Các trường đại học trên địa bàn thành phố đào tạo nhân lực chuyển đổi số: Cập nhật kiến thức, gắn với nhu cầu thực tế
(HPĐT)- Xác định yếu tố con người là “chìa khoá” quan trọng để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số của thành phố, trong Chương trình hành động của UBND về thực hiện Nghị quyết số 03-NQ/TU của Ban Thường vụ Thành ủy về Chuyển đổi số thành phố Hải Phòng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 giao nhiệm vụ cụ thể cho các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn thành phố, trong đó tập trung đẩy mạnh đào tạo các chuyên ngành về công nghệ thông tin (CNTT).
Nhu cầu tuyển dụng nguồn nhân lực công nghệ thông tin của các doanh nghiệp tại Hải Phòng rất lớn. Trong ảnh: Sinh viên Trường đại học Hải Phòng đăng ký tuyển dụng trong Ngày hội việc làm.
Nhân lực phục vụ chuyển đổi số thiếu và yếu
Hiện, trên địa bàn thành phố có hơn 37.000 doanh nghiệp (DN) đang hoạt động, với khoảng 97% là DN quy mô nhỏ và vừa. Qua khảo sát của ngành chức năng có tới 76% số DN được hỏi chưa nhận thức đầy đủ về chuyển đổi số, cho rằng chuyển đổi số tốn nhiều chi phí, nhất là thiếu nhân lực CNTT.
Thực tế cho thấy, nhu cầu về nguồn nhân lực CNTT của các cơ quan, đơn vị, DN trên địa bàn thành phố hiện nay rất lớn. Tuy nhiều chương trình Ngày hội việc làm được các trường đại học tổ chức thời gian vừa qua, các DN dành khá nhiều chỉ tiêu, mức lương, chế độ phúc lợi tốt để tuyển dụng sinh viên chuyên ngành đào tạo CNTT. Tuy nhiên, số tuyển dụng được cũng rất hạn chế, bởi lượng sinh viên tốt nghiệp chuyên ngành đào tạo về CNTT còn khá ít. Giám đốc Công ty TNHH thương mại vận tải HKC Lê Minh Tâm cho biết, DN đang đẩy mạnh thực hiện chuyển đổi số trong quản lý, điều hành, quản trị khách hàng. Song, để triển khai bài bản cần đầu tư nhiều hơn và không thể đi tắt đón đầu nếu không có nền tảng số cơ bản và thiếu nguồn nhân lực. Nhiều DN đăng tin tuyển dụng nhưng rất khó tìm được ứng viên phù hợp đặc thù, tính chất ngành nghề.
Theo rà soát, mỗi năm, các trường đại học trên địa bàn thành phố đào tạo khoảng gần 700 sinh viên chuyên ngành CNTT; nếu tính cả bậc đào tạo cao đẳng thì đạt hơn 1.000 sinh viên. Với hơn 37.000 DN đang hoạt động hiện nay, lượng sinh viên tốt nghiệp mỗi năm khó có thể đáp ứng được nhu cầu tuyển dụng của DN, trong đó chưa kể đến nhu cầu tuyển dụng của các cơ quan, đơn vị nhà nước. Bên cạnh thiếu về số lượng, chất lượng nguồn nhân lực CNTT cũng là trăn trở của các DN. Bởi các lĩnh vực công nghệ số có tốc độ phát triển nhanh, trong khi chương trình đào tạo chưa cập nhật, theo kịp. Sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường có thể vững về nền tảng kiến thức, nhưng để làm chủ các công nghệ “lõi” mới như: trí tuệ nhân tạo (Al), Internet vạn vật (IoT), khoa học dữ liệu, dữ liệu lớn (Big Data) chuỗi khối (Blockchain)…, thì phần lớn các DN đều phải đào tạo và đào tạo lại.
Theo các chuyên gia, nguồn nhân lực chuyển đổi số chủ yếu tại Hải Phòng là từ nguồn cung của các trường đại học, cao đẳng, trung cấp trên địa bàn thành phố. Theo đó, Trường đại học Hàng hải Việt Nam, Trường đại học Hải Phòng, Trường đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng… đang đào tạo một số chuyên ngành sát yêu cầu thực hiện chuyển đổi số như: CNTT, kỹ thuật truyền thông và mạng máy tính, công nghệ phần mềm, điện tử viễn thông… Việc các trường nâng cao về lượng và chất trong đào tạo nhân lực CNTT sẽ góp phần đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chuyển đổi số của thành phố.
Khắc phục khó khăn trong công tác đào tạo
Thực tế cho thấy, chuyên ngành đào tạo về CNTT trong các trường đại học được triển khai từ lâu, nhưng để bắt nhịp được xu hướng chuyển đổi số với những công nghệ mới là “bài toán” với các trường.
PGS. TS Phạm Xuân Dương, Hiệu trưởng Trường đại học Hàng hải Việt Nam cho biết: khó khăn của nhà trường hiện nay chính là về con người, hạ tầng và công nghệ. Trong thời điểm thực hiện cơ chế tự chủ như hiện nay, việc đầu tư về hạ tầng, công nghệ chưa thể làm được ngay mà cần phải có lộ trình. Bám sát nhiệm vụ UBND thành phố giao các trường đại học, cao đẳng trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 03-NQ/TU của Ban Thường vụ Thành ủy về cập nhật và đổi mới giáo trình, chương trình đào tạo công nghệ số phù hợp với xu hướng cách mạng công nghiệp lần thứ 4; chú trọng gắn với công nghệ số như: Al, Big Data, IoT, Blockchain…, nhà trường đang nghiên cứu, mở rộng chương trình đào tạo phục vụ chuyển đổi số. Cụ thể, nhà trường tăng cường các chuyên ngành hỗ trợ chuyển đổi số và nhân lực hỗ trợ các đơn vị, DN, các tổ chức về chuyển đổi số như: CNTT, công nghệ phần mềm. Hiện nay, sự liên kết, phối hợp trong đào tạo giữa các nhà trường và DN trong lĩnh vực CNTT, đổi mới sáng tạo chưa được bài bản. Các DN vừa và nhỏ rất hạn chế về kinh phí đầu tư cho đào tạo; các DN lớn thì khó khăn trong khơi thông nguồn vốn khoa học công nghệ, hệ thống cồng kềnh, chậm phát huy đổi mới sáng tạo. Vì vậy, phần lớn các DN muốn “mua” công nghệ, “mua” nhân lực, để rút ngắn lộ trình chuyển đổi số. Để khắc phục tình trạng này, định hướng thành phố đưa ra là tạo chuỗi liên kết lao động sau đào tạo giữa nhà trường, cơ quan chính quyền và DN. Theo đó, DN cần tham gia từ sớm và sâu hơn vào quá trình đào tạo của các trường. Trên cơ sở đó, các nhà trường cập nhật xu hướng công nghệ mới, tăng cường kiến thức và kỹ năng mềm cho sinh viên, đồng thời cải tiến chương trình đào tạo chuyên đề phù hợp với thực tế và gắn kết với nhu cầu của DN; phối hợp tăng cường hoạt động trải nghiệm thực tế tại DN. Đồng thời, các trường đề xuất các cấp, bộ, ngành trung ương và thành phố có cơ chế khuyến khích, hỗ trợ triển khai các chương trình đào tạo ngắn hạn về CNTT và chuyển đổi số để đáp ứng nhu cầu của người học, bảo đảm nhân lực trong thời gian trước mắt./.