Bảo đảm chất lượng hải sản khô

Người dân mua hải sản khô tại cửa hàng trên phố Nguyễn Khuyến (quận Ngô Quyền).

Đa dạng sản phẩm

Chợ trên phố Nguyễn Khuyến (quận Ngô Quyền) hay chợ Tam Bạc (quận Hồng Bàng) nổi tiếng với các loại hải sản, trong đó có riêng một khu vực chuyên bán hải sản khô với đủ chủng loại, giá tiền. Đây là địa điểm mua quà biếu quen thuộc của du khách khi đến với Hải Phòng. Các cửa hàng thường xuyên nườm nợp người mua, bán. Ở đây có nhiều loại sản phẩm, từ loại bình dân như: cá chỉ vàng, cá mai, cá đuối, cá thu, tôm, mực đến các sản phẩm cao cấp như vi cá, hải sâm, sá sùng… Ngoài hải sản phơi một nắng, hai nắng, còn có hàng ăn liền được tẩm gia vị cũng được khá nhiều người ưa chuộng như: mực tẩm, cá tẩm, mực khô xé sợi... Theo khảo sát, so với các thực phẩm tươi sống khác như thịt lợn, thịt gà, giá các loại hải sản khô khá cao. Cụ thể, cá thu một nắng có giá 250 nghìn đến 350 nghìn đồng/kg tùy loại to nhỏ, cá chỉ vàng khô loại thường 250 nghìn đồng/kg, loại tẩm ướp gia vị, ướp mè giá 270 nghìn đến 300 nghìn đồng/kg, mực khô giá khá cao, dao động từ 800 nghìn đến 1,5 triệu đồng/kg... Riêng các loại hải sản khô cao cấp, như hải sâm, sá sùng, vi cá có giá lên tới vài triệu đồng/kg. Theo bà Trịnh Thị Thủy, chủ cửa hàng bán đồ khô trên phố Nguyễn Khuyến, khách du lịch đến Hải Phòng thường chọn hải sản khô như đặc sản của thành phố. Trước khi dịch COVID-19 bùng phát, có những ngày cửa hàng bán vài chục kg hải sản khô để du khách đem về làm quà, trong đó chủ yếu là mực và các loại cá khô, tôm khô.

Chị Nguyễn Thị Bích Diệp, ở quận Cầu Giấy (Hà Nội) chia sẻ: Giữa tháng 3 vừa qua, khi đến Hải Phòng, chị tìm mua những gói hải sản khô, mang về hương vị mặn mòi của biển sau chuyến du lịch. Gói hải sản khô nào cũng bắt mắt. Tuy nhiên, chị cũng băn khoăn về chất lượng sản phẩm bởi hầu hết các loại hải sản đều đóng gói, bảo quản sơ sài, không có hạn sử dụng và nguồn gốc xuất xứ. Chị chọn mua hoàn toàn dựa trên cảm quan và tin vào lời cam kết của người bán hàng.

Không chỉ riêng khách du lịch, hải sản khô cũng là thực phẩm được ưa chuộng của người dân thành phố. Tại các khu chợ trên địa bàn thành phố, đây là sản phẩm được bán phổ biến. Nhiều gia đình thường xuyên chọn hải sản khô vì tiện dụng, để được lâu, ăn ngon miệng.

Thông tin cụ thể xuất xứ, chất lượng

Hiện nay, phần lớn sản phẩm hải sản khô được người bán nhập về với số lượng lớn, được đóng thành gói nhỏ. Nhãn gắn trên gói hải sản khô chỉ là tên loại hải sản được đóng gói. Một số sản phẩm có gắn nhãn hiệu chi tiết hơn, gồm tên, số điện thoại của quầy hàng bán lẻ, chứ không có thông tin về cơ sở sản xuất. Các thông tin cảnh báo về vệ sinh an toàn thực phẩm, hướng dẫn sử dụng, hướng dẫn bảo quản… hầu như không có. Nhiều sản phẩm bán theo kg, được đựng trong thùng xốp, rổ nhựa, không được che chắn cẩn thận, không có ngày sản xuất và hạn sử dụng. Trong khi, người bán hàng luôn khẳng định “hàng khô thì để cả năm không hỏng” và sản phẩm họ bán là sản phẩm của cơ sở sản xuất uy tín từ quận Đồ Sơn, huyện Cát Hải hoặc từ tỉnh Quảng Ninh… Nhưng khi được hỏi về các giấy tờ nguồn gốc xuất xứ của các mặt hàng, người bán hàng trả lời là hàng thu gom mua từ ngư dân đi biển nên không có giấy tờ, nhãn mác.

Theo Chủ tịch Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Hải Phòng Nguyễn Bình Minh, trong khi các loại hải sản chế biến xuất khẩu đều phải minh bạch về chất lượng, truy xuất nguồn gốc rõ ràng thì đối với sản phẩm hải sản cung ứng thị trường nội địa, trong đó có hải sản khô, việc truy xuất nguồn gốc, xác định chất lượng còn là “khoảng trống”. Đây là điều thiệt thòi với người tiêu dùng trong nước. Thực tế, việc chế biến, cung ứng hải sản khô ra thị trường nội địa vẫn được thực hiện manh mún, nhỏ lẻ theo cách truyền thống, chưa đáp ứng đầy đủ các quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm. Do đó, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Công Thương cần phối hợp, xây dựng chuỗi liên kết từ khâu chế biến đến cung ứng hải sản khô ra thị trường, tăng cường tập huấn, tuyên truyền tới chủ các cơ sở chế biến hải sản khô các quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm trong chế biến, nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm cũng như nâng tầm giá trị của mặt hàng này.

Ông Trần Văn Thìn, ở phường Ngọc Hải (quận Đồ Sơn) - ngư dân chuyên đánh bắt các loại cá để làm cá khô - cho biết: Tất cả các loại cá để làm cá khô sau khi đánh bắt từ biển lên, sơ chế sạch rồi tẩm muối và phơi khô trong nắng to từ 4 đến 5 ngày là có thể đem bán. Thời gian bảo quản hải sản khô trong ngăn mát tủ lạnh từ 2 đến 3 tháng. Nếu muốn để lâu hơn, phải bọc kín bằng túi nilon và giấy rồi bảo quản trong ngăn đá tủ lạnh. Để ở nhiệt độ thường, có độ ẩm cao thì chỉ từ 2 đến 3 tuần, sản phẩm sẽ bị ẩm, mốc. Người tiêu dùng nên lựa chọn các hải sản khô có mùi thơm, tanh nhẹ, không có mùi khai nồng, không dính tay do ẩm ướt. Thân hải sản phải đạt màu tự nhiên như đỏ cam của tôm, trắng hồng của mực, hoặc cá khô mắt phải trắng... là hải sản mới được chế biến. Thời gian sử dụng tốt nhất sau khi mua từ 1 đến 2 tháng bởi trong thời gian này sản phẩm giữ được hương vị ngon nhất./.

bài và ảnh: tuệ minh