Mô hình “4 nên - 4 không”: Văn hóa sử dụng mạng xã hội

Học sinh Trường THPT Thái Phiên tham gia chuyên đề tìm hiểu Luật An ninh mạng gắn với thực hiện quy tắc “4 nên - 4 không” khi tham gia mạng xã hội vào tháng 4-2022.

Theo kết quả khảo sát từ Đoàn thanh niên Trường THPT Thái Phiên, tỷ lệ học sinh sử dụng mạng xã hội của trường rất cao. Năm học 2021 - 2022, toàn trường có hơn 1.700 học sinh, có tới hơn 1.500 (hơn 90%) học sinh sử dụng mạng xã hội. Có những lớp như lớp 10 D4 năm học 2021 - 2022 với sĩ số 48 học sinh, tất cả đều sử dụng mạng xã hội. Các em thường sử dụng không chỉ Facebook, Zalo, mà còn cả Instagram, Twitter, Tik Tok…

Cô giáo Vũ Thị Bưởi, Bí thư Đoàn thanh niên Trường THPT Thái Phiên nhận xét, số lượng học sinh sử dụng mạng xã hội nhiều là thực trạng chung không chỉ của Trường THPT Thái Phiên mà còn của nhiều trường học khác trên địa bàn thành phố từ nhiều năm nay. Việc học sinh sử dụng mạng xã hội, bên cạnh mặt tích cực là việc tăng tính kết nối, giúp các em nắm bắt thông tin nhanh hoặc tham gia được nhiều nhóm chia sẻ thông tin hữu ích về học tập, thì mặt tiêu cực là tốn quá nhiều thời gian, ảnh hưởng tới học tập; có thể làm gia tăng mâu thuẫn giữa học sinh khi nói chuyện, tương tác trên mạng xã hội; các trào lưu xấu, thông tin độc hại tác động tới lối sống, cách suy nghĩ của các em. Không ít bạn trẻ đắm chìm trong cuộc sống của thế giới ảo trên các mạng xã hội mà quên đi cuộc sống thật, sẵn sàng đánh đổi nhân phẩm, danh dự, thậm chí cả mạng sống để đổi lấy những lượt “like” ảo trên mạng.

Để định hướng, góp phần xây dựng văn hóa sử dụng mạng xã hội đúng đắn cho học sinh, từ năm 2019, Đoàn thanh niên nhà trường triển khai mô hình xây dựng bộ quy tắc “4 nên - 4 không” trong học sinh nhà trường. Trong đó, “4 nên” gồm: Nên kiểm soát thời gian khi sử dụng mạng xã hội; nên sử dụng tài khoảnmạng xã hộicủa cá nhân phục vụ mục đích học tập, rèn luyện; nên chia sẻ, đăng tải, bình luận, thông tin có văn hóa, có trách nhiệm, phù hợp với học sinh; nên thông báo cho nhà trường khi phát hiện những thông tin tiêu cực, phản cảm, sai sự thật. “4 không” gồm: Không đăng tải, chia sẻ thông tin, có nội dung trái pháp luật và nội quy nhà trường; không bình luận, chia sẻ thông tin có mục đích kích động hoặc ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm người khác; không sao chép, chia sẻ, phát tán thông tin có nội dung độc hại, không phù hợp với thuần phong mỹ tục và đạo đức xã hội; không sử dụng logo, hình ảnh, danh nghĩa Trường THPT Thái Phiên tham gia các diễn đàn, trang mạng xã hội khi chưa được phép.

Cùng với việc xây dựng bộ quy tắc sử dụng mạng xã hội, được sự nhất trí, chỉ đạo của Đảng ủy, Ban giám hiệu, Đoàn thanh niên nhà trường chủ động triển khai các công việc in ấn, treo các bộ quy tắc tại phòng học các lớp; tổ chức cho học sinh viết, ký cam kết thực hiện bộ quy tắc, đồng thời tổ chức các hoạt động tuyên truyền thực hiện mô hình, như các hội thi, chuyên đề ngoại khóa tìm hiểu về các quy định của pháp luật đối với việc sử dụng mạng xã hội, quy tắc “4 nên - 4 không”…

Em Bùi Thị Ánh Chi, học sinh lớp 10 D4 Trường THPT Thái Phiên cho biết: “Từ hoạt động tuyên truyền, hướng dẫn của Đoàn trường và các thầy, cô giáo, chúng em được định hướng, hướng dẫn cụ thể để xác định tâm thế chủ động khi tham gia mạng xã hội, không để mình bị cuốn theo trào lưu, xu hướng trên mạng xã hội mà quên đi nhiệm vụ học tập. Quy tắc ứng xử “4 nên - 4 không” nhà trường đề ra tạo được ranh giới, giúp học sinh tự xác định được điểm dừng để không quá sa đà trong thế giới ảo, khai thác điểm tích cực của mạng xã hội để phục vụ học tập, phát triển bản thân hơn”.

Đánh giá về tác động của mô hình này, cô giáo Vũ Thị Bưởi cho biết: Thông qua việc thực hiện quy tắc “4 nên - 4 không”, học sinh nhà trường có ý thức hơn khi tham gia mạng xã hội, như không phát tán, chia sẻ thông tin không phù hợp. Cùng với thực hiện quy tắc, tháng 4-2022 vừa qua, Đoàn thanh niên nhà trường tổ chức chuyên đề giúp học sinh tìm hiểu quy định tại Luật An ninh mạng, góp phần định hướng, xây dựng văn hóa sử dụng mạng xã hội trong học sinh toàn trường./.

Bài và ảnh: Như Vân