Xây dựng môi trường sống an toàn, thân thiện với trẻ

Luôn luôn lắng nghe, sẵn sàng trao đổi là giải pháp để ngăn ngừa, phát hiện các vụ việc bạo hành trẻ em.

Trong ảnh: Giáo viên và học sinh Trường mầm non 1 (quận Hồng Bàng) trong giờ học.

Vết hằn trong tâm hồn trẻ

Cuối tháng 5-2022, Trung tâm Công tác xã hội Nụ cười trẻ thơ (phường Trần Thành Ngọ, quận Kiến An) buộc phải tạm dừng hoạt động để phục vụ công tác điều tra, thu thập thông tin của cơ quan chức năng về vụ việc bé 22 tháng tuổi nghi bị bạo hành vì xuất hiện nhiều thương tích khi đi học tại đây. Dù chưa có kết luận cuối cùng, song sự việc làm nóng các diễn đàn mạng xã hội, nhận được sự quan tâm của dư luận trước vấn nạn bạo hành trẻ em. Từ sự việc trên, chị Bùi Thị Ly, ở thôn Tân Lập, xã Đoàn Lập (huyện Tiên Lãng) bày tỏ lo lắng: “Con trai tôi 3 tuổi, khá hiếu động, nghịch ngợm. Không ít lần gia đình tá hỏa khi phát hiện trên cơ thể con xuất hiện những vết xước, lằn đỏ, nhưng vết thương không nghiêm trọng, không thuộc vùng nguy hiểm nên gia đình chỉ trao đổi để giáo viên phụ trách nắm bắt, không làm rõ trách nhiệm của người liên quan”.

Theo thống kê của Sở Lao động-Thương binh và Xã hội, trong 3 năm trở lại đây, trên địa bàn thành phố phát hiện gần 20 vụ bạo hành trẻ em, chủ yếu là hành vi cố ý gây tổn hại về thể chất, tinh thần. Số vụ bạo hành trẻ em giảm nhẹ so với giai đoạn trước nhưng số trẻ em có cha mẹ ly hôn tăng nhanh, nguy cơ khiến trẻ bị bạo hành tại gia đình chưa giảm. Trưởng Phòng Chăm sóc bảo vệ trẻ em và Bình đẳng giới (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội) Nguyễn Thị Tuấn Anh cho biết, qua phân tích, làm rõ các vụ bạo hành trẻ em gần đây cho thấy, phần đông cha mẹ, người chăm sóc trẻ thiếu sự quan tâm tới con, em; chủ quan không chú trọng giáo dục kỹ năng sống cho con dẫn đến nguy cơ mất an toàn đối với trẻ. Khi các vụ việc bạo hành trẻ em xảy ra thường có tâm lý lo ngại ảnh hưởng đến trẻ, danh tiếng của gia đình nên không báo cơ quan chức năng. Trong khi, trẻ em thiếu kỹ năng sống, nhiều trẻ không biết mình đang trở thành nạn nhân của các vụ bạo hành.

Số liệu thống kê các vụ bạo hành trẻ em chỉ mang tính tương đối, chưa phản ánh đầy đủ những diễn biến thực tế do không ít vụ việc chưa được phát giác, thường núp bóng quan điểm giáo dục “thương cho roi, cho vọt”. Bác sĩ Đào Nguyên Ngọc, Khoa Thần kinh, Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng chia sẻ: Không ít trường hợp trẻ nhập viện trong tình trạng xuất hiện nhiều vết thương trên cơ thể, có chịu tác động ngoại lực do người khác gây ra đối với trẻ như: tổn thương phần mềm, gãy tay, gãy chân..., thậm chí, tử vong vì bị bạo hành (từ năm 2015 đến nay có 3 trường hợp). Nhiều trẻ sau khi được chữa lành vết thương trên cơ thể, nhưng vẫn bị ám ảnh bởi ký ức khó quên, sang chấn về tâm lý, ngại giao tiếp đối với mọi người.

Thay đổi nhận thức

Qua đánh giá sơ bộ, phần lớn các hành vi bạo hành trẻ em đến từ người thân quen của trẻ như bố đẻ, bố dượng, hàng xóm, thầy cô giáo, người giúp việc gia đình... Theo Th.s Nguyễn Văn Minh, Giảng viên Khoa Tâm lý- Giáo dục học (Trường đại học Hải Phòng) phân tích, hiện nay, nhiều gia đình sử dụng vũ lực, đòn roi mỗi khi trẻ nghịch ngợm hoặc có kết quả học tập không như mong muốn... Ranh giới giữa dạy bảo, trút giận dẫn tới bạo lực khá mong manh. Những quan điểm không phù hợp, vi phạm đạo đức, pháp luật về quyền trẻ em cần được loại bỏ, thay vào đó là phương pháp giáo dục bằng sự lắng nghe, chia sẻ, thấu hiểu, để tìm tiếng nói chung.

Để chung tay bảo vệ trẻ em, phòng, chống xâm hại trẻ em, các sở, ban, ngành, đoàn thể cần tăng cường công tác truyền thông, giáo dục, vận động xã hội nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm, kỹ năng về bảo vệ trẻ em và phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em nhằm tạo lập môi trường sống an toàn cho trẻ em. Theo Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ huyện Thủy Nguyên Phạm Thị Khuê, từ đầu năm 2022 đến nay, 12/37 Câu lạc bộ Tiền hôn nhân ở các xã, thị trấn thực hiện lồng ghép các nội dung về quyền trẻ em, phòng, chống xâm hại trẻ em; hướng dẫn cho cha mẹ, người chăm sóc trẻ em kiến thức, kỹ năng bảo vệ trẻ em để thay đổi nhận thức, thái độ, hành vi, quan niệm trong bảo vệ trẻ em… Ngoài ra, cung cấp đường dây nóng khẩn cấp hỗ trợ trẻ em khi gặp nguy hiểm (như 111 hay 18006605), góp phần xây dựng ngôi nhà an toàn, cộng đồng an toàn.

Nhằm ngăn chặn kịp thời các vụ việc bạo lực, xâm hại trẻ em, theo Giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Đỗ Văn Bình, thời gian tới, Sở tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền pháp luật, Nghị định số 130/2021 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em (vừa có hiệu lực từ 1-1-2022); đa dạng hóa các hình thức truyền thông, nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và các tầng lớp nhân dân về bảo vệ trẻ em, ngăn chặn kịp thời những nguy cơ vi phạm quyền trẻ em, làm tổn thương trẻ, từng bước xây dựng ngôi nhà an toàn, cộng đồng an toàn đối với trẻ em…/.

2 năm (2021-2022), Sở Lao động- Thương binh và Xã hội phối hợp các tổ chức chính trị- xã hội tại địa phương tổ chức hơn 100 buổi truyền thông về chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến công tác bảo vệ trẻ em, Luật Trẻ em, các kiến thức, kỹ năng phòng chống xâm hại trẻ em, phát hàng nghìn tờ gấp tại các trường học, khu vực công cộng, tập trung tại các địa bàn nông thôn, ven đô…

Bài và ảnh: HUY ĐẠI