Vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà: Hành trình nỗ lực bảo tồn giá trị thiên nhiên

Lan Hạ được công nhận là một trong những vịnh đẹp nhất thế giới. Ảnh: TRẦN QUỐC HIỆP

Nhìn nhận di sản như loại “tài sản đặc biệt” mà về mặt giá trị không hề bị suy giảm, ngược lại còn được gia tăng theo thời gian, từ nhận thức đó, thành phố Hải Phòng quyết tâm xây dựng hồ sơ đề cử di sản thiên nhiên thế giới đối với quần đảo Cát Bà. Đề cử di sản thiên nhiên thế giới quần đảo Cát Bà được sơ khai ý tưởng từ năm 2010. Sau khi thành phố Hải Phòng trình UNESCO hồ sơ đề cử công nhận riêng quần đảo Cát Bà ghi danh vào Di sản thiên nhiên thế giới vào năm 2013, Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN), cơ quan chuyên môn của UNESCO khuyến nghị: “Quốc gia thành viên xem xét khả năng đề xuất nối dài với vịnh Hạ Long để gộp cả quần đảo Cát Bà…”.

Quần đảo Cát Bà nằm trong cùng tổng thể và có mối liên kết chặt chẽ về địa lý và hệ sinh thái với vịnh Hạ Long. Cảnh quan của vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà là tài sản thiên nhiên vô giá, là “nguồn của cải” khổng lồ. Bảo vệ cảnh quan thiên nhiên (ở trên và dưới mặt nước) để bảo đảm của cải bền vững dành cho nhân dân hai địa phương. Một di sản thiên nhiên thế giới mới trong tương lai hứa hẹn tạo ra nhiều hơn các cơ hội bảo tồn, cùng bổ sung các giá trị và cải thiện tính toàn vẹn cho di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long.

Với sự miệt mài, nỗ lực bền bỉ, đầu tư công sức, trí tuệ trên một chặng đường dài, vào tháng 1-2021, thành phố Hải Phòng cùng với tỉnh Quảng Ninh đệ trình thành công hồ sơ đề cử di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà tới Trung tâm Di sản thế giới của UNESCO với 4 tiêu chí (địa chất học, mỹ học, đa dạng về giống loài, đa dạng về sinh thái). Sau khi hồ sơ được đệ trình, thành phố Hải Phòng phối hợp tỉnh Quảng Ninh đón tiếp đoàn chuyên gia thẩm định của UNESCO tại khu vực đề cử, báo cáo giải trình theo nội dung khuyến nghị của Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế. Cùng với đó, thành phố Hải Phòng triển khai nhiều giải pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng bảo tồn của khu vực đề cử như: tháo dỡ, sắp xếp lại các cơ sở nuôi trồng thủy sản trên các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà, kiểm soát chặt chẽ chất lượng xây dựng các công trình du lịch… Trong thời gian tới, thành phố tiếp tục triển khai quá trình vận động, truyền thông trong nước và quốc tế đối với đề cử và vận động hành lang tại cuộc họp thường niên của Hội đồng Di sản thế giới vào tháng 6- 2022 trước khi đề cử được Hội đồng phê duyệt thông qua quyết định cuối cùng.

Cảnh quan vịnh Hạ Long. Ảnh: BAN QUẢN LÝ VỊNH HẠ LONG

Trước xu thế liên kết vùng, hợp tác cùng phát triển, việc đệ trình UNESCO hồ sơ đề cử Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà thành công là một trong những dấu mốc quan trọng khẳng định sự phối hợp hiệu quả cao, sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền hai tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng, sự đóng góp tích cực của cộng đồng, các chuyên gia trong nước và quốc tế, các cơ quan trung ương tới địa phương.

Nếu được ghi danh, vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà sẽ trở thành di sản thế giới nối dài đầu tiên của Việt Nam, có sự liên kết quản lý chung của hai địa phương. Đây là cơ hội lớn nhằm từng bước thiết lập thương hiệu du lịch quốc tế của thành phố Hải Phòng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của thành phố đi đúng định hướng phát triển với ba trụ cột chủ yếu: công nghiệp công nghệ cao; cảng biển- logistics; du lịchthương mại.

Nhằm gìn giữ, bảo tồn và phát huy những giá trị ngoại hạng toàn cầu vốn có của vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà, tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng đã và đang quyết tâm hoàn thành quá trình xây dựng hồ sơ đề cử di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà, mở ra một trang mới cho di sản thế giới vịnh Hạ Long. Tất cả hướng tới mục tiêu tạo ra một môi trường du lịch văn minh, đời sống xã hội, dịch vụ du lịch và cộng đồng dân cư sống nhờ biển, ngư dân được bảo vệ, không xâm hại di sản và tiến tới mục tiêu chung về phát triển vùng kinh tế du lịch trọng điểm của phía Bắc./.

NGUYỄN THÙY LIÊN