Tọa đàm khoa học về nhà cách mạng lão thành Hoàng Mậu: Người lãnh đạo sáng suốt, trung kiên của Đảng

Kiến trúc sư Hoàng Thị Thịnh, con gái út đồng chí Hoàng Mậu giới thiệu những hình ảnh về quá trình công tác, cuộc sống gia đình của đồng chí Hoàng Mậu. 

TS. Nguyễn Văn Thuận, nguyên Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Hội Khoa học phát triển nguồn nhân lực, nhân tài thành phố, chủ trì tọa đàm cho biết, đồng chí Hoàng Mậu đã có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng, tấm gương đạo đức sáng ngời, người cộng sản kiên trung của Đảng.

Giai đoạn 1945-1952, đồng chí được tổ chức điều động về Hải Phòng chỉ đạo phong trào công nhân cứu quốc, tham gia Thành ủy Hải Phòng phụ trách công tác dân vận. Năm 1952, đồng chí là Ủy viên Khu Tả ngạn, Chủ tịch Ủy ban Hành chính kháng chiến, giữ chức Phó bí thư Thành ủy rồi Bí thư Thành ủy (từ tháng 5-1952 đến tháng 3-1955). Sau ngày giải phóng Hải Phòng (13-5-1955), chấp hành sự phân công của Đảng, đồng chí lần lượt giữ nhiều chức vụ khác nhau.

Bà Trần Thị Thanh Thọ, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Dân vận Thành ủy - "nhân chứng sống" giai đoạn cách mạng hào hùng của thành phố Cảng cho biết, trong giai đoạn 1946-1951, khi đồng chí Hoàng Mậu phụ trách Hội công nhân cứu quốc, bà từ đơn vị tự vệ chiến đấu của thành phố sang Thành Đoàn phụ nữ cứu quốc. Hai cơ quan chung trụ sở ở số 189 phố Cát Dài. Đây là giai đoạn vô cùng gian khó vì sau khi sáp nhập Hải Phòng với Kiến An thành Liên Tỉnh ủy Hải Kiến (1946), sau đó 2 năm, Trung ương lại có chủ trương tách Hải Phòng, thành lập đảng bộ riêng để có điều kiện chỉ đạo sâu sát trong nội thành. "Công tác chuẩn bị thành lập Đảng bộ Hải Phòng phải tập trung giải quyết 3 vấn đề lớn: Hải Phòng không có đất hoạt động, nội thành bị chiếm đóng; chưa nắm được lực lượng quần chúng và lực lượng cán bộ rất mỏng; khó khăn về tài chính vì không có nguồn thu", bà Trần Thị Thanh Thọ cho biết.

Đồng chí Hoàng Mậu (1907-1990) tên thật là Hoàng Diệu Cửu, tham gia hoạt động cách mạng với tên Nguyễn Văn Khai. Đồng chí sinh ra và lớn lên trong gia đình công nhân nghèo tại phố Năng Tĩnh, thành phố Nam Định (tỉnh Nam Định). Năm 20 tuổi, đồng chí làm việc tại Nhà máy Xi măng Hải Phòng, được giác ngộ tham gia tổ chức Thanh niên cách mạng đồng chí Hội, được kết nạp vào Đảng ngay sau khi Đảng vừa thành lập. 

Khi đồng chí Hoàng Mậu giữ chức vụ Bí thư Thành ủy cũng là giai đoạn khó khăn nhất vì sau thất bại nặng nề trong chiến dịch biên giới, thực dân Pháp quay lại củng cố vùng chiếm đóng, ra sức càn quét khủng bố lùng sục phá vỡ cơ sở của ta. Nhiều cán bộ bị địch bắt và cơ sở cách mạng tan vỡ. Đối phó với tình hình trên, Trung ương ra nghị quyết mới, xác định 2 vùng du kích và địch hậu phải có phương thức hoạt động khác nhau. Thực hiện nghị quyết, Hải Phòng thay đổi về tổ chức, giải thể 3 quận, thành lập Ban cán sự Đảng, bỏ hệ thống chỉ đạo dọc chuyển sang chỉ đạo ngang để bảo đảm nguyên tắc bí mật; đấu tranh chính trị, kinh tế là chính, kết hợp đấu tranh vũ trang... Nhờ sự chỉ đạo đúng đắn, kịp thời của Trung ương, cơ sở quần chúng khu vực nội thành nhanh chóng được phục hồi, phục vụ tiếp quản sau này.

