“Bắc - Nam sum họp, Xuân nào vui hơn”

Người dân Sài Gòn chào đón bộ đội giải phóng ngày 30-4-1975 (Ảnh tư liệu)

Một ngày cuối tháng 4, trong căn nhà khang trang, yên bình trên phố Đoàn Kết, phường Đằng Hải (quận Hải An), cựu chiến binh Đỗ Đức Phòng, 70 tuổi, cẩn thận sắp xếp từng chiếc huân, huy chương của được Đảng, Nhà nước trao tặng về thành tích chiến đấu trong sự nghiệp thống nhất đất nước, xem lại một số tấm ảnh cũ về những lần đi thăm chiến trường xưa ở Quảng Trị, Sài Gòn… như ghi nhớ lại một thời chiến đấu giành độc lập và bảo vệ Tổ quốc hào hùng.

May mắn được là một người lính của Trung đoàn 48, Sư đoàn 320B, dẫu hàng chục năm qua đi, ký ức về Chiến dịch Hồ Chí Minh vẫn vẹn nguyên trong tâm trí của ông. Ánh mắt nhìn xa xăm, ông Đỗ Đức Phòng kể lại: Tháng 2-1975, Trung đoàn 48 đang thực hiện nhiệm vụ đắp đê ở Ninh Bình thì được lệnh tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh. Từng đoàn người và xe cơ giới trùng điệp, không nghỉ, nối đuôi nhau ra mặt trận, trong đó có khoảng 100 chiến sĩ là người Hải Phòng. Trên đường hành quân dọc theo phía Tây dãy Trường Sơn, về Buôn Ma Thuột, Bình Dương… để đến Sài Gòn, có đợt tới 3 ngày liền đơn vị băng qua những cánh rừng “khát nước”, chỉ có đất đỏ bazan, sức khỏe cán bộ, chiến sĩ phần nào giảm sút. Tuy nhiên, khi nhận được mệnh lệnh nổi tiếng đã đi vào lịch sử của Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp “Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa; tranh thủ từng giờ, từng phút xốc tới, giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng”, tất cả cán bộ, chiến sĩ như được tiếp thêm sức mạnh, hành quân liên tục, cả ngày lẫn đêm để kịp tham gia chiến đấu giải phóng miền Nam.

Trải qua hành trình kiên cường bảo vệ cầu Bình Lợi, Bình Triệu, giải phóng ấp Búng rồi đến Trại huấn luyện Quang Trung của ngụy quân, rạng sáng 30-4- 1975, sau khi giải phóng Lái Thiêu, mở toang “cánh cửa” phòng ngự phía Bắc Sài Gòn, Trung đoàn 48 vượt qua đoạn đường cuối cùng, tiến đánh mục tiêu Bộ Tổng tham mưu ngụy. Khoảng 10 giờ ngày 30-4-1975, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 48 có mặt tại cổng chính Sở chỉ huy Bộ Tổng Tham mưu ngụy. Do địch từ bên trong cố thủ, dùng hỏa lực bắn ra rất mạnh, nên chỉ huy đơn vị quyết định cho cán bộ, chiến sĩ vòng sang cổng phụ để đột kích vào. Tại đây, mũi tiến công của ta phát triển thuận lợi. Chỉ sau vài phút, các chiến sĩ đã đánh bật lực lượng địch chốt ở cổng. Khoảng 10 giờ 30 phút, các mũi tiến công từ các phía đều vượt qua phòng tuyến địch, có mặt tại sân trước trụ sở Bộ Tổng Tham mưu ngụy. Lúc này binh lính địch quăng súng, lột áo chạy tháo thân. Chỉ một lát sau, lá cờ Giải phóng tung bay trên nóc nhà Bộ Tổng tham mưu ngụy trong lời ca “Vì nhân dân quên mình” và tiếng reo hò của quân ta và người dân sinh sống các khu vực chung quanh.

Nhớ lại thời khắc lịch sử, cựu chiến binh Đỗ Đức Phòng rưng rưng: Trong ngày 30-4, bên cạnh nhiệm vụ giải phóng thần tốc Bộ Tổng tham mưu và Khu Bộ tư lệnh các binh chủng của địch của Sư đoàn 320B, các cánh quân hùng mạnh khác đồng loạt thọc sâu, tiến thẳng vào đánh chiếm các mục tiêu quan trọng trong thành phố Sài Gòn là Dinh Độc lập, sân bay Tân Sơn Nhất, Đài Phát thanh, Biệt khu thủ đô và Tổng nha Cảnh sát, làm nên Đại thắng mùa Xuân vang dội. Trên hành trình chiến đấu đến thắng lợi cuối cùng, không thể tránh khỏi hy sinh, mất mát. Có lần, 3 xe chở quân của đơn vị trúng pháo địch, anh em hy sinh hết, tương ứng với 1 trung đội gần 40 người. Song không để đồng đội ngã xuống một cách vô ích, quân ta quyết tâm tiến lên phía trước để thực hiện lời căn dặn của Bác “Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào, Bắc- Nam sum họp, Xuân nào vui hơn”, ông Phòng xúc động kể lại.

