"Tín dụng đen": Dễ vay, khó trả

Nhân viên Ngân hàng Chính sách xã hội quận Ngô Quyền thực hiện thủ tục cho vay phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân

Đe dọa nếu không trả đúng hạn

Theo anh Trần Văn V., 28 tuổi, quê ở Hà Giang, công nhân khu công nghiệp trên địa bàn huyện An Dương, cách đây 3 tháng, anh cần khoản tiền để gửi về gia đình, nên tìm địa chỉ cho vay trên mạng. Trên một số ứng dụng như Zalo, Messenger, Viber..., anh V. thấy quảng cáo thủ tục vay tiền đơn giản, nhanh gọn, lãi suất hấp dẫn như “miễn phí lãi suất lần đầu vay”, “vay không cần chứng minh thu nhập”, “vay không cần thế chấp”... nên sau khi nhắn tin thoả thuận, anh V. quyết định vay với lãi suất 15%/năm. Phía cho vay cung cấp và hướng dẫn anh V. vào đường link tải ứng dụng vay tiền trên điện thoại di động, đồng thời điền các thông tin cá nhân, thông tin tài khoản ngân hàng, kèm theo yêu cầu được phép truy cập vào danh bạ của điện thoại của anh V. Tuy nhiên, sau một tháng, do chưa trả được khoản vay nên anh V. bị phạt tiền vi phạm hợp đồng 6% tổng số tiền vay, cộng với một ngày trả chậm sẽ bị phạt thêm 4% tiền vay. Lãi mẹ đẻ lãi con, 3 tháng sau, số tiền anh V. phải trả gấp 4 lần khoản tiền vay ban đầu. Do chưa có tiền trả nên phía cho vay tiền cho người đến nhà trọ, cổng doanh nghiệp nơi anh V. làm việc để đòi tiền, đe doạ nếu không sớm trả tiền sẽ xử lý theo “luật rừng” khiến anh V. và cả nhà vô cùng lo lắng, tinh thần luôn hoảng loạn.

Trung tá Khúc Thanh Tuấn, Đội trưởng Đội Cảnh sát đặc nhiệm, Phòng Cảnh sát hình sự (Công an thành phố) cho biết, các đối tượng cho vay “tín dụng đen” thường nhắm đến những ai đang có nhu cầu vay tiền, nhất là công chức, viên chức, lao động. Để tạo sự tin tưởng, bọn chúng cung cấp hình ảnh bản thân, căn cước công dân, địa chỉ cơ quan, nơi làm việc, số điện thoại liên hệ... Tuy nhiên, trên thực tế, những hình ảnh, thông tin này đều là mạo danh người khác hoặc giả mạo thông qua các thủ đoạn cắt ghép, chỉnh sửa. Khi đến hạn trả nợ mà người vay chưa trả nợ hoặc không trả đầy đủ, các đối tượng sẵn sàng sử dụng nhiều biện pháp đe dọa, khủng bố tinh thần để đòi nợ. Trong đó, các đối tượng sử dụng sim rác gọi điện, nhắn tin để chửi bới, đe dọa, không chỉ đối với người trực tiếp vay, mà còn liên lạc với người thân từ danh bạ điện thoại để gây sức ép, đòi tiền. Nghiêm trọng hơn, một số đối tượng còn sử dụng hình ảnh cá nhân, cắt, ghép phát tán trên mạng xã hội, gửi email, gọi điện cho các cấp lãnh đạo, cán bộ quản lý để vu khống, tố cáo, gây sức ép đòi nợ... làm ảnh hưởng đến danh dự, uy tín của nhiều tổ chức, cá nhân.

Vay tiền từ những nguồn tin cậy

Qua công tác nắm tình hình, lực lượng Công an thành phố phát hiện số tiền cho vay theo hình thức tín dụng đen không lớn nhưng mức lãi suất cho vay cao, cộng với tiền phạt, tiền chậm trả tính theo ngày, khiến số tiền nạn nhân nợ tăng theo cấp số nhân lên đến hàng trăm triệu đồng. Do việc cho vay chỉ thực hiện qua ứng dụng điện thoại di động, giao dịch vay trả đều không có giấy tờ, địa chỉ công ty cho vay không có thật nên cơ quan Công an khó truy vết.

Đại tá Lê Hồng Thắng, Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự khuyến cáo, người dân cần nâng cao cảnh giác, không đăng ký vay tiền qua các app hay website, các trang mạng xã hội, ứng dụng vay tiền. Khi có nhu cầu vay vốn nên tìm đến các đơn vị cung cấp dịch vụ tài chính uy tín như ngân hàng, quỹ tín dụng để được hỗ trợ làm thủ tục vay theo đúng quy định pháp luật. Đối với những người dân không vay mà bị gọi điện, nhắn tin làm phiền có thể chặn cuộc gọi, tin nhắn bằng các ứng dụng có sẵn trên điện thoại, tuyệt đối không cung cấp các thông tin cá nhân của bản thân hay người thân và bạn bè. Nếu tình trạng bị làm phiền kéo dài, người bị làm phiền ghi âm cuộc gọi, lưu tin nhắn và trình báo cơ quan chức năng, tránh tâm lý e ngại, thậm chí thoả hiệp từ đó tạo điều kiện để các đối tượng tiếp tục thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Khi phát hiện thông tin về các đối tượng, đường dây liên quan đến việc cho vay qua app, website, các trang mạng xã hội, ứng dụng vay tiền, người dân cần trình báo cho cơ quan Công an để kịp thời ngăn chặn, điều tra, xử lý theo quy định pháp luật.

Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh Hải Phòng Lê Văn Cường thông tin, để tạo thuận lợi đối với người vay, cùng với việc nâng mức món vay tiêu dùng, kéo dài thời gian vay với lãi suất ưu đãi, phần thủ tục cũng được các ngân hàng triển khai đơn giản, có món vay giải ngân ngay trong ngày. Do đó, khi có nhu cầu và bảo đảm các điều kiện vay lành mạnh, người dân có thể tiếp cận nguồn vốn vay. Đối với người nghèo, người thuộc diện chính sách hoặc trong khu vực nông nghiệp, nông thôn, cá nhân có nhu cầu vay vốn có thể tiếp cận các nguồn vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hoặc từ các Quỹ tín dụng, hạn chế tối đa những rủi ro từ “tín dụng đen”./.

Bài và ảnh: LÊ OANH