Gỡ vướng, khơi thông nguồn điện sạch

Minh Vũ 18/03/2022 17:34

(HPĐT)- Phát triển nền năng lượng xanh, sạch và bền vững mà trọng tâm là lĩnh vực sản xuất điện, đang là vấn đề “hot” tại Việt Nam nói riêng, thế giới nói chung, đặc biệt sau kết quả tích cực của Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc năm 2021 (COP 26), mà cam kết của Việt Nam được cộng đồng quốc tế đánh giá rất cao. Hạn chế điện than thải nhiều khí gây hiệu ứng nhà kính, trong khi vẫn phải đáp ứng nhu cầu điện tăng nhanh trong đời sống kinh tế- xã hội vừa mang tính cấp bách, vừa dài hạn, vốn là bài toán khó giải.

Trong xu thế đó, việc Hải Phòng được nhiều nhà đầu tư lớn quan tâm, “chọn mặt gửi vàng” với những dự án điện xanh, sạch “khủng” nhận được nhiều sự chú ý, từ các chuyên gia, nhà quản lý, đến người dân. Mới nhất, ngày 7-3, đại diện lãnh đạo Tập đoàn ExxonMobil (Hoa Kỳ)- một trong những công ty hàng đầu thế giới trong lĩnh vực dầu khí- đến thăm, làm việc tại Hải Phòng với mong muốn tiếp tục được thành phố quan tâm, tạo điều kiện để tìm hiểu, đầu tư các dự án điện sạch trên địa bàn. Đây là bước đi tiếp theo trong quá trình tìm kiếm dài hơi nơi “đắc địa” để chốt “làm tổ” của doanh nghiệp khổng lồ này. Còn nhớ, tháng 6-2020, lãnh đạo tập đoàn đề đạt với Thủ tướng Chính phủ nguyện vọng đầu tư chuỗi cảng, kho khí hóa lỏng (LNG) và nhà máy sản xuất điện từ LNG với công nghệ hiện đại nhất tại Hải Phòng, quy mô đến 4.500 MW, dự kiến đi vào hoạt động trong giai đoạn 2025-2030. Tuy nhiên, trở ngại chính là dự án điện ExxonMobil muốn đầu tư chưa có trong Quy hoạch điện quốc gia (hiện là Quy hoạch điện 7). Tiếp đó, hai bên có nhiều cuộc trao đổi, làm việc chung quanh đề xuất để tháo gỡ vướng mắc, trong đó có chuyến thăm thành phố của ông Daniel J.Kritenbrink, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam khi đó. Để rồi đầu tháng 10-2020, Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng đồng ý chủ trương đầu tư và đề xuất Chính phủ, các bộ, ngành liên quan đưa vào Quy hoạch điện 8 (thời kỳ 2021- 2030, tầm nhìn đến năm 2045) 2 dự án điện khí LNG trên địa bàn Hải Phòng, gồm dự án do ExxonMobil đầu tư dự kiến tại xã Hùng Thắng, huyện Tiên Lãng, có công suất 4.500 MW và một dự án khác tại đảo Cái Tráp, huyện Cát Hải, công suất 1.600 MW. Sự kiên trì của ExxonMobil có lý do, khi đại diện tập đoàn cho biết, qua khảo sát nhiều địa phương ven biển, thấy chỉ có thành phố Hải Phòng hội đủ thế mạnh về cảng biển, kết nối giao thông, hạ tầng lưới điện truyền tải..., thích hợp để triển khai các dự án điện khí.

