Tái định cư- rất cần đi trước
(HPĐT)- Thời gian qua, trong số các dự án giao thông triển khai tại Hải Phòng, chỉ có Dự án phát triển giao thông đô thị Hải Phòng (vốn vay Ngân hàng Thế giới) là làm trước các khu tái định cư dành cho người dân có đất bị thu hồi, còn lại đều được thực hiện song song với dự án. Có khi công trình hoàn thành và đưa vào sử dụng từ lâu, nhưng việc xây dựng các khu tái định cư vẫn chưa xong. Thành ra tái định cư lại đi sau, chứ không phải đi trước một bước như chủ trương cả nước đang thực hiện.
Thiếu tái định cư là một nguyên nhân dẫn đến công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) các dự án giao thông (có tái định cư người dân) trên địa bàn thành phố chậm trễ, bởi ngoài tái định cư bằng tiền, còn nhiều hộ dân cần đất để xây nhà mới sau khi bàn giao nhà và đất cho dự án. Đơn cử như tuyến đường bộ ven biển Hải Phòng- Thái Bình đoạn qua địa bàn huyện Kiến Thụy, có 15 hộ dân đủ điều kiện tái định cư, trong đó có 14 hộ dân nhận tái định cư bằng tiền, còn 1 trường hợp cần tái định cư bằng đất. Song vì không có đất tái định cư, huyện lại loay hoay đi tìm đất và thực hiện các thủ tục để xây dựng khu tái định cư, vì thế huyện chưa thể hoàn thành giải phóng đối với hộ dân này. Hay trong dự án đầu tư xây dựng cầu Rào, nhiều hộ dân được phê duyệt đất tại khu tái định cư 9,2 ha phường Thành Tô (quận Hải An), song hầu hết người dân mới nhận đất trên… giấy, vì sau đó dự án xây dựng khu tái định cư 9,2 ha mới được khởi công xây dựng. Chia sẻ về vấn đề này, một số hộ cho rằng, nhận đất trên giấy cũng tốt vì khu đất 9,2 ha đã hoàn thành GPMB, còn hơn nhiều hộ dân ở các dự án khác chỉ được thông báo là sẽ có đất khi nào xây dựng khu tái định cư.
Tại cuộc kiểm tra tiến độ dự án tuyến đường ven biển và tuyến đường nối từ cầu Lạng Am (huyện Vĩnh Bảo) đến đường ven biển ngày 15-3, đồng chí Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang cho rằng, sự chậm trễ trong công tác GPMB dự án thể hiện sự lúng túng, phối hợp chưa hiệu quả giữa các ngành, địa phương và chủ đầu tư. Trong đó, do thiếu các khu tái định cư nên công tác GPMB chưa trọn vẹn, kéo dài. Để bảo đảm công tác GPMB thực hiện các dự án giao thông trên địa bàn thành phố đạt hiệu quả cao, đồng chí Bí thư Thành ủy giao Ban cán sự đảng UBND thành phố chỉ đạo các địa phương trong toàn thành phố tổ chức rà soát các khu vực, căn cứ vào tình hình thực tế để lập dự án xây dựng các khu tái định cư theo đúng quy định. Các khu tái định cư này sẵn sàng chờ đón hộ dân trong diện phải di dời trong các dự án liên quan đến đền bù, GPMB, từ đó người dân sẽ tin tưởng, yên tâm hơn, góp phần thúc đẩy nhanh hơn quá trình GPMB thực hiện dự án.
Hiện nay, phần lớn các dự án bao gồm cả xây dựng các khu tái định cư phải thực hiện GPMB 2 lần: 1 lần lấy đất để thực hiện dự án, 1 lần để xây dựng chính các khu tái định cư, được triển khai song song. Người dân trong diện phải di dời bàn giao mặt bằng phải chờ cấp đất tái định cư, cho dù có thêm kinh phí tạm lánh khoảng 6 tháng, nhưng thời gian đó là không đủ để có thể di chuyển về chỗ ở mới. Tới đây, Hải Phòng triển khai hàng loạt công trình giao thông mới với số vốn đầu tư lên đến hàng chục nghìn tỷ đồng, hầu hết là có liên quan đến đền bù, hỗ trợ GPMB. Hạ tầng tái định cư có sẵn sẽ là lợi thế để nhanh chóng GPMB, đẩy nhanh tiến độ dự án, đồng thời bảo đảm tốt hơn chất lượng kỹ thuật khi các nhà thầu không phải thay đổi biện pháp thi công trong trường hợp chậm có mặt bằng sạch.
Yêu cầu của đồng chí Bí thư Thành ủy về chủ động rà soát, xây dựng trước các khu tái định cư cũng là yêu cầu chung đối với tất cả các dự án sẽ được triển khai, để bảo đảm kế hoạch tiến độ. Do đó, các địa phương, nhất là địa phương dự kiến có các công trình giao thông thực hiện trên địa bàn cần nhanh chóng rà soát, xác định quỹ đất, đề xuất quy hoạch xây dựng trước các khu tái định cư, vừa góp phần đẩy nhanh tiến độ GPMB, vừa nâng tầm diện mạo của chính địa phương đó./.