Nhân rộng mô hình tủ sách đọc, mượn miễn phí: Khơi dậy phong trào đọc sách trong cộng đồng

Nhiều học sinh của Trường tiểu học Trần Văn Ơn thường đến phòng đọc và mượn sách miễn phí của chị Huế.

Phòng mượn sách miễn phí

Vào giờ tan học, các học sinh Trường tiểu học và THCS Trần Văn Ơn và THPT Lê Hồng Phong (trên địa bàn phường Hạ Lý, quận Hồng Bàng) lại vào phòng mượn sách miễn phí của chị Trần Thị Huế ở gần đó để tranh thủ đọc sách trong lúc chờ bố, mẹ đón hoặc mượn sách mang về nhà. Phòng mượn sách rộng chừng 15 m2 nhưng bình yên, ấm áp khiến những đứa trẻ đến đây đắm chìm trong những trang truyện tranh, sách kỹ năng sống... Nhiều cha mẹ đưa con tới mượn sách đọc với mong muốn con nuôi dưỡng tình yêu đọc sách. Người đến đọc sách và mượn sách không phải trả tiền, chỉ cần lưu lại tên và sách được mượn. Còn với khách vãng lai, đặt cọc 10 nghìn đồng và khi đến trả sách sẽ được hoàn trả lại số tiền đó. Phòng mượn sách miễn phí này là “đứa con tinh thần” được chị Trần Thị Huế, Giám đốc Trung tâm Anh ngữ Scet (số 29/80 phố Hạ Lý, quận Hồng Bàng) ấp ủ bấy lâu và đi vào hoạt động từ tháng 2-2022.

Chị Huế cho biết: “Sau khi đọc xong, tôi thấy sách cứ để trên giá rất lãng phí trong khi người khác đang cần. Xuất phát từ lý do đó, tôi mang sách đến với trẻ nhỏ để “kéo” các em ra khỏi điện thoại, game. Mỗi cuốn sách rời khỏi phòng đọc là kiến thức được trao đi. Và tôi rất vui, khi nhiều em nhỏ đến đọc và mượn sách”. Ngoài “tài sản” 300 cuốn sách mà chị Huế tích lũy từ thời đi học, đến nay, chị đầu tư thêm 50 triệu đồng để mua sách và trao đổi sách cũ từ nhóm đọc sách trên Hà Nội, tập hợp thêm hàng trăm đầu sách. Hiện, phòng sách của chị có hơn 1.000 cuốn.

Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Hạ Lý (quận Hồng Bàng) Trịnh Thị Thu Huyền nhận xét, phòng cho mượn sách miễn phí của chị Huế là mô hình hay, bổ ích đối với trẻ nhỏ và người lớn ở địa phương. Trên địa bàn phường còn nhiều gia đình khó khăn, nhiều em nhỏ không có cơ hội tiếp cận với sách. Trong khi phòng đọc sách miễn phí của chị Huế gần 3 trường học trên địa bàn phường, nên các em học sinh có thêm điểm đọc sách lý thú ngoài thư viện ở trường.

Chị Vũ Thanh Bình, chủ quán Không gian văn hóa sáng tạo Cửa Biển, ở phố Lê Hồng Phong (quận Hải An) cũng là người đam mê sách và đang ấp ủ dự án “Cảng sách – Tủ sách cộng đồng 1 đổi 1”. Mới đây, trong dịp tổ chức “Phiên chợ tháng 3” từ ngày 25 đến 27-3 tại Không gian văn hóa sáng tạo Cửa Biển, chị Bình mở tủ sách đọc miễn phí và giao lưu tọa đàm về đọc sách cho thiếu nhi và chia sẻ kinh nghiệm sách. Trước đó, vào tháng 4-2021, chị Bình mở không gian đọc sách về những tác phẩm thơ, kịch của vợ chồng nhà thơ Lưu Quang Vũ, Xuân Diệu thu hút đông đảo bạn đọc. Lần này cũng vậy, không gian ngập tràn sắc thơ và chia sẻ tình yêu sách, tủ sách miễn phí thu hút đông gia đình đưa trẻ nhỏ đến đây làm quen, nhem nhóm tình yêu sách trong cộng đồng.

Liên kết, mở rộng các tủ sách vì cộng đồng

Ngoài thư viện ở các cấp thành phố, quận, huyện, xã, phường và các trường học, tại cộng đồng, các phòng đọc sách, tủ sách miễn phí đặt trong khu dân cư nên nhiều người, nhất là trẻ em có điều kiện tiếp cận những cuốn sách hay. Lợi thế của các tủ sách miễn phí trong cộng đồng là vậy, “lợi nhuận” mà chủ các tủ sách, phòng đọc miễn phí nhận lại là đáp ứng niềm vui được đọc sách của nhiều người. Đấy là động lực để các cá nhân, tổ chức đầu tư, kêu gọi nhân lên nhiều mô hình tủ sách miễn phí.

Chị Trần Thị Huế cho biết, sắp tới, chị mở rộng phòng đọc sách, tăng cường liên kết, trao đổi sách từ các tủ sách cũ trên Hà Nội để làm mới, giúp bạn đọc có thêm cơ hội tiếp cận nhiều sách hay. Ngoài ra, chị Huế liên kết các trên địa bàn để tuyên truyền tủ sách đến nhiều hơn với bạn đọc. Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Hạ Lý Trịnh Thị Thu Huyền dự định sẽ kêu gọi các hội viên ủng hộ sách để tủ sách của chị Huế phong phú, đa dạng hơn, thu hút ngày càng đông các cháu nhỏ đến đọc sách.

Dự định phát triển văn hóa đọc mang tính dài hơi hơn, chị Thanh Bình, Giám đốc Công ty TNHH doanh nghiệp xã hội Cửa Biển lập dự án “Cảng sách – Tủ sách cộng đồng 1 đổi 1” quy mô và mang tính lâu dài. Chị Bình cho biết, “Cảng sách” sẽ như một “cầu cảng” giúp trung chuyển tri thức thành vòng tuần hoàn đến các gia đình, trường học, các văn nghệ sĩ, thư viện, các nhóm cộng đồng, câu lạc bộ sở thích, các cửa hàng cafe sách… để thúc đẩy gặp gỡ, giao lưu, chia sẻ tri thức và sách với thông điệp “sách để được đọc và ai cũng có thể đọc, cho và nhận những giá trị tinh thần”. Dự án phát triển dựa trên tinh thần tự nguyện của cộng đồng và có thể hỗ trợ thành lập tủ sách (khoảng 100 quyển sách) tại bất kỳ địa điểm nào phù hợp phát triển văn hóa đọc. Kèm theo việc đổi sách lấy sách, tại không gian văn hóa Cửa Biển sẽ tổ chức các hoạt động bên lề về sách để thu hút bạn đọc như: thảo luận, trình bày, ra mắt sách; chiếu phim chuyển thể từ sách; tổ chức thi viết về cuốn sách yêu thích. Đến nay, nhiều cá nhân, tổ chức liên hệ với chị Bình để cùng nhau phát triển dự án. Dự kiến vào giữa tháng 4 tới, chị Bình sẽ ra mắt dự án đúng dịp Ngày sách và văn hóa đọc 2022./.

Bài và ảnh: BÙI HƯƠNG