Giúp phụ nữ di cư hồi hương tái hòa nhập bền vững

Cán bộ Văn phòng OSSO Hải Phòng tặng quà động viên phụ nữ hồi hương.

Giải quyết thủ tục pháp lý sau 5 năm vướng mắc

Chị D.T.T., ở xã Ngũ Lão (huyện Thủy Nguyên) kết hôn với một người Hàn Quốc vào năm 2014, từ đó chưa sang Hàn Quốc do chồng chị không bảo lãnh được. Thời gian này, chị T. chung sống với một người Việt Nam và sinh được 2 người con. Chị T. cho biết, suốt 5 năm, chị chưa giải quyết được thủ tục ly hôn với người chồng Hàn Quốc để xây dựng hạnh phúc mới và làm giấy khai sinh cho các con do không biết thủ tục và không đủ chi phí để thực hiện. May mắn, khi đến Văn phòng OSSO Hải Phòng, chị được tư vấn, hỗ trợ, kết nối với Tòa án nhân dân thành phố để giải quyết thủ tục ly hôn với người chồng Hàn Quốc, kết hôn với người chồng Việt Nam, làm xác nhận cha cho con.

Có thể thấy, các thủ tục pháp lý liên quan đến phụ nữ hồi hương rất phức tạp. Nhiều trường hợp, cán bộ Văn phòng OSSO Hải Phòng phải dành nhiều thời gian, các mối quan hệ phối hợp để hỗ trợ, có trường hợp giải quyết vướng mắc mất đến 2 năm... Các cán bộ tư vấn của văn phòng còn nhớ mãi cuộc điện thoại của chị Nguyễn Thị Ngọc, ở Hà Nội, gọi điện đến văn phòng vào tháng 5-2021 đề nghị hỗ trợ tìm chị gái của mẹ chị là bà Bùi Thị H., 71 tuổi, ở tỉnh Hải Dương, lấy chồng Trung Quốc và mất tích cách đây hơn 20 năm. Tưởng chừng “mò kim đáy biển”, nhưng cán bộ văn phòng phối hợp Đồn Biên phòng cửa khẩu Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh) đề nghị Công an nước bạn hỗ trợ tìm kiếm. Đến đầu tháng 12-2021, bà H. trở về toàn tụ trong niềm vui khôn xiết của người thân tại quê hương.

Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Vũ Thị Kim Liên cho biết, OSSO Hải Phòng là văn phòng thứ 4 (sau các văn phòng ở Hà Nội, Hải Dương, Cần Thơ, Hậu Giang) đi vào hoạt động từ tháng 1- 2021. Văn phòng thuộc Dự án “Tăng cường năng lực Việt Nam nhằm hỗ trợ hòa nhập bền vững cho phụ nữ di cư hồi hương và gia đình họ ở Việt Nam” được thực hiện với sự hỗ trợ của Chính phủ Hàn Quốc, sự hợp tác của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) và Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc (KOICA). Ngoài hỗ trợ trực tiếp từng trường hợp cụ thể, qua hơn 1 năm hoạt động, Văn phòng OSSO Hải Phòng tổ chức gần 800 ca tư vấn pháp luật, tâm lý, đời sống sinh hoạt, nuôi dạy con và dành hơn 200 suất quà tặng phụ nữ hồi hương. Từ đó, nhiều cán bộ Hội Phụ nữ, chị em di cư hồi hương nâng cao hiểu biết pháp luật, chủ động gỡ vướng các thủ tục ly hôn, đăng ký khai sinh cho con...

Chủ động phát huy vai trò, hiệu quả

Các cán bộ, tư vấn viên của Văn phòng OSSO Hải Phòng nhớ lại thời gian đầu năm 2021, văn phòng mới đi vào hoạt động, gặp nhiều khó khăn do chưa nhiều chị em biết đến. Không ngồi yên để đợi, các cán bộ, tư vấn viên của văn phòng chủ động tiếp cận một số phụ nữ hồi hương trong danh sách đã khảo sát và phát hiện nhiều người có nhu cầu hỗ trợ khác nhau. Đồng thời, Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố tổ chức 11 cuộc truyền thông nâng cao năng lực hỗ trợ phụ nữ di cư hồi hương và gia đình đến gần 800 cán bộ UBND xã, phường, cán bộ tư pháp, hộ tịch và cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ các xã, phường, phụ nữ di cư hồi hương trên toàn thành phố. Ngoài ra, cán bộ văn phòng chủ động phát tờ gấp tuyên truyền tại bộ phận “một cửa” UBND một số xã/phường có đông phụ nữ hồi hương tại các huyện Kiến Thụy, Thủy Nguyên, quận Đồ Sơn. “Mưa dầm thấm lâu”, từ kết nối các sở, ngành, địa phương liên quan, một số trường hợp được hỗ trợ thành công, nhiều chị em hồi hương mạnh dạn đến văn phòng để được tư vấn, hỗ trợ giải quyết các thủ tục pháp lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Theo dự báo, trong thời gian tới, còn nhiều phụ nữ di cư hồi hương với một số vướng mắc về thủ tục pháp lý liên quan.

Theo thông tin từ Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố, Hải Phòng đứng thứ hai trong các tỉnh, thành phố về số phụ nữ kết hôn với công dân Hàn Quốc với 2.098 người, chiếm 13% tổng số người Việt Nam kết hôn với người Hàn Quốc trong giai đoạn 2013 – 2016. Hải Phòng cũng đứng thứ 5 trong các tỉnh, thành phố về số phụ nữ kết hôn với công dân Trung Quốc. Kết quả khảo sát thuộc dự án trên vào tháng 4-2021, trên địa bàn thành phố có 211 người di cư kết hôn từ nước ngoài trở về Hải Phòng, trong đó 42 phụ nữ mang theo con hồi hương.

Phó chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Phạm Thị Thúy Hải kiêm Trưởng Văn phòng OSSO Hải Phòng cho biết, năm 2022, dự án trên dừng hỗ trợ kinh phí đối với Văn phòng OSSO Hải Phòng. Song, Hội vẫn linh hoạt kết hợp các hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ chị em hồi hương qua các hoạt động khác của Hội. Cùng với đó, Hội tiếp tục tăng cường phối hợp các cấp, ngành liên quan để kịp thời hỗ trợ phụ nữ hồi hương ổn định cuộc sống. Để Văn phòng OSSO Hải Phòng hoạt động hiệu quả hơn, Trung ương Hội cần tăng cường hợp tác với Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam, Văn phòng Đài Bắc tại Hà Nội… để có thể hỗ trợ phụ nữ hồi hương các thủ tục pháp lý, đồng thời quan tâm hỗ trợ phần nào kinh phí tái hòa nhập đối với phụ nữ hồi hương để chị em có cuộc sống mới ổn định lâu dài./.

Bài và ảnh: MẠNH QUANG