Quan tâm chăm sóc sức khỏe tâm thần

Các gia đình cần dành thời gian, quan tâm gần gũi những người thân yêu để hóa giải áp lực, ngăn ngừa mâu thuẫn trong cuộc sống. Ảnh: VŨ DŨNG

Áp lực, trầm cảm gia tăng kéo theo hệ lụy xấu

Khoa Điều trị theo yêu cầu, một trong 8 khoa điều trị nội trú của Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng với 90 giường bệnh, nhưng luôn trong tình trạng quá tải, hết chỗ vì số lượng người bệnh có nhu cầu điều trị ngày một tăng. Đây cũng là thực trạng chung ở tất cả các khoa của bệnh viện. Theo thống kê từ Phòng Kế hoạch – Tổng hợp bệnh viện, số lượng người bệnh điều trị nội trú các năm 2019 và 2020 chỉ trên dưới 3.000 người, nhưng đến năm 2021 tăng mạnh lên 3.618 người. Riêng từ đầu năm 2022 đến nay, lượng người tới điều trị tại Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng lên tới hơn 2.000 người.

Bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Vân, Trưởng Khoa điều trị theo yêu cầu cho biết: Những con số trên cho thấy những hậu quả tiêu cực từ nhịp sống căng thẳng, nhiều áp lực tới sức khỏe tâm thần của người dân. Không chỉ gia tăng về số lượng người bệnh, các dạng bệnh cũng đa dạng hơn. Nếu như trước đây, bệnh viện chủ yếu khám và điều trị bệnh động kinh, tâm thần phân liệt, thì nay thêm các dạng bệnh trầm cảm, stress, rối loạn lo âu, rối loạn stress sau sang chấn, trầm cảm sau sinh, rối loạn tâm thần hành vi do sử dụng chất kích thích (rượu, ma túy) hay chơi trò chơi (game)…

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), sức khỏe tâm thần là trạng thái của sự khỏe mạnh và hạnh phúc, nhận thức rõ khả năng của mình, có thể đối phó với những căng thẳng bình thường trong cuộc sống, làm việc hiệu quả và có khả năng đóng góp cho cộng đồng. Khi sức khỏe tâm thần bị suy giảm có thể đẩy con người rơi vào tình trạng stress, trầm cảm, dẫn tới những hành động cực đoan như bạo lực, tự tử khi gặp áp lực, mâu thuẫn, khó khăn trong cuộc sống. Tại Hải Phòng, mới đây, chỉ trong ngày 3-5-2022, tại khu vực cầu Khuể thuộc thị trấn Tiên Lãng (huyện Tiên Lãng), xảy ra tới 2 vụ tự tử từ mâu thuẫn với người thân và áp lực cuộc sống.

Phát hiện sớm, điều trị kịp thời

Theo bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Vân, môi trường sống hiện đại với nhiều thiết bị điện tử, sóng điện từ, áp lực việc làm, thu nhập, thành công, danh tiếng, học hành, thi cử… ngày một lớn ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe tâm thần của con người. Để tạo “sức đề kháng” trước áp lực này, mỗi người phải ý thức định hướng được quan điểm sống đúng đắn, tích cực đồng thời xây dựng lối sống tự chủ, độc lập, biết tôn trọng các giá trị đạo đức cốt lõi, như hướng thiện, yêu thương gia đình, người thân và rộng ra là yêu thương cộng đồng, biết chia sẻ, quan tâm tới những người bên cạnh…

Chuyên gia tâm lý Đoàn Minh Tỵ cho rằng, các cá nhân cần tăng cường việc gặp gỡ, trực tiếp, giao lưu trong đời sống thực để xây dựng mối quan hệ lành mạnh, giàu sự đồng cảm, sẻ chia. Mỗi gia đình quan tâm tới các thành viên, gần gũi chia sẻ những khó khăn, vướng mắc để cùng tháo gỡ, ngăn chặn phát sinh mâu thuẫn trong gia đình. Cha mẹ hướng dẫn con cái ý thức sử dụng các thiết bị công nghệ có chừng mực kết hợp với việc rèn luyện thể dục, thể thao bảo đảm sự phát triển hài hòa sức khỏe thể chất và tâm thần để có cơ thể mạnh khỏe, tạo nền tảng xây dựng cuộc sống lành mạnh, hạnh phúc.

Đối với các giải pháp ở tầm vĩ mô, nhiều đại biểu Quốc hội phân tích thực trạng thiếu thốn cả về nguồn nhân lực, trang thiết bị, cơ sở vật chất trong thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần cho người dân của ngành Y tế. Thực trạng đó đòi hỏi ngành Y tế cần nâng cao năng lực hệ thống cung cấp dịch vụ ở các tuyến bệnh viện tới cơ sở để kịp thời dự phòng, phát hiện sớm, điều trị và chăm sóc người có biểu hiện rối loạn sức khỏe tâm thần. Cùng với đó, cần quan tâm phát triển hệ thống các cơ sở tư vấn tâm lý cả trong nhà trường và trong cộng đồng để hỗ trợ người dân, đặc biệt là các đối tượng dễ bị tổn thương (trẻ em, phụ nữ, người cao tuổi) có địa chỉ tin cậy để chia sẻ, hóa giải các bế tắc, áp lực tinh thần gặp phải trong cuộc sống./.

THÀNH LÊ