạo nhà trường chú trọng. Hằng năm, trường tổ chức các Ngày hội việc làm, hội thảo, buổi nói chuyện, chương trình tham quan… với các đơn vị, doanh nghiệp để kết nối đào tạo sinh viên. Hiện có khoảng 300 cơ quan, đơn vị đang thực hiện liên kết với nhà trường trong công tác đào tạo và huấn luyện, như: Hiệp hội đóng tàu Nhật Bản, Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam, các Khu công nghiệp Deep C, VSHIP, Đình Vũ, Đồ Sơn, Tập đoàn LG, Công ty TNHH Yusen Logistics Việt Nam... Nổi bật trong đó là sự liên kết chặt chẽ với Tập đoàn LG bằng các hoạt động thực tập, trao học bổng. Hằng năm có khoảng 1.000 sinh viên tốt nghiệp từ trường ứng tuyển vào Tập đoàn LG. Kết quả tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm sau khi tốt nghiệp đạt 86%.

Ông Hoàng Tuấn Anh, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Hải Phòng:

Gắn kết bền vững doanh nghiệp với nhà trường 

Gần 3 năm nay, ngành du lịch bị chững lại do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Song, việc phát triển du lịch địa phương trở thành ngành kinh tế trụ cột vẫn là định hướng trong chiến lược phát triển kinh tế- xã hội thành phố. Những năm qua, các doanh nghiệp du lịch có sự phối hợp, liên kết với các trường đại học, cao đẳng nghề và du lịch trong đào tạo sinh viên, gắn với việc làm sau ra trường, bước đầu tạo hiệu quả nhất định trong việc cung ứng việc làm trường cho sinh viên tốt nghiệp cũng như nâng cao chất lượng đào tạo.

Để nâng cao hiệu quả mô hình này, giữa nhà trường và doanh nghiệp nên mở rộng nhiều hình thức hợp tác, có chính sách gắn kết cụ thể. Đối với doanh nghiệp, có thể cùng tham gia đào tạo bằng cách đánh giá, phản biện nội dung chương trình để nhà trường cải tiến, chỉnh sửa phù hợp thực tế; cử cán bộ doanh nghiệp có kinh nghiệm trực tiếp giảng dạy trong giờ học ngoại khóa tại nhà trường hoặc doanh nghiệp... Về phía nhà trường, nên chủ động cập nhật, đổi mới chương trình đào tạo theo hướng linh hoạt trên cơ sở đáp ứng chuẩn đầu ra phù hợp yêu cầu doanh nghiệp; có kế hoạch cụ thể trong việc mời đại diện doanh nghiệp hợp tác trong đào tạo.

Em Hoàng Công Duy, sinh viên năm thứ tư Khoa Công trình (Trường đại học Hàng hải Việt Nam):

Mong muốn được thực hành nhiều hơn

Hiện em là sinh viên năm thứ 4, chuẩn bị đi thực tập tại các doanh nghiệp. Theo em, việc liên kết giữa doanh nghiệp và nhà trường trong việc đào tạo là rất thiết thực. Trong quá trình học được cọ sát, thực tập ngay trong môi trường công việc thực tiễn giúp chúng em thêm kiến thức, áp dụng lý thuyết vào thực hành trong thực tế. Đó cũng là môi trường quý báu trau dồi cho mỗi sinh viên kỹ năng làm việc trong môi trường chuyên nghiệp; đồng thời, qua đó có cái nhìn rõ hơn, định hướng nét hơn về công việc sau khi ra trường. Em mong nhà trường và các doanh nghiệp có thêm nhiều sự phối hợp, cơ chế liên kết chặt chẽ trong đào tạo để sinh viên có cơ hội được đào tạo, thực hành nhiều hơn tại các doanh nghiệp ngay từ những năm đầu đại học. Các doanh nghiệp cũng cần có những chính sách khuyến học phù hợp, tạo động lực, khích lệ sinh viên ứng tuyển vào đơn vị sau khi ra trường.

Hải Vân ghi

bài và ảnh: tuyết mai