Kỳ vọng về biểu tượng thành phố Hải Phòng: Hội tụ được bản sắc của đất và người cửa biển

Tượng đài Nữ tướng Lê Chân - người lập nên miền đất Hải Phòng ngày nay.

Hội tụ nhiều chất liệu

Hải Phòng là địa phương có lịch sử hàng nghìn năm, nơi hội tụ hồn thiêng sông núi, kết tinh, tỏa sáng truyền thống Bạch Đằng Giang. Các thế hệ người Hải Phòng, chủ nhân của vùng đất “đầu sóng, ngọn gió” nối tiếp nhau kiên cường trụ vững, tạo dựng nên truyền thống nồng nàn yêu nước, lao động cần cù, sáng tạo, chiến đấu kiên cường, cởi mở, phóng khoáng, góp phần xứng đáng vào tiến trình dựng nước và giữ nước của dân tộc ta. Trong thời đại Hồ Chí Minh, Hải Phòng đi vào lịch sử với tư cách là thành phố “Trung dũng-Quyết thắng”, đoàn kết, chủ động, năng động, sáng tạo, đi đầu trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đi vào thơ và nhạc với tên gọi “thành phố Hoa Phượng Đỏ”, thắm bản sắc văn hóa của một thành phố biển... Nền tảng, cội nguồn sức mạnh của bề dày truyền thống lịch sử và chiều sâu văn hóa của người Hải Phòng đã và đang tạo nên sức mạnh nội sinh để người Hải Phòng chung tay xây dựng thành phố phát triển hiện đại, văn minh và đạt được những thành tựu rực rỡ, toàn diện trên tất cả lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, trở thành cực phát triển quan trọng trong tam giác phát triển Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, là động lực phát triển của vùng Bắc bộ và của cả nước. Hải Phòng hôm nay hừng hực sức sống mới, khí thế mới để quyết tâm phấn đấu trở thành thành phố tiêu biểu ở châu Á theo tinh thần Nghị quyết số 45- NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Có thể thấy, chưa khi nào, tầm vóc, bản lĩnh, trí tuệ và bản sắc văn hóa của đất và người Hải Phòng được khắc họa rõ nét như hôm nay. Hải Phòng đang vào “độ chín”, hội tụ vô vàn chất liệu, tạo nguồn cảm hứng bất tận để người dân và nghệ sĩ trong và ngoài nước tìm kiếm, sáng tạo nên biểu tượng về thành phố sắc nét, chân thực, giàu chất thơ, gói gọn hình ảnh thành phố từ quá khứ đến hiện tại và tương lai. Vì vậy, tại Lễ phát động Cuộc thi sáng tác biểu tượng thành phố Hải Phòng, đồng chí Lê Khắc Nam, Phó chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh, cuộc thi lần thứ 6 thể hiện quyết tâm, kỳ vọng lớn của thành phố Hải Phòng để lựa chọn biểu tượng tiêu biểu, đặc sắc mang đầy đủ ý nghĩa lịch sử, văn hóa, kinh tế, chính trị, xã hội… của thành phố, đồng thời thể hiện nét riêng của người Hải Phòng. Qua đó, quảng bá hình ảnh của thành phố trong quá trình hình thành, xây dựng, phát triển và hội nhập; khơi dậy lòng tự hào, nêu cao ý thức trách nhiệm giữ gìn và phát huy truyền thống lịch sử, văn hóa của các tầng lớp nhân dân và phục vụ các hoạt động thông tin, tuyên truyền, giới thiệu về tiềm năng phát triển của Hải Phòng trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, các sự kiện văn hóa, xã hội của thành phố. Đây cũng sẽ là biểu trưng riêng có, thể hiện niềm tự hào của người Hải Phòng về quê hương với đồng bào cả nước và bạn bè quốc tế.

Nhiều người mong muốn biểu tượng Hải Phòng thể hiện được bản sắc văn hóa của thành phố biển. Ảnh: Nguyễn Đức Nghĩa

Kỳ vọng thành công

Với mong muốn lựa chọn được mẫu biểu tượng mang những nét đặc trưng về đất và người Hải Phòng, Cuộc thi sáng tác mẫu biểu tượng thành phố Hải Phòng được phát động lần đầu năm 1993, đến nay được tổ chức qua 5 lần, thu hút sự quan tâm của đông đảo họa sĩ, kiến trúc sư, nhà điêu khắc... Tuy nhiên, chưa có tác phẩm nào đáp ứng được các tiêu chí đề ra để lựa chọn là “biểu tượng của thành phố Hải Phòng”.

Đúc rút kinh nghiệm từ những cuộc thi trước với kết quả chưa như mong muốn, Ban tổ chức nhận định, cuộc thi lần này cần tổ chức trên phạm vi rộng, với sự vào cuộc của đông đảo các nhà chuyên môn có nhiều kinh nghiệm ở trong và ngoài thành phố. Cuộc thi cần được tuyên truyền sâu rộng bằng nhiều hình thức khác nhau để thu hút sự quan tâm của công chúng… Bên cạnh đó, có sự vào cuộc đánh giá của các tầng lớp nhân dân với thời gian dài để bình chọn được tác phẩm có chất lượng xứng đáng. Thành phố bố trí kinh phí thỏa đáng, nâng giá trị giải thưởng, thêm các giải khuyến khích đối với các tác phẩm lọt vào vòng chung kết, kinh phí công tác tổ chức.

Vì thế, Cuộc thi sáng tác biểu tượng thành phố Hải Phòng lần thứ 6 có nhiều đổi mới mang tính đột phá, thể hiện quyết tâm cao của thành phố. Ban tổ chức phát động cuộc thi rộng rãi tại Hải Phòng, Hà Nội và đề nghị các Sở Văn hóa và Thể thao/Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật các tỉnh, thành phố... trong cả nước hỗ trợ tuyên truyền sâu rộng về cuộc thi, mở rộng diện dự thi đến các tổ chức, cá nhân, văn nghệ sĩ, họa sĩ trong, ngoài nước và không giới hạn số tác phẩm dự thi, nhằm phát huy cao nhất sự đóng góp trí tuệ, tình cảm của các văn nghệ sĩ, nhân dân trong và ngoài nước dành cho Hải Phòng. Đây là lần đầu trên cả nước, một cuộc thi sáng tác biểu tượng có giải thưởng cao như vậy. Giá trị giải nhất lên đến 500 triệu đồng là sự động viên lớn, thu hút đông đảo người dân, văn nghệ sĩ dự thi.

Họa sĩ Lương Xuân Đoàn, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam cho biết, Hội Mỹ thuật Việt Nam hội tụ đội ngũ họa sĩ giàu kinh nghiệm sáng tạo, từng sáng tác thành công biểu tượng của nhiều địa phương. Do đó, Hội đồng hành Hải Phòng để tìm được biểu tượng như kỳ vọng. Bên cạnh đó, kinh nghiệm từ các cuộc thi biểu tượng của các tỉnh, thành phố và của Hải Phòng 5 lần trước cho thấy, tác phẩm phải được lựa chọn công tâm, khách quan, đúng mục đích cuộc thi, bảo đảm chất lượng nghệ thuật, xứng tầm với thành phố. Từ đó, biểu tượng phát huy giá trị hội tụ và quảng bá bản sắc của đất và người Hải Phòng./.

Bùi Hương