Như vậy, Hải Phòng có “thiên thời, địa lợi” để phát triển trở thành trung tâm sản xuất điện sạch, xanh của cả nước. Không chỉ là địa phương có hạ tầng cơ sở ngày một hoàn thiện, nhất là hạ tầng giao thông, là thành phố công nghiệp với nhiều ngành sản xuất, chế tạo cơ khí, thiết bị điện kỹ thuật cao- nền tảng tốt để cho triển khai các dự án năng lượng quy mô lớn, công nghệ hiện đại, Hải Phòng còn có điều kiện tự nhiên rất thuận lợi để phát triển năng lượng sạch, trong đó có năng lượng tái tạo. Như tháng 11-2021, Tập đoàn Orsted (Đan Mạch)- nhà phát triển điện gió ngoài khơi lớn nhất thế giới, chiếm 29% công suất lắp đặt toàn cầu- đề xuất với thành phố được nghiên cứu, khảo sát thực hiện dự án điện gió tại vùng biển ngoài khơi Hải Phòng với tổng công suất dự kiến khoảng 3.900 MW, vị trí ở phía Đông Nam cách đảo Bạch Long Vĩ 14 km. Một trong những lý do khiến họ quyết định chọn Hải Phòng để khảo sát, nghiên cứu đầu tư sản xuất điện gió là vì đánh giá Hải Phòng có điều kiện gió tốt nhất phía Bắc. Về “nhân hòa”, Hải Phòng có môi trường đầu tư thông thoáng, thành phố “trải thảm đỏ” rất thực chất, hiệu quả cao, đặc biệt trong thực hiện các khâu thủ tục, tạo thuận lợi nhất cho nhà đầu tư. Việc xây dựng nền kinh tế xanh, thân thiện môi trường nói chung, đầu tư các nhà máy sản xuất điện sạch nói riêng luôn được thành phố quan tâm, tập trung thực hiện, đúng với tinh thần yêu cầu, mục tiêu nêu trong Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị, Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố về phát triển Hải Phòng trở thành thành phố hiện đại, văn minh, tăng trưởng xanh và bền vững tầm cỡ hàng đầu khu vực và thế giới. Tại cuộc làm việc với lãnh đạo thành phố tháng 12-2021, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cũng rất quan tâm và khuyến khích Hải Phòng thực hiện các dự án điện gió. “Hữu xạ tự nhiên hương”, vì thế sức thu hút đầu tư của Hải Phòng rất lớn. Bên cạnh những “tay to” tầm cỡ toàn cầu như ExxonMobil hay Orsted, còn nhiều doanh nghiệp tên tuổi khác trong lĩnh vực điện gió, cả nội lẫn ngoại, đề xuất thành phố những dự án công suất lắp đặt tới hàng nghìn MW.

Lợi ích của phát triển điện sạch, xanh đã thấy rõ. Ngoài góp phần hiện thực hóa những mục tiêu vĩ mô như bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, hiệu quả kinh tế trực tiếp cũng rất lớn. Như dự án ExxonMobil đề xuất có tổng vốn đầu tư hơn 5 tỷ USD; dự án của Orsted còn “khủng” hơn nhiều, tới 13,9 tỷ USD. Nếu được thực hiện, nguồn vốn khổng lồ này tạo cú hích lớn đến nhiều lĩnh vực sản xuất của Hải Phòng, tạo nguồn thu ngân sách rất lớn cùng hàng nghìn việc làm mới. Công suất phát điện tới 35-40 tỷ kWh hằng năm không chỉ bảo đảm đáp ứng đà phát triển kinh tế - xã hội đột phá của thành phố, mà còn góp phần cung cấp cho nhu cầu điện miền Bắc và quốc gia.

Để hiện thực hóa các đề xuất nêu trên, còn nhiều việc phải làm. Về phía thành phố, khi tiếp và làm việc với đại diện ExxonMobil, đồng chí Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang khẳng định, Hải Phòng sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư kinh doanh trên địa bàn. Tuy nhiên, còn những vướng mắc về cơ chế, quy định liên quan nhiều lĩnh vực, cần được các bộ, ngành Trung ương quan tâm tháo gỡ. Trước hết, các dự án phải đuợc “ghi danh” trong Quy hoạch điện 8, dự kiến trình Chính phủ phê duyệt trong quý 1-2022 này. Rất mong, các dự án điện sạch, xanh tại Hải Phòng được nhìn nhận, lọt vào “mắt xanh”, gỡ vướng để sớm thành hiện thực, phát huy hiệu quả trong đời sống./.

Minh Vũ