Không chỉ tham gia chiến dịch mang tính quyết định- Chiến dịch Hồ Chí Minh, quân và dân Hải Phòng còn bền bỉ, xung kích trong các hoạt động “chia lửa” với chiến trường miền Nam ở giai đoạn đấu tranh cách mạng. Chủ tịch Hội khoa học Lịch sử thành phố, tiến sĩ Đoàn Trường Sơn cho biết: Sau ngày giải phóng 13-5-1955, Hải Phòng khẩn trương hàn gắn vết thương chiến tranh. Với vị thế đầu mối giao thương quốc tế, một trong những trung tâm công nghiệp lớn nhất miền Bắc, trong niềm hân hoan về hòa bình, lòng người Hải Phòng vẫn quặn đau trước nỗi niềm Bắc– Nam chia cắt, trước một nửa đất nước chưa sạch bóng ngoại xâm. Từ đó, các phong trào thi đua lao động sản xuất sôi nổi nối nhau thực hiện, Hải Phòng cùng cả miền Bắc chi viện cho miền Nam ruột thịt sức người, sức của để chiến đấu cho đến thắng lợi cuối cùng.

Một trong những hoạt động bí mật được những người lính giữ kín trong tâm và chỉ “bật mí” khi đất nước hòa bình, đó là công tác bảo vệ tuyến đường ống xăng dầu chiến lược Bắc– Nam. Thượng tá Nguyễn Mạnh Cường, sinh năm 1947, nguyên Trưởng Công an huyện Thủy Nguyên chia sẻ: Năm 1969, với vai trò tiểu đội trưởng tiểu đội 1, Phân đội chữa cháy trung tâm, Đội Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy (Công an thành phố), ông cùng đồng đội làm nhiệm vụ bảo vệ kho xăng Lại Xuân (Thủy Nguyên) và Thượng Lý (quận Hồng Bàng)- 2 cứ điểm quan trọng bảo đảm vận chuyển xăng dầu vào chiến trường miền Nam. Có những đoạn đường ống xăng bị địch phát hiện, đánh phá, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy Hải Phòng lại rà soát, kiểm tra chữa cháy, nối liền đường ống. Tuyến đường vận chuyển xăng dầu cứ thế được toàn lực lượng âm thầm bảo vệ đến ngày “non sông nối liền một dải, đất nước thu về một mối”.

Với tinh thần tự hào tiếp nối truyền thống của cha anh, viết tiếp niềm tự hào của dân tộc, Hải Phòng tiếp tục nỗ lực trở thành thành phố Cảngtrung tâm công nghiệp dịch vụ, một cực tăng trưởng quan trọng của tam giác kinh tế động lực phía Bắc, một Hải Phòng “rộng dài, rực sáng”, viết tiếp những trang sử mới hào hùng. Phát huy truyền thống cha ông, quân và dân Hải Phòng luôn đoàn kết, sẵn sàng chia sẻ khó khăn với các địa phương trong cả nước. Hình ảnh hàng trăm y, bác sĩ, sinh viên Hải Phòng lên đường vào thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương chi viện, hỗ trợ công tác phòng, chống dịch COVID-19 năm 2021 trở thành hình ảnh đẹp về một thế hệ thanh niên sống có trách nhiệm và lý tưởng, vun đắp thêm nghĩa tình 2 miền Bắc- Nam, như sự khẳng định tính bất diệt của tinh thần ngày 30-4 lịch sử và nghĩa đồng bào./.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, với vị trí thành phố cảng biển lớn nhất miền Bắc, Hải Phòng vừa là tiền tuyến thử lửa với quân thù, vừa là đầu mối vững chắc của hậu phương với chiến trường, góp phần to lớn vào thắng lợi vĩ đại của dân tộc. 10 năm liền (1962- 1972), Hải Phòng là nơi tiếp nhận phần lớn hàng viện trợ quốc tế và là căn cứ xuất phát của đường Hồ Chí Minh trên biển.Từ bến K15 Đồ Sơn, hàng trăm chuyến tàu không số ra khơi, vận chuyển thành công gần 19 nghìn cán bộ, chiến sĩ và 44 nghìn tấn vũ khí, hàng hóa, chi viện kịp thời cho quân dân ta ở các chiến trường miền Nam. Kể từ trận đầu bắn rơi máy bay Mỹ trên đảo Bạch Long Vĩ ngày 26-3-1965, đến chiến thắng oanh liệt trong chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không” 12 ngày đêm cuối năm 1972, quân và dân Hải Phòng chiến đấu 4.000 trận, bắn rơi 317 máy bay (có 5 pháo đài bay B52), 28 lần bắn cháy tàu chiến Mỹ.

Linh Anh