Ngành Y tế: Giải bài toán thu hút, giữ chân nguồn nhân lực

Ngành Y tế Hải Phòng đang gặp khó vì thiếu nhân lực y tế tuyến cơ sở. Trong ảnh: Nhân viên Trạm Y tế phường Lãm Hà (quận Kiến An) cho trẻ dưới 36 tháng tuổi uống vitamin A liều cao.

Thiếu nhân lực y tế cơ sở và chuyên ngành khó

Theo Trưởng Phòng Tổ chức cán bộ (Sở Y tế) Nguyễn Tuyết Mai Anh, tổng nhân lực ngành Y tế hiện có 14.960 người, trong đó, nhân lực có trình độ chuyên môn y 11.484 người. Định mức biên chế ngành Y tế đang thực hiện theo Thông tư số 08/2007/TTLTBYT-BNV (Thông tư liên tịch Bộ Y tế - Bộ Nội vụ). Căn cứ thông tư này, hiện tất cả đơn vị trong ngành Y tế không thiếu nhiều biên chế so với định mức biên chế tối thiểu, đạt bình quân 97%.

Tuy nhiên, trên thực tế, nhân lực y tế Hải Phòng còn nhiều khó khăn, chưa đáp ứng yêu cầu y tế vùng, thiếu bác sĩ ở tuyến cơ sở và các chuyên khoa khó, như: lao, tâm thần, phong, giải phẫu bệnh, pháp y vì công việc vất vả, chế độ đãi ngộ chưa thỏa đáng. Theo thống kê của Sở Y tế, tỷ lệ trạm y tế xã có bác sĩ làm việc tăng hằng năm, nhưng tỷ lệ bác sĩ định biên tại xã còn thấp. Cụ thể, số trạm y tế có bác sĩ 175/218 trạm y tế, bằng 80,28%, trong khi tỷ lệ này của toàn quốc 82,86%, còn mục tiêu quốc gia đề ra đến năm 2020 đạt hơn 90%. Lý giải nguyên nhân dẫn đến “vùng lõm” về nhân lực tại tuyến y tế cơ sở, Trưởng Phòng Tổ chức cán bộ Nguyễn Tuyết Mai Anh cho biết, thu nhập của nhân viên tại các trạm y tế chỉ trông chờ từ đồng lương, ít có thu nhập tăng thêm, chưa kể những năm gần đây do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19 với khối lượng công việc nhiều, áp lực lớn nên rất khó tuyển dụng bác sĩ về công tác hoặc “giữ chân” bác sĩ. Từ thực tế công tác, bác sĩ chuyên khoa 1 Hoàng Văn Nhật, Giám đốc Trung tâm Y tế quận Hải An cho biết, hiện trên địa bàn quận mới có 6/8 trạm y tế có bác sĩ, còn 2 trạm chưa có bác sĩ và nhiều năm nay chưa tuyển dụng được do các bác sĩ trẻ ngại về cơ sở do thu nhập thấp, ít có môi trường học tập, trau dồi kỹ năng, nghề nghiệp. Để bảo đảm công việc, Trung tâm Y tế quận phải luân phiên tăng cường bác sĩ xuống các trạm y tế chưa có bác sĩ.

Bên cạnh đó, tình trạng biến động nguồn nhân lực y tế công lập là vấn đề cần được quan tâm. Điều này không chỉ ở tuyến quận, huyện, xã, phường, thị trấn, mà diễn ra cả ở tuyến thành phố. Không ít nhân viên y tế trong biên chế tại các cơ sở y tế công lập nhưng sẵn sàng nghỉ việc để sang làm việc tại các cơ sở y tế tư nhân khi được gọi mời với mức thu nhập hấp dẫn hơn. “Nhân lực các chuyên ngành khó, nhân lực y tế tuyến huyện, tuyến xã chưa bảo đảm thực hiện nhiệm vụ cùng với vướng mắc trong việc tự chủ nhân lực gắn với nguồn kinh phí và áp lực công việc phải thực hiện là những khó khăn của ngành Y tế Hải Phòng hiện nay”, Phó giám đốc Thường trực Sở Y tế Phan Huy Thục cho biết.

Cần giải pháp đồng bộ

Trước khó khăn về nhân lực hiện nay, ngành Y tế cần có các giải pháp giải quyết đồng bộ, dài hơi, nhất là thu hút nhân lực về công tác tại tuyến y tế cơ sở và các chuyên ngành khó. Theo Phó giám đốc Thường trực Sở Y tế Phan Huy Thục, từ năm 2017 đến nay, ngành Y tế đề nghị, khuyến khích các đơn vị trực thuộc, nhất là các bệnh viện tuyến thành phố và quận, huyện mạnh dạn thực hiện cơ chế tự chủ, bảo đảm nguồn kinh phí chi thường xuyên, trong đó động viên, khuyến khích viên chức, người lao động trong hoạt động chuyên môn và có chế độ chi thỏa đáng với những người làm việc ở chuyên ngành khó. Đồng thời, đẩy mạnh việc đào tạo, bồi dưỡng nhân lực: đào tạo theo văn bằng chuyên môn, đào tạo chuyển giao công nghệ từ tuyến trên xuống tuyến dưới, cử bác sĩ tăng cường cho y tế cơ sở.

Trong giai đoạn 2022- 2030, Sở Y tế chú trọng tham mưu, đề xuất với UBND thành phố ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp trong tuyển dụng, ưu tiên các chuyên khoa khó tuyển và vùng khó khăn, y tế các tuyến huyện, xã. Trong đó, ngành thực hiện cơ chế ưu tiên điểm tuyển sinh, miễn học phí trong đào tạo nhân lực y tế, thực hiện đào tạo theo địa chỉ liên thông và chính quy bác sĩ gắn với cơ chế đền bù phù hợp khi không thực hiện cam kết trong đào tạo nhân lực các chuyên ngành hiếm, cho các bệnh viện và trung tâm y tế tuyến huyện, để bảo đảm đủ số lượng bác sĩ trong triển khai nhiệm vụ và tạo nguồn cho đào tạo sau đại học. Sau công tác tuyển dụng, ngành cần có cơ chế, chính sách phù hợp, đồng bộ để “giữ chân” người lao động. Trong đó, Sở Y tế đề nghị thành phố tiếp tục đầu tư kinh phí để xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị bảo đảm điều kiện làm việc. Mặt khác, xem xét nâng mức hưởng chế độ phụ cấp ưu đãi nghề, lương hiện hưởng đối với các chuyên ngành hiếm, lĩnh vực dự phòng và y tế cơ sở để tăng ưu đãi đối với khu vực này; điều chỉnh chính sách để nhân lực y tế được hưởng nguyên phụ cấp ưu đãi nghề khi đi học lâm sàng và cận lâm sàng. Đồng thời, định mức nhân lực bảo đảm để thực hiện nhiệm vụ chăm sóc bảo vệ sức khỏe nhân dân; thực hiện tinh giản biên chế, tự chủ về biên chế phù hợp với thực tiễn của ngành Y tế./.

Bài và ảnh: VIỆT HOÀNG