Không chỉ khẳng định những đóng góp quan trọng của đồng chí Hoàng Mậu với Đảng bộ, nhân dân thành phố, tại chương trình tọa đàm, những người từng có thời gian gắn bó với đồng chí Hoàng Mậu chia sẻ những kỷ niệm về người đảng viên kiên trung, người lãnh đạo sáng suốt, người cha mẫu mực nhưng cũng rất tình cảm, gần gũi. Bà Trần Thị Thanh Thọ cho biết: "Trong thời gian tham gia hoạt động cách mạng, được bác Hoàng Mậu dìu dắt, tôi cảm nhận ngoài trách nhiệm của người lãnh đạo, bác còn là người gần gũi, tình cảm cách mạng chân thành với đồng bào, đồng chí và với chúng tôi, bác như người cha, người anh trong gia đình". Còn nhà sử học Ngô Đăng Lợi bày tỏ: "Tôi có quan hệ xóm giềng, quan hệ công tác trong các lĩnh vực cụ Hoàng Mậu phụ trách nên được tiếp cận nhiều, thấy rõ cụ là đảng viên mẫu mưc, chan hòa, gần gũi quần chúng. Khi gia đình cụ ở số 8 phố Đinh Tiên Hoàng - đây là nhà Thành ủy, UBND thành phố dành cho các cán bộ lão thành - cụ luôn quan tâm tới đời sống của gia đình lái xe. Với chị em cấp dưỡng, cụ không đòi hỏi ăn uống cầu kỳ. Có lần đi công tác về bị nhỡ bữa, chị em bối rối, cụ bảo "Không sao, tôi không đói"…".

Ghi nhận những đóng góp của nhà cách mạng lão thành Hoàng Mậu với Đảng bộ, chính quyền thành phố, các ý kiến tham luận, trao đổi tại tọa đàm và nguyện vọng của gia đình đều đề nghị thành phố sớm có hình thức tri ân xứng đáng. Cụ thể gồm: thành phố sớm đặt tên đường, phố mang tên Hoàng Mậu; các cơ quan chức năng của thành phố tiếp tục có hình thức tuyên truyền phù hợp về tấm gương sáng của nhà cách mạng lão thành để giáo dục truyền thống thế hệ sau. Theo nhà sử học Ngô Đăng Lợi, TS Đoàn Trường Sơn - Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Hải Phòng, tên tuổi nhà cách mạng lão thành Hoàng Mậu được ghi nhận trong các cuốn sách viết về danh nhân đất Cảng, lịch sử Đảng bộ Hải Phòng cũng như nằm trong danh sách "ngân hàng" đặt tên đường, phố.

Phát biểu ý kiến tại tọa đàm, đồng chí Nguyễn Văn Hiểu, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy cho biết, thực hiện Chỉ thị 20-CT/TW của Ban Bí thư về tiếp tục tăng cường, nâng cao chất lượng nghiên cứu, biên soạn, tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng và nhiệm vụ lãnh đạo thành phố giao, Ban Tuyên giáo Thành ủy đang chủ trì việc sưu tầm các tư liệu, tài liệu về các nhà cách mạng tiền bối của Việt Nam và thành phố. Bên cạnh việc căn cứ vào tư liệu trong các tập "Lịch sử Đảng bộ Hải Phòng" và các tài liệu khác, trên cơ sở các ý kiến phát biểu tại tọa đàm, các bài viết của các nhà khoa học, sử học và đề xuất của gia đình, đề xuất chính thức của Hội Khoa học phát triển nguồn nhân lực nhân tài giúp Ban Tuyên giáo đề xuất với Thành ủy những vấn đề liên quan đến nội dung này. Trưởng Ban Văn hóa - xã hội HĐND thành phố Lê Quốc Tiến cho biết, thành phố đang trên đà phát triển mạnh mẽ, một số địa bàn như huyện Thủy Nguyên chuẩn bị lên thành phố, huyện An Dương lên quận, vì thế sẽ có thêm nhiều tuyến đường, phố lớn. Ban Văn hóa- Xã hội ghi nhận những ý kiến, đề xuất tại tọa đàm và sẽ phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao báo cáo Thường trực HĐND thành phố nghiên cứu, xem xét, quyết định đặt tên đường, phố mang tên đồng chí Hoàng Mậu./.

bài: NAM SƠN - ảnh: Phan Tuấn