Phát triển đội tàu vận tải biển quốc tế: Thời điểm thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư

Tàu Fotuner Navigator chuyên chở container của Công ty CP vận tải biển Việt Nam trên luồng Hải Phòng. Ảnh: Vosco

Vận tải biển Hải Phòng bất ngờ thắng lớn

Theo đại diện lãnh đạo Công ty CP Vận tải biển Việt Nam (VOSCO), từ cuối năm 2020 đến nay, DN đang phát triển ổn định và có lãi. Năm 2021, công ty lãi khoảng 500 tỷ đồng; ước tính 6 tháng đầu năm 2022 lãi khoảng 370 tỷ đồng, số lãi này chủ yếu đến từ các hoạt động vận tải biển. Tính đến cuối tháng 5-2022, công ty có 13 tàu và thuê thêm 2 tàu, trong số này chỉ có 1 tàu chạy tuyến nội địa Hải Phòng- TP Hồ Chí Minh, còn lại chạy tuyến quốc tế với các loại tàu gồm: tàu container, tàu chở dầu, tàu chở hàng tổng hợp. Tuy nhiên, căn cứ theo các “chân” hàng, công ty sẵn sàng thuê thêm tàu để vận chuyển. Đánh giá thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh từ đội tàu, lãnh đạo công ty cho biết, sau khi thanh lý 1 tàu chở dầu đã vận hành lâu năm, công ty tăng cường công tác quản lý, đặc biệt là chi phí nhiên liệu, chủ động theo dõi diễn biến thị trường; nghiên cứu, đánh giá để lựa chọn bổ sung các tàu thuê ngoài bằng hình thức: thuê định hạn, thuê tàu trần, thuê theo chuyến. Đồng thời xây dựng các cơ chế, chính sách hỗ trợ các dịch vụ gia tăng như: môi giới, logistics, quản lý tàu, huấn luyện thuyền viên và cho thuê thuyền viên… nên mức doanh thu đạt cao.

Cùng với VOSCO, một số DN vận tải biển tại Hải Phòng cũng vượt qua khó khăn, vươn lên, làm ăn có lãi trong năm 2021 và 5 tháng đầu năm 2022, chủ yếu là những đội tàu chở dầu và chở hàng. Trong đó, Công ty TNHH vận tải và xuất nhập khẩu Trường Nguyên tiếp nhận những con tàu lớn chở hàng rời. Theo các DN vận tải biển, thời gian gần đây, tình hình xuất nhập khẩu hàng hóa đang tăng cao, nhu cầu về chở hàng hóa trở lên cấp thiết. Trong đó, tuyến vận tải nội Á được coi là một trong những tuyến đang giúp DN “hái ra tiền”, mặt khác được coi là tiền đề để các DN tiếp tục vươn đến những tuyến biển xa. Hiện tại, vận tải biển tại Hải Phòng và cả nước đang chia thành 3 phân khúc gồm: vận tải biển nội địa, vận tải nội Á và vận tải biển xa. Việc xác định phân khúc đội tàu, trong đó, ưu tiên các tuyến quốc tế như các DN tại Hải Phòng và cả nước đang hướng đến là cách làm phù hợp trong bối cảnh tình hình quốc tế hiện nay.

