Khắc phục tình trạng khó khăn trong xử lý vi phạm công trình thủy lợi: Doanh nghiệp, địa phương làm đúng trách nhiệm

Cầu xây dựng trên kênh Cương Nha, xã Khởi Nghĩa (huyện Tiên Lãng) vi phạm công trình thủy lợi đến nay chưa được xử lý, giải tỏa.

Khó khăn trong xử lý công trình vi phạm

Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi An Hải hiện quản lý gần 100 công trình thủy lợi gồm hệ thống kênh, đập, cống dưới đê, trạm bơm điện trải dài ở 16 xã, thị trấn. Với tốc độ đô thị hóa nhanh và số lượng công trình lớn, những năm qua, trên địa bàn xảy ra nhiều trường hợp vi phạm công trình thủy lợi nhưng đến nay chưa xử lý được. Quá trình giải tỏa, xử lý, công ty gặp nhiều khó khăn. Theo Chủ tịch Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi An Hải Trần Quang Hoạt, đơn vị rất chật vật trong việc xử lý các công trình vi phạm tồn tại từ trước đến nay, trong đó chủ yếu là những công trình vi phạm từ lâu ở các xã mới bàn giao về công ty quản lý. Đáng chú ý là những công trình vi phạm quy mô lớn liên quan đến nhiều người dân ở các xã: An Hòa, An Hồng, An Đồng, thị trấn An Dương, Hồng Thái, Nam Sơn, Bắc Sơn… Chỉ tính riêng trong năm 2021 và 3 tháng đầu năm 2022, công ty phát hiện, lập biên bản hơn 100 trường hợp vi phạm công trình thủy lợi. Trong đó, công ty xử lý được 90 trường hợp. Hiện còn gần 10 trường hợp chưa xử lý, giải tỏa do các tổ chức, cá nhân vi phạm không tự giác chấp hành phá dỡ. Gần đây nhất là vụ vi phạm của nhân dân thôn Đình Ngọ tự san lấp mặt bằng mở rộng nghĩa trang Đình Ngọ, xã Hồng Phong vi phạm lòng kênh Hòa Phong với quy mô lớn; hay như 1 trường hợp người dân thôn Lương Quy, xã Lê Lợi tự san lấn chiếm lòng sông Rế…

Tại các công ty thủy lợi Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Thủy Nguyên, Đa Độ cũng xảy ra tình trạng tương tự. Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiên Lãng Phạm Văn Là cho biết, việc giải tỏa các công trình vi phạm của đơn vị thời gian qua gặp nhiều khó khăn. Đến nay, toàn huyện còn nhiều trường hợp vi phạm xây cầu trên kênh tại xã Kiến Thiết, xã Khởi Nghĩa chưa giải tỏa gây khó khăn cho việc quản lý. Còn tại hệ thống thủy lợi Đa Độ đến nay còn hàng chục vụ vi phạm công trình thủy lợi quy mô lớn cũng chưa xử lý dứt điểm được. Đơn cử như vụ xây cầu trên kênh Đò Vọ ở quận Kiến An; nhiều công trình xây dựng nhà ở, công trình, nhà hàng vi phạm lòng sông Đa Độ xảy ra tại các xã: Thanh Sơn, Đại Đồng, Đông Phương (Kiến Thụy) đến nay vẫn chưa được xử lý, giải tỏa.

Tăng cường công tác phối hợp, rõ trách nhiệm

Đại diện lãnh đạo Chi cục Thủy lợi và Phòng chống thiên tai thành phố cho biết, Quyết định 33 của UBND thành phố kèm theo Quy chế xử lý vi phạm hành chính về thủy lợi và đê điều trên địa bàn thành phố hướng dẫn thực hiện quy định rõ trách nhiệm, thẩm quyền của từng địa phương, đơn vị quản lý khai thác công trình thủy lơi trong việc thực hiện nhiệm vụ. Song trên thực tế, việc phối hợp thực hiện quy chế giữa chính quyền địa phương và doanh nghiệp quản lý các công trình thủy lợi thời gian qua chưa được chặt chẽ, kịp thời, hiệu quả. Nhiều địa phương cho rằng, việc quản lý, xử lý các công trình thủy lợi là do các Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi đảm nhận nên đùn đẩy trách nhiệm. Trong khi đó, các công ty thủy lợi chỉ có quyền phát hiện lập biên bản vi phạm ban đầu nhưng không có quyền tổ chức giải tỏa công trình. Mặt khác một số địa phương còn bao che, dung túng cho các vi phạm phát sinh tồn tại, thiếu kiên quyết ngăn chặn xử lý các vụ vi phạm công trình thủy lợi ngay từ ban đầu hoặc cố tình “lờ đi” các vụ vi phạm công trình thủy lợi xảy ra trước đó. Có địa phương sau khi được công ty thủy lợi thông tin vụ việc vi phạm xảy ra trên địa bàn, tiến hành lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính nhưng vẫn để công trình vi phạm tồn tại, không kiên quyết giải tỏa, tháo dỡ, trong đó có trường hợp vi phạm đến 2-3 lần.

Theo các doanh nghiệp thủy lợi, hầu hết các vụ vi phạm công trình thủy lợi xảy ra trên địa bàn đều do đơn vị phát hiện thông tin về địa phương nhưng việc ngăn chặn, xử lý chưa kịp thời, đều chậm muộn khiến vi phạm phát sinh ngày càng lớn. Ngoài ra, các doanh nghiệp thủy lợi quản lý, khai thác công trình cũng có phần buông lỏng, thiếu kiên quyết trong ngăn chặn, xử lý vi phạm. Ông Phạm Văn Là, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Tiên Lãng thừa nhận, thời gian qua, với nhiều công trình xây dựng cầu vi phạm các tuyến kênh trên địa bàn huyện, công ty chưa kiên quyết xử lý do nhu cầu dân sinh của người dân địa phương. Có trường hợp vi phạm công trình thủy lợi xảy ra trên bờ kênh, sau khi các cơ quan chức năng kiểm tra hồ sơ đất đai phát hiện chính quyền địa phương cấp “sổ đỏ” chồng lấn, vi phạm hành lang bảo vệ các công trình thủy lợi, thậm chí cấp “sổ đỏ” xuống tận lòng sông như ở các huyện: Kiến Thụy, An Dương nên khó khăn cho việc xử lý, giải tỏa.

Phó tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi An Hải Vũ Xuân Hạnh cho rằng, để lập lại kỷ cương trong công tác xử lý các vi phạm trong lĩnh vực thủy lợi, thời gian tới, các địa phương, đơn vị cần thực hiện tốt công tác phối hợp phát hiện, xử lý vi phạm ngay từ sớm, đặc biệt là áp dụng tốt Quyết định 33. Đây có thể được coi là một trong những giải pháp quan trọng giúp các doanh nghiệp thủy lợi và các địa phương ngăn chặn, xử lý kịp thời các vi phạm trong lĩnh vực thủy lợi được triệt để, kịp thời hơn./.

Bài và ảnh: TIẾN ĐẠT