Phòng ngừa xâm hại tình dục trẻ em: Chủ động lên tiếng tố giác tội phạm
(HPĐT)- Theo thống kê của Công an thành phố, Sở Lao động- Thương binh và Xã hội, trong giai đoạn 2016- 2021, trung bình mỗi năm trên địa bàn thành phố xảy ra 22 vụ xâm hại trẻ em, trong đó hơn 60% số vụ xâm hại tình dục. Đáng buồn là, số vụ xâm hại tình dục trẻ em có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây, đòi hỏi giải pháp quyết liệt hơn nữa từ ngành chức năng, nhà trường, gia đình trong công tác bảo vệ trẻ em.
Cán bộ Trung tâm Công tác Xã hội Hải Phòng tuyên truyền về phòng, chống xâm hại tình dục trẻ em đến cán bộ đoàn thể, trẻ em trên địa bàn phường Sở Dầu (quận Hồng Bàng).
Nỗi đau tuổi thơ
Đầu tháng 5-2022, đối tượng N.V.N. (67 tuổi, trú tại phường Cầu Đất, quận Ngô Quyền) bị lực lượng Công an thành phố bắt khẩn cấp để điều tra, làm rõ hành vi xâm hại tình dục hai bé gái. Đây chỉ là một trong số những vụ việc đau lòng, là cơn ác mộng, nỗi ám ảnh đeo bám cuộc đời những đứa trẻ thơ dại từng bị xâm hại, thậm chí còn để lại những di chứng, hệ lụy ảnh hưởng đến tương lai các cháu.
Theo Thạc sĩ Phạm Thị Minh Thường, Trưởng Phòng Can thiệp – Hỗ trợ (Trung tâm Công tác xã hội Hải Phòng), trẻ em là đối tượng yếu thế, chưa có đầy đủ năng lực hành vi dân sự nên không đủ khả năng tự bảo vệ mình trước nguy cơ bị xâm hại tình dục. Trẻ em dễ bị đối tượng xấu dụ dỗ, lừa phỉnh, lôi kéo bằng cách cho tiền, cho bánh kẹo hoặc đồ chơi yêu thích… để lợi dụng, có hành vi xâm hại. Nhiều vụ việc, do lo sợ dư luận xã hội, phẩm giá, nên các gia đình và bản thân người bị xâm hại cố chịu đựng, không dám nói để người thân biết hoặc bị đe dọa, uy hiếp, không dám nói ra, nên vụ việc bị phát hiện muộn. Trong và sau khi bị xâm hại, trẻ thường có tâm lý bất an, lo sợ, sống thu mình và ngại giao tiếp. Thậm chí, nhiều trẻ mặc cảm, tự ti, bị ám ảnh bởi những hành vi sai trái của kẻ xấu suốt cuộc đời.
Theo thống kê của Công an thành phố, Sở Lao độngThương binh và Xã hội, trong giai đoạn 2016-2021, các địa phương có nhiều vụ xâm hại tình dục trẻ em là quận Lê Chân, huyện Vĩnh Bảo… Năm 2021, trên địa bàn thành phố xảy ra 42 vụ xâm hại trẻ em. Trong đó, có 28 vụ xâm hại tình dục trẻ em (27 vụ án đã khởi tố). Theo luật sư Phạm Thị Hằng (Văn phòng luật sư Hoa Phượng), với quy định của pháp luật hiện hành, hình phạt đối với tội phạm xâm hại tình dục trẻ em rất nghiêm khắc, đủ sức răn đe, giáo dục và ngăn ngừa hành vi phạm tội. Nhưng tội phạm xâm hại tình dục trẻ em vẫn có xu hướng gia tăng và phức tạp. Bởi số vụ việc xâm hại tình dục còn thấp so với thực tế do nhiều nguyên nhân như: gia đình không phát hiện kịp thời, nhận thức của trẻ em còn hạn chế; nhiều vụ việc xâm hại tình dục trẻ em được phát hiện nhưng các bên chọn giải pháp thương lượng, hòa giải trái pháp luật khiến vụ việc bị lãng quên hoặc có người phát hiện vụ việc nhưng không tố giác hành vi phạm tội…
Tăng cường năng lực phát hiện, tố giác
Thời gian gần đây, với sự vào cuộc tích cực, quyết liệt của các cấp, ngành, toàn thể xã hội đẩy mạnh công tác tuyên truyền về phòng, chống xâm hại trẻ em nên nhận thức của người dân về vấn đề này được nâng lên đáng kể. Một trong những biểu hiện rõ nét nhất là các thông tin, thông báo, tố giác các hành vi xâm hại trẻ em ngày càng nhiều, phản ứng của dư luận xã hội về vấn đề này ngày càng mạnh mẽ. Qua đó góp phần tích cực nhằm ngăn chặn tình trạng trẻ em bị xâm hại.
Để ngăn ngừa triệt để những vụ việc đau lòng, cần có những giải pháp triệt để, tạo lá chắn vững chắc hơn bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ bị xâm hại. Hiện, nhiều trường tổ chức đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, nâng cao nhận thức đối với học sinh. Chẳng hạn, Trường tiểu học Ngô Gia Tự (quận Hồng Bàng) phối hợp Trung tâm Thông tin- Triển lãm và Điện ảnh thành phố tổ chức cho học sinh và cha mẹ học sinh xem phim về đề tài phòng, chống xâm hại tình dục tại rạp chiếu phim 1-5. Tại Trường tiểu học Trưng Vương (quận Lê Chân), cô giáo Nguyễn Thị Thanh Mai, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Trong các tiết học giáo dục kỹ năng sống, nhà trường ưu tiên tăng thời lượng giáo dục về giới tính, nhận diện một số hành vi được cho là xâm hại trẻ em để nâng cao khả năng nhận biết của trẻ. Đồng thời, khuyến khích giáo viên chủ nhiệm tổ chức những trò chơi như “viết thư nói điều ấp ủ” hoặc “trò nói, cô nghe” để nâng cao khả năng tương tác giữa người lớn và trẻ, kịp thời phát hiện những vấn đề bất thường về tâm sinh lý để phối hợp cùng cha, mẹ, người giám hộ tìm hiểu, tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn của trẻ. Nhưng vai trò quan trọng nhất thuộc về người thân, gia đình của trẻ, bởi không ít bậc cha mẹ chưa hiểu đầy đủ về vấn đề xâm hại trẻ em, thực trạng của vấn nạn này và những hậu quả gây ra đối với trẻ.
Theo Phó giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Phạm Thị Huyền, cha mẹ cần xóa bỏ tâm lý mặc cảm, lo sợ dư luận xã hội ảnh hưởng tương lai của con, chủ động trao đổi các vấn đề liên quan sức khỏe sinh sản, các nguy cơ bị lạm dụng tình dục hoặc vấn đề bị lạm dụng, xâm hại tình dục và mạnh dạn tố giác người phạm tội, quấy rối tình dục trẻ em. Chủ đề của Tháng hành động vì trẻ em năm 2022 “Chung tay bảo vệ trẻ em, hãy lên tiếng phòng, chống xâm hại, bạo lực trẻ em” cần được lan tỏa sâu rộng trong mỗi gia đình, trở thành hành động mạnh mẽ của các bậc cha mẹ, tạo lá chắn vững chắc bảo vệ những “mầm xanh”./.