Cần cơ chế thoáng và xác định phân khúc đội tàu

Tại hội nghị phát triển đội tàu vận tải quốc tế của Việt Nam do Cục Hàng hải Việt Nam vừa tổ chức, Phó cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam Hoàng Hồng Giang cho biết, sản lượng hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam chủ yếu do đội tàu nước ngoài đảm nhận, chiếm khoảng 90%, nhất là các tuyến biển xa như châu Mỹ, châu Âu. Đội tàu trong nước chủ yếu vận tải tuyến quốc tế ngắn trong khu vực châu Á. Không những thế, đội tàu biển quốc tế của Việt Nam chưa thể cạnh tranh được đội tàu nước ngoài do cơ cấu đội tàu chưa hợp lý, trọng tải nhỏ, trong khi xu hướng thế giới phát triển tàu trọng tải hơn để tối ưu hóa chi phí vận tải, đặc biệt là đội tàu container và tàu chuyên dụng. Nhận xét về đội tàu biển quốc tế của Việt Nam, Tổng thư ký Hiệp hội chủ tàu Việt Nam Bùi Văn Trung cho rằng, đội tàu container của Việt Nam còn nhỏ bé với 48 tàu container với tổng sức chở 39.519 TEUS, tổng trọng tải 548.236 DWT. Trong số này, chỉ có 17 tàu trọng tải từ 600 TEUS trở lên có thể chạy các tuyến khu vực nội Á.

Tuy nhiên, với sự phát triển của nhiều DN vận tải biển trong nước, nhất là các DN có hoạt động tàu biển tuyến quốc tế ở Hải Phòng đang đạt doanh thu và lãi cao, việc xác định, cơ cấu lại đội tàu biển chạy tuyến quốc tế cần được đánh giá khách quan, nghiêm túc và triển khai bài bản. Đó là nguồn lực hiện nay của các DN vận tải biển trong nước chưa mạnh, thêm nữa các “chân” hàng còn nhỏ và thiếu ổn định khiến các DN chưa thực sự mạnh dạn sắm tàu lớn, từng bước “trẻ hóa” đội tàu biển Việt Nam chạy tuyến quốc tế. Làm được như vậy, các DN xuất nhập khẩu mới giảm được sự phụ thuộc vào các DN vận tải biển nước ngoài, từ đó giảm chi phí logistics…

Theo Bộ Giao thông - Vận tải, hiện nay đang là thời điểm “vàng” để phát triển các đội tàu quốc tế của Việt Nam. Do đó, Cục Hàng hải Việt Nam cần phối hợp các cơ quan chức năng và các hiệp hội rà soát lại những vướng mắc của DN, hỗ trợ DN nhanh chóng tháo gỡ vướng mắc, khó khăn. Chỉ có sự chung tay của các DN từ vay vốn, đóng tàu, thuê mua, tạo nguồn hàng vận chuyển… và sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng mới tạo điều kiện để các DN yên tâm đầu tư, phát triển đội tàu vận tải quốc tế, nhất là với những địa phương có tiềm năng về vận tải biển.

Vận tải biển đảm nhận khoảng 80% sản lượng hàng hóa thương mại của thế giới do chi phí thấp. Hải Phòng có điều kiện rất thuận lợi để phát triển cảng biển, là đầu mối xuất nhập khẩu hàng hóa của miền Bắc, nên trong những năm qua, lượng tàu đến cảng biển Hải Phòng ngày càng tăng. Các DN vận tải biển tại Hải Phòng đang bước qua khó khăn, dần vươn lên, song họ rất cần những cơ chế hỗ trợ mới, sát thực tế để nhanh chóng đưa vào hoạt động những con tàu mới, vươn đến những tuyến biển xa để phát triển mạnh mẽ hơn nữa./.

Theo Cục Hàng hải Việt Nam, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với tác động tiêu cực từ đại dịch COVID-19, nhưng Việt Nam lại tiếp tục tăng trưởng về kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hoá. Cụ thể, năm 2020, sản lượng hàng thông qua cảng biển đạt 692 triệu tấn, tăng 4%, trong đó lượng hàng container đạt 22,4 triệu tấn tăng 19% so với năm 2019. Năm 2021, sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển đạt 706 triệu tấn, tăng trưởng 2%, trong đó sản lượng hàng hóa container đạt gần 24 triệu tấn, tăng trưởng 7%. Trong số này, lượng hàng do tàu biển của Việt Nam vận chuyển đóng góp khoảng 10%. Sản lượng tuy thấp, nhưng do số lượng tàu ít, nên cũng là con số đáng mừng.

Mai Lâm