Chi phí tăng cao theo giá xăng, dầu: Nhiều tàu cá vẫn chờ… ra khơi

Nhiều tàu cá nằm bờ tại khu neo đậu Mắt Rồng, xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) do chi phí tăng cao giá xăng dầu.

Tàu cá nằm bờ tăng

Theo lịch ngày 16 và 17- 7 (tức 18 và 19-6 âm lịch) tàu khai thác thủy sản ra khơi theo đúng con nước. Nhưng tại khu neo đậu cảng cá Mắt Rồng, xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) những ngày này, có hơn 200 tàu cá của ngư dân địa phương và các tỉnh lân cận neo đậu không ra khơi. Nhiều tàu neo đậu hằng tháng không ra khơi vì giá xăng dầu cao, đánh bắt không đủ bù lỗ. Tàu cá neo đậu nhiều, không khí tại cảng cá trầm lắng, có tàu cắt cử người ở lại trông coi nhưng phần lớn “cửa đóng then cài” phó mặc cho ban quản lý bến. Tàu không ra khơi, các dịch vụ hậu cần phục vụ hoạt động đánh bắt như: cung cấp xăng dầu, đá lạnh, cung cấp thực phẩm tại cảng cũng ngưng trệ. Ngư dân Trần Văn Hùng, ở huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An - thuyền viên tàu HP 90958- TS là một trong số ít thuyền viên có mặt tại tàu cho biết, do giá xăng dầu liên tục tăng và đang ở mức cao, hơn 1 tháng nay, chủ tàu quyết định cho tàu “nằm bờ” không ra khơi. Một số anh em thuyền viên là người địa phương lên bờ, tìm công việc khác. Riêng tôi do quê ở xa nên cố bám trụ lại, chờ ngày giá xăng dầu giảm, chủ tàu ra khơi tôi có việc làm”. Được chủ thuê ở lại trông coi tàu, công việc hằng ngày của anh Hùng khi tàu nằm bờ là tưới nước làm mát thân tàu những ngày nắng nóng để tránh gỗ tàu bị co, chít keo kẽ hở trên thân tàu cũng như đề phòng xảy ra cháy, nổ.

Là một trong những liên tập đoàn đánh cá có đội tàu hùng hậu với hơn 500 phương tiện nhưng theo ông Vũ Văn Cự, Trưởng Liên tập đoàn đánh cá Nam Triệu, xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên), từ đầu năm 2022 đến nay, giá xăng, dầu bán lẻ trải qua 18 đợt điều chỉnh với 13 lần tăng, 5 lần giảm. Gần đây nhất, giá dầu tăng gần 30 nghìn đồng/lít, tăng hơn 12 nghìn đồng/lít so với thời điểm cuối năm 2021. Các tàu trong liên tập đoàn chủ yếu là tàu vươn khơi, công suất máy lớn, tiêu tốn nhiều nguyên liệu. Chi phí giá xăng dầu tăng cộng với nguồn lợi thủy sản cạn kiệt, chi phí trả công lao động cao, trong khi giá bán hải sản tăng không đáng kể. Những khó khăn trên dẫn đến tình trạng nhiều tàu cá ngừng hoạt động khai thác thủy sản do thu không đủ bù chi phí đầu vào. Ngư dân rất lo lắng và mong nhà nước sớm có chính sách hỗ trợ để sớm trở lại ngư trường.

Quận Đồ Sơn là địa phương có thế mạnh về khai thác, đánh bắt thủy sản và được coi là ngành kinh tế mũi nhọn nhưng sản lượng, giá trị từ khai thác thủy sản của ngư dân địa phương những tháng gần đây sụt giảm nhiều do nhiều phương tiện không ra khơi.

Tác động đến nhiều lĩnh vực

Giá xăng, dầu ở mức cao, ngư dân không ra khơi khiến các doanh nghiệp chế biến thủy sản đứng ngồi không yên khi nguồn nguyên liệu sản xuất sụt giảm. Ông Ngô Việt Phương, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Việt Trường cho biết, thường thời điểm từ tháng 4 đến tháng 7 hằng năm, nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến thủy sản dồi dào vì vào mùa khai thác. Tuy nhiên, năm nay, do giá xăng dầu ở mức cao, ngư dân không ra khơi, khiến nhà máy rơi cảnh thiếu hụt khoảng 30% nguyên liệu phục vụ sản xuất. Việc làm của người lao động vì thế ảnh hưởng. Doanh nghiệp có đội tàu thu mua hải sản gồm 5 chiếc nhưng do bà con không ra khơi khai thác thủy sản, quá nửa số tàu hậu cần cũng nằm bờ.

Cùng với giá xăng dầu cao, việc “giữ chân” lao động nghề biển trở thành câu chuyện nan giải với nhiều chủ tàu hiện nay. Thực tế, thời gian qua nguồn lao động đi biển tại địa phương thiếu hụt, lao động trẻ không mặn mà với việc đi biển dẫn đến các chủ tàu phải tuyển lao động nhiều địa phương. Thậm chí, có những người đi biển nhưng không biết bơi. Thế nhưng, vươn khơi không hiệu quả, tàu nằm bờ, thuyền viên bỏ nghề đi tìm công việc mới. Ông Vũ Văn Cự lo lắng: “Nghề đi biển ở địa phương hiện đang thiếu hụt trầm trọng lực lượng lao động, do hầu hết người trẻ hiện nay không theo nghề biển. Không ít trường hợp dù làm nghề đi biển nhiều năm nhưng do thua lỗ vì chi phí vươn khơi cao đã bán tàu, lên bờ tìm công việc mới. Việc vận hành tàu cá hiện nay đều là những người theo nghề lâu năm, tuổi cao. Nếu không có chiến lược phát triển, đào tạo phù hợp, tôi lo nguồn nhân lực càng khó khăn, nghề đi biển đi đứng trước nguy cơ mai một”.

Thông tin từ Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), toàn thành phố có 954 tàu cá đang tham gia hoạt động khai thác thủy sản. Nhưng do giá dầu cao nên công suất đội tàu đánh bắt giảm, ảnh hưởng lớn đến tình hình khai thác, khiến thu nhập của chủ tàu và lao động giảm sâu. Để hỗ trợ ngư dân tiếp tục vươn khơi bám biển, Chi cục tham mưu với lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND thành phố kiến nghị Chính phủ các bộ, ngành có chính sách hỗ trợ ngư dân do chi phí xăng dầu; xem xét khoanh nợ, giãn nợ đối với các chủ tàu cá giúp họ vượt qua khó khăn, từng bước khôi phục sản xuất./.

Bài và ảnh: VĂN CƯỜNG