Kỷ niệm ngày giỗ lần thứ 1016 năm Hoàng đế Lê Đại Hành (8 tháng 3 năm Ất Tỵ 1006 – 8 tháng 3 năm Nhâm Dần 2022): Nghìn thu sáng chói cơ đồ Tiền Lê

Đền thờ Vua Lê Đại Hành trong Khu di tích Bạch Đằng Giang trên địa bàn huyện Thủy Nguyên. Ảnh: Duy Thính

Trận thứ nhất vào năm 938, Ngô Quyền cắm cọc gỗ đầu bịt sắt đánh tan quân Nam Hán.

Trận thứ hai năm 981, Lê Hoàn đóng cọc ngăn không cho quân Tống tràn vào sông và đánh tan quân giặc khi mới vào cửa biển.

Trận thứ ba năm 1288, Trần Hưng Đạo cũng cắm cọc gỗ dày đặc trên dòng sông, chỉ một trận đã đánh tan quân Nguyên Mông khi tháo chạy, làm nên chiến thắng lẫy lừng.

Để tưởng nhớ công ơn của các bậc anh hùng cứu quốc, làm nên chiến thắng Bạch Đằng, thành phố Hải Phòng xây 3 ngôi đền thờ Vua Ngô Vương Quyền - Vua Lê Đại Hành và Hưng Đạo Đại vương.

Hội đồng họ Lê Việt Nam xác định Lê Hoàn - Lê Lợi là tổ tiên xa của dòng họ Lê.

Nhân dịp kỷ niệm ngày giỗ lần thứ 1.016 năm của Hoàng đế Lê Đại Hành (Lê Hoàn), Hội đồng họ Lê Hải Phòng cử đoàn đại biểu và các doanh nhân họ Lê đến đền thờ thành tâm kính cẩn dâng hương tưởng nhớ với truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" tri ân tiên tổ.

Nhân dịp này, cùng ôn lại đôi nét về lịch sử về hoàng đế Lê Đại Hành.

Vua họ Lê huý là Hoàn người Ái Châu Thanh Hoá, sinh năm Tân Sửu 941. Mẹ là Đặng Thị (con gái họ Đặng), cha là Lê Mịch.

Cha mất sớm, Lê Hoàn làm con nuôi viên quan sát họ Lê. Thuở thiếu thời được học văn chương võ nghệ, lớn lên theo Nam Việt Vương Đinh Liễu (con trai Vua Đinh Tiên Hoàng) lập nhiều công trạng được giữ chức Thập Đạo tướng quân.

Khi Đinh Tiên Hoàng dẹp được 12 sứ quân lên ngôi hoàng đế, Lê Hoàn vẫn được phong giữ chức Thập đạo tướng quân của triều đình,

Khi cha con Vua Đinh bị Đỗ Thích sát hại Triều đình rối ren. Đinh Toàn mới 6 tuổi được lập làm vua, trong nước rối loạn, giặc ngoài nhòm ngó, xâm lấn biên thuỳ, lúc này hơn lúc nào hết cần phải có trang tuấn kiệt dẹp yên trong nước, chống ngoại xâm. Thái hậu Dương Vân Nga vì lợi ích quốc gia, không vì lợi ích của dòng họ nên trao áo hoàng bào, mời Lê Hoàn lên ngôi để giữ gìn non sông đất nước. Vào thế kỷ thứ 10, dân tộc ta vừa vùng lên giành được độc lập sau hơn 1.000 năm Bắc thuộc, đang cần có những bàn tay, khối óc thông minh, dũng cảm để bảo vệ đất nước. Lê Hoàn xuất hiện trên vũ đài lịch sử như một ngôi sao sáng,

Năm 981, nhà Tống phái đại quân chia làm 3 mũi thuỷ bộ kéo vào xâm lấn nước ta.

Lê Hoàn xuất quân cho đóng cọc ở cửa sông Bạch Đằng ngăn không cho giặc vào mà đánh tan quân giặc khi mới ngấp nghé cửa biển. Đánh tan quân Hầu Nhân Bảo khi kéo đến ải Chi Lăng. Rồi đánh đại bại quân Trần Khâm Tộ khi chúng đến Tây kết. Đập tan mộng xâm lăng của phương Bắc, rồi đánh tan quân Chiêm Thành, chém đầu vua Chiêm để rửa cái nhục phiên di bắt giữ sứ thần. Về mặt giữ nước có thể nói Lê Hoàn là anh hùng bậc nhất của dân tộc anh hùng.

Độc lập phải đi đôi với thống nhất đất nước, Lê Hoàn đẩy mạnh sự nghiệp thống nhất đất nước mà Đinh Tiên Hoàng là người khởi đầu dựng nước.

Lê Hoàn đã thống nhất bộ máy Nhà nước từ Trung ương đến các địa phương, xây dựng mạng lưới giao thông thuỷ bộ, phát triển nông nghiệp. Vua là người đầu tiên tổ chức lễ cày tịch điền nhằm khuyến khích sản xuất nông nghiệp.

Phát triển hệ thống thủ công, xây dựng kinh đô mới tráng lệ nguy nga, đúc tiền Thiên phúc.

Về pháp luật: Định luật lệ, chọn quân lính phát triển văn hoá, kén dụng hiển tài, lập ra học hiệu. Về ngoại giao rất sáng tạo, độc lập tự chủ, đề cao quốc thể.

Sự nghiệp anh hùng của Lê Hoàn tương đối toàn diện làm rạng rỡ thời đại Tiền Lê huy hoàng trong lịch sử dựng nước và giữ nước.

Lê Hoàn ở ngôi được 24 năm, thọ 65 tuổi, công lao được lịch sử ghi nhận.

"Điều đáng khen là: Nhà vua công đức rộng lớn, án trạch thịnh dây, dân trong bốn biển tưởng nhớ sâu sắc". (*)

Sự nghiệp anh hùng của người nghìn năm bất hủ sáng chói muôn đời. Như những câu thơ:

Tuốt gươm phạt Tống - bình Chiêm

Mở mang cương thổ giữ yên cõi bờ

Hai chín năm dựng đế đô

Nghìn thu sáng chói cơ đồ Tiền Lê.

------------------

(*) Đại Việt sử ký toàn thư

LÊ ĐỨC ĐÔN (Phó chủ tịch Hội đồng họ Lê Hải Phòng)