"Rèn thói quen" phân loại rác tại nguồn
(HPĐT)- HĐND thành phố vừa thông qua Đề án tổng thể thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn thành phố vừa thông qua trên địa bàn thành phố giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2050. Đề án chú trọng thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt từ hộ gia đình; đặt mục tiêu phấn đấu đến 2025 có 97% số chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý hợp vệ sinh giảm dần tỷ lệ chôn lấp trực tiếp… Đây là sự kịp thời “bắt nhịp”, cụ thể hóa các nội dung Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ngày 7-7-2022 của Chính phủ, trong đó quy định từ ngày 25-8 tới đây, các cá nhân, hộ gia đình không phân loại chất thải rắn sinh hoạt, không sử dụng bao bì chứa chất thải rắn sinh hoạt theo quy định sẽ bị phạt tiền từ 500 nghìn đồng đến 1 triệu đồng.
Phân loại rác đầu nguồn tại phường Máy Chai (quận Ngô Quyền).
Phân loại chất thải rắn sinh hoạt không phải là vấn đề mới. Trước đó, Chính phủ, nhiều địa phương cả nước, trong đó có Hải Phòng, đã ban hành các quy định, xây dựng mô hình, tuyên truyền, hỗ trợ người dân thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nhà, góp phần tạo thuận lợi đối với quá trình xử lý rác. Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2022 “luật hóa” việc này khi quy định chất thải rắn sinh hoạt phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân phải được phân loại thành chất thải rắn có khả năng tái sử dụng, tái chế; chất thải thực phẩm hoặc chất thải rắn sinh hoạt khác. Tuy nhiên, hiện việc phân loại chưa được thực hiện thực chất, vẫn xa lạ với phần đông hộ gia đình cả nước nói chung và Hải Phòng nói riêng. Rác thải rắn, rác thải sinh hoạt lẫn lộn rồi để ra đường chờ thu gom, gây ô nhiễm môi trường, gây bức xúc trong người dân...
Theo tính toán của đề án, từ nay đến 2025, lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trên địa bàn thành phố khoảng hơn 1.700 tấn rác/ngày; giai đoạn 2026 - 2027 khoảng 2.600 tấn rác/ngày; giai đoạn 2028 – 2030 lên tới 3.600 tấn rác/ngày. Trong khi Hải Phòng hiện có 2 khu xử lý chất thải sinh hoạt với công suất từ 850 - 1.100 tấn rác thải/ngày. Lượng rác thải sinh hoạt của hầu hết các huyện vẫn được xử lý tại các bãi chôn lấp rác tạm, lò đốt quy mô nhỏ, gây ra tình trạng quá tải tại các bãi rác và ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Từ thực trạng nguy cơ quá tải xử lý rác, cho thấy tầm quan trọng của việc phân loại chất thải tại nguồn nói chung, phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại hộ gia đình nói riêng nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống. Để làm tốt việc phân loạichất thải rắn sinh hoạt từ hộ gia đình, không chỉ đòi hỏi sự phối hợp thực hiện, công tác quản lý, kiểm tra, xử lý vi phạm đồng bộ của cơ quan, đơn vị chức năng và chính quyền địa phương, mà cần sự chung tay triển khai nghiêm túc của cộng đồng.Muốn vậy, cần làm chuyển biến nhận thức, ý thức của người dân thông qua tuyên truyền, vận động, để việc phân loại rác thải trở thành thói quen trong đời sống hằng ngày. Đây là công việc không dễ thực hiện và cho ngay kết quả trong “một sớm, một chiều”, cần được triển khai tích cực, bền bỉ. Chỉ khi người dân nhận thấy rõ lợi ích thiết thân, việc phân loại rác tại nguồn mới thực sự đạt hiệu quả mong muốn, thay vì làm hình thức cho có./.