Xây dựng chuẩn nghèo riêng của thành phố: Tương xứng thành quả phát triển kinh tế
(HPĐT)- Tại Hải Phòng, tiêu chí căn cứ xét hộ nghèo, hộ cận nghèo đang áp dụng bằng mức trung bình chung cả nước. Điều này chưa tương xứng với tốc độ tăng trưởng kinh tế, mức thu nhập bình quân của người dân thành phố. Trên cơ sở tiếp thu kiến nghị của cử tri, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố đề xuất khảo sát, nghiên cứu, ban hành chuẩn nghèo riêng của thành phố.
Nông thôn huyện Vĩnh Bảo ngày càng đổi mới, đời sống người dân được nâng cao.
Bất cập nảy sinh từ thực tiễn
Phó chủ tịch Hội Người cao tuổi, thành viên Hội đồng Tư vấn dân chủ- pháp luật của Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Vũ Thị Loan cho rằng, mức chuẩn nghèo phù hợp là bảo đảm sự tương xứng mức thu nhập bình quân, điều kiện kinh tế- xã hội tại mỗi địa phương. Trong khi đó, Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố đặt mục tiêu: Phấn đấu đến năm 2025, thu nhập bình quân đầu người đạt 11.800 USD/năm, tức khoảng 20 triệu đồng/người/tháng. Nếu áp dụng quy định chuẩn nghèo đa chiều chung của cả nước thì mức sống cơ bản của hộ nghèo tại Hải Phòng còn thấp, có khoảng cách chênh lệch lớn với mặt bằng thu nhập chung của người dân thành phố Cảng (theo Nghị định số 27/2021/NĐ-CP quy định về chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2021-2025 áp dụng trên phạm vi cả nước, theo tiêu chí thu nhập, khu vực nông thôn có thu nhập dưới 1,5 triệu đồng/người/tháng, khu vực thành thị có thu nhập dưới 2 triệu đồng/người/tháng). Điều này khiến người nghèo không được thụ hưởng các hỗ trợ về chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng...
Mặt khác, theo khảo sát của HĐND thành phố, nhiều năm qua, do thành phố chưa ban hành mức chuẩn nghèo riêng, chưa có chính sách đặc thù hỗ trợ thành viên hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo trong vòng 36 tháng nên công tác giảm nghèo của thành phố còn chưa bền vững. Trong giai đoạn 5 năm (2016-2020), tình trạng tái nghèo, phát sinh nghèo còn ở mức cao (từ 8- 12%), có xu hướng tăng dần. Cụ thể, năm 2016, tổng số hộ nghèo trên địa bàn thành phố 15.525 hộ, trong đó số hộ tái nghèo 122 hộ (chiếm 0,79%), số hộ nghèo phát sinh 1.371 hộ (chiếm 8,83%). Năm 2017, tổng số hộ nghèo 11.611 hộ, trong đó số hộ tái nghèo 184 hộ (chiếm 1,58% tổng số hộ nghèo), số hộ nghèo phát sinh 1.127 hộ (chiếm 9,71%). Năm 2020, tổng số hộ nghèo 1.268 hộ, số hộ tái nghèo giảm còn 9 hộ (chiếm 0,71% tổng số hộ nghèo), số hộ nghèo phát sinh 157 hội (chiếm 12,38%).
Theo ông Võ Quốc Thái, thành viên Hội đồng Tư vấn kinh tế- xã hội của Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, trong các tiêu chí xác định hộ nghèo thì thu nhập có vai trò quyết định. Do đó, với mục tiêu đến năm 2025, Hải Phòng hoàn thành các tiêu chí đô thị loại 1, tạo nền tảng vững chắc để trở thành thành phố công nghiệp phát triển hiện đại, văn minh, bền vững tầm cỡ khu vực Đông Nam Á vào năm 2030, thì tiêu chí chuẩn nghèo về thu nhập của Hải Phòng cần không thấp hơn các địa phương lân cận như: Quảng Ninh, Hà Nội, Đà Nẵng...
Bảo đảm tương quan, toàn diện
Hiện, một số tỉnh, thành phố đã và đang xây dựng mức chuẩn nghèo riêng giai đoạn 2021-2025 (cao hơn mức trung bình chung cả nước) và có hỗ trợ tương thích như: chuẩn nghèo của Hà Nội là 2 triệu đồng/người/tháng đối với người sống ở khu vực nông thôn, 2,5 triệu đồng/người/