Mô hình đô thị trung tâm 4.0- một hướng đi bứt phá

Theo phân tích được nhóm chuyên gia kinh tế Trường Chính sách Công và Quản lý Fulbright trình bày tại hội nghị, từ cuối thế kỷ 19, Hải Phòng từng được xác định là một trung tâm kinh tế quan trọng của Việt Nam và cả Đông Dương. Cho đến giữa thập niên 90 của thế kỷ trước, xét một cách tổng thể, Hải Phòng có vị trí và quy mô kinh tế chỉ sau thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội. Đến nay, Hải Phòng xuống vị trí thứ 5. Phía trước, hai thành phố lớn dẫn đầu đã ở khoảng cách rất xa so với Hải Phòng. Ở nhóm liền kề phía sau, khoảng cách giữa Bắc Ninh, Quảng Ninh, Bà Rịa-Vũng Tàu với Hải Phòng cũng không lớn. Với dư địa hiện có, các địa phương này có thể cạnh tranh vươn lên vị trí của Hải Phòng. Do vậy, Hải Phòng cần có mô hình phù hợp để phát triển bứt phá nhằm nâng tầm vị thế của mình.

Một trong những sáng kiến được nhóm chuyên gia kinh tế đề xuất là xây dựng đô thị trung tâm 4.0. Theo đó, đô thị trung tâm 4.0 là mô hình kết nối mở, gắn với các ý tưởng của khu thương mại tự do trong thời đại cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đây sẽ là trung tâm kết nối với thế giới; có khu đô thị gắn với kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững; có bộ máy quản lý (chính quyền đô thị) hiện đại; khai thác giá trị từ đất cho việc phát triển cơ sở hạ tầng, áp dụng các chính sách, cơ chế về thuế, phí liên quan đến bất động sản để có đủ nguồn thu cho việc vận hành và bảo dưỡng đô thị.

Có thể thấy rõ những ưu thế vượt trội của mô hình này. Đô thị trung tâm 4.0 gắn liền với sự đổi mới, sáng tạo và những xu hướng phát triển mới như kinh tế tri thức, kinh tế số và kinh tế tuần hoàn. Với các lợi thế ở lĩnh vực cảng biển, logistics và sản xuất công nghiệp, Hải Phòng có thể phát triển, thể hiện vai trò kết nối với kinh tế toàn cầu, là nơi đặt trụ sở hoặc văn phòng cấp vùng của các công ty vận tải, hãng tàu, các tập đoàn sản xuất công nghiệp. Đô thị trung tâm 4.0 gắn với mô hình chính quyền đô thị hiện đại, quản trị như doanh nghiệp sẽ phát huy những cách làm hiệu quả, hướng về người dân, doanh nghiệp và giúp nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế Hải Phòng. Khi chuyển từ đất sử dụng nông nghiệp sang đất đô thị và công nghiệp cùng với việc xây dựng các cơ sở hạ tầng thiết yếu sẽ mang lại giá trị gia tăng rất lớn. Với mô hình đô thị trung tâm 4.0, nhiều cách thức, trong đó có chính sách thuế, lệ phí để những người được hưởng lợi từ việc gia tăng giá trị từ đất sẽ đóng góp vào việc xây dựng các cơ sở hạ tầng và các nhu cầu chi tiêu chung khác.

Trong số các sáng kiến được đề xuất, xây dựng đô thị trung tâm 4.0 có tính chiến lược và quan trọng nhất. Do tính chất đột phá táo bạo, cần có cách làm hợp lý trong bối cảnh cả nước nói chung, Hải Phòng nói riêng đang trăn trở, nỗ lực đổi mới phương thức quản lý quản trị nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả, thúc đẩy tinh thần dám nghĩ, dám làm. Mong muốn trở thành trung tâm phát triển lớn thứ ba của cả nước, là đô thị mang tầm khu vực và quốc tế, Hải Phòng không chỉ phát triển cho riêng mình mà còn là nơi đi đầu xây dựng, hiện thực hóa những mô hình, giải pháp phát triển sáng tạo có thể áp dụng cho toàn vùng, thậm chí toàn quốc. Với những ý nghĩa đó, nếu được triển khai, mô hình đô thị trung tâm 4.0 có thể tạo những động lực mạnh mẽ mới để thành phố thực hiện thắng lợi những mục tiêu được đề ra trong Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Hải Phòng./.

HOÀNG MINH