Ngăn chặn tình trạng xây dựng trái phép trên đất nông nghiêp diễn ra tràn lan: Phát hiện sớm, xử lý quyết liệt, triệt để (Kỳ 2)

Công trình sai phạm tại Nông trường Quý Cao trên địa bàn xã Đại Thắng (huyện Tiên Lãng).

(HPĐT)- Một số hộ dân lợi dụng kẽ hở trong công tác quản lý, bất chấp cảnh báo, cố ý xây dựng công trình trái phép trên đất nông nghiệp. Cán bộ buông lỏng trách nhiệm, thiếu sâu sát trong thực hiện nhiệm vụ. Đó là thực trạng đáng buồn diễn ra tại các địa phương từ nhiều năm qua.

Trước sự chỉ đạo quyết liệt của UBND thành phố, cùng với tập trung xử lý các công trình xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, các địa phương bước đầu xử lý cán bộ vi phạm. Như UBND huyện Kiến Thụy điều chuyển Chủ tịch UBND xã Hữu Bằng Phạm Văn Khiển về công tác tại Ban Tổ chứcNội vụ huyện vì những vi phạm trong quản lý đất đai, chờ các bước xử lý tiếp theo. Theo lãnh đạo UBND các huyện Kiến Thụy và Tiên Lãng- những nơi để xảy ra các vụ việc xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp nổi cộm vừa qua, địa phương đang xem xét vai trò, trách nhiệm các cá nhân, tập thể để xảy ra và chậm trễ trong xử lý sai phạm, từ đó có hình thức kỷ luật thích đáng theo quy định. Thời gian tới, sẽ có thêm nhiều cán bộ bị xử lý, kỷ luật vì buông lỏng quản lý, thiếu sâu sát, thiếu tinh thần trách nhiệm… trong công tác quản lý đất đai.

Trong khi chính quyền, cơ quan chức năng mất cán bộ, người vi phạm cũng chịu nhiều thiệt hại khi công trình sai phạm bị phá dỡ. Đối với công trình nhà ở sai phạm về quy định quản lý đất đai, trật tự xây dựng, ngoài bị xử phạt hành chính, người vi phạm mất số tiền hàng chục, hàng trăm triệu đồng tích lũy nhiều năm hoặc vay mượn mới có được. Với những công trình, dự án lớn, số tiền thiệt hại có thể lên tới hàng tỷ đồng. Theo chủ đầu tư Khu trải nghiệm BigSun ở xã Hữu Bằng (huyện Kiến Thụy), để có khu vui chơi “hoành tráng”, tầm cỡ như vậy, khoảng 100 tỷ đồng được đầu tư. Khi phá dỡ toàn bộ, ngoài mất trắng số tiền đầu tư, chủ đầu tư còn mất thêm chi phí phá dỡ, trả lại nguyên trạng đất nông nghiệp theo quy định. Còn ông Hoàng Minh Phúc cho biết, để đầu tư vào tổ hợp Sông Trăng Quán, gần 10 năm qua, ông bỏ số tiền cả chục tỷ đồng, trong đó chủ yếu là vay mượn. Khi phá dỡ, ông Phúc mất toàn bộ số tiền đầu tư, ngoài ra còn mang khoản nợ lớn.

Câu hỏi được đặt ra, tại sao các chủ đầu tư, người dân biết sai mà vẫn vi phạm? Một hộ dân có công trình xây dựng trái phép trên đất thuê thầu ở phường Đồng Hòa (quận Kiến An) cho biết, do nhu cầu bức bách về nhà ở. Gia đình có gần 8 nhân khẩu trong khi nhà cũ rộng hơn 30 m2, nên “đánh liều” xây nhà trên đất thuê thầu. Còn tại tổ hợp Sông Trăng Quán, theo đại diện UBND xã Thanh Sơn (huyện Kiến Thụy), khu vực này đã được quy hoạch đất kinh doanh, dịch vụ dự kiến sáp nhập vào thị trấn Núi Đối. Nếu muốn xây dựng khu du lịch sinh thái nông thôn mang nét văn hóa, sản xuất đặc trưng của đồng bằng Bắc bộ, chủ đầu tư hoàn toàn có thể xin chuyển đổi mục đích sử dụng đất, sau đó lập dự án trình các cấp chính quyền, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Tuy nhiên, chủ đầu tư vẫn cố tình xây dựng các công trình trên đất nông nghiệp. Ngày 31-7-2020, Chủ tịch UBND xã Thanh Sơn (huyện Kiến Thụy) ra Quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, xử phạt chủ đầu tư tổ hợp Sông Trăng Quán với số tiền 4 triệu đồng và yêu cầu khắc phục hậu quả trong vòng 10 ngày. Sau đó, ngày 1-9-2021, UBND huyện Kiến Thụy tiếp tục xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai với số tiền phạt 6,5 triệu đồng, yêu cầu khôi phục tình trạng ban đầu trong vòng 10 ngày. Không những không tháo dỡ công trình, không thực hiện nghĩa vụ nộp phạt, chủ đầu tư vẫn tiếp tục xây dựng thêm một số công trình trái phép. Thế nhưng, chính quyền huyện Kiến Thụy cũng như xã Thanh Sơn vẫn “án binh bất động”. Chỉ đến khi UBND thành phố chỉ đạo xử lý, UBND huyện Kiến Thụy, UBND xã Thanh Sơn mới mời chủ đầu tư lên làm việc. Đến ngày 8-6- 2022, cùng với hoàn thành nghĩa vụ nộp phạt, chủ đầu tư mới bắt đầu tổ chức tháo dỡ công trình vi phạm.

Còn đối với Khu trải nghiệm BigSun, ngày 16-4- 2021, Chủ tịch UBND huyện Kiến Thụy ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với chủ đầu tư là bà Vũ Thị Lan Anh, về 4 công trình sai phạm: nhà gỗ lắp ghép, nhà sơ chế, nhà ở công nhân, nhà chứa rộng tổng cộng 586 m2, yêu cầu tháo dỡ trả lại nguyên trạng trong vòng 10 ngày. Mặc dù nộp phạt ngày 18- 4-2021, nhưng chủ đầu tư không tháo dỡ công trình theo yêu cầu của chính quyền địa phương. Đến khi thành phố vào cuộc, ngày 8-6-2022, chủ đầu tư mới bắt đầu cho người tháo dỡ các công trình vi phạm. Đến đầu tháng 7-2022, cùng với xử phạt hành chính, huyện Tiên Lãng vận động một số hộ dân tự giác tháo dỡ công trình vi phạm. Tiến độ thực hiện chậm so với yêu cầu của UBND thành phố.

Việc thiếu kịp thời, quyết liệt trong phát hiện, xử lý vi phạm, cụ thể là ra quyết định xử phạt, yêu cầu chủ đầu tư tự giác tháo dỡ công trình vi phạm, trả lại nguyên trạng đất trong thời gian quy định, tổ chức cưỡng chế phá dỡ nếu chủ đầu tư không chấp hành của các cấp chính quyền, như trong các trường hợp kể trên, dẫn tới vi phạm ngày càng lan rộng, quy mô lớn hơn. Một số hộ dân, chủ đầu tư đâm “nhờn”, có tâm lý “được thể dấn tới” khi cho rằng có thể được bỏ qua hoặc “xử phạt rồi để đấy, cho tồn tại”. Khu trải nghiệm BigSun kịp xây thêm hàng chục công trình vi phạm khác, biến nơi đây thành khu vui chơi, giải trí tầm cỡ. Còn tổ hợp Sông Trăng Quán cũng được mở rộng, thêm nhiều công trình vi phạm./.

Cần thấy rằng, sự buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm theo thực thi pháp luật của chính quyền, cơ quan chức năng dẫn tới tình trạng xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp thêm phức tạp. Để ngăn chặn, tiến tới chấm dứt phát sinh vụ việc mới, trước hết các địa phương cần quyết liệt hơn nữa trong xử lý, đồng thời kỷ luật nghiêm theo quy định những tập thể, cá nhân để xảy ra sai phạm, chậm trễ trong xử lý sai phạm…

-------------------------

Kỳ 3: Không để “trên nóng, dưới lạnh”

NHÓM PHÓNG VIÊN KINH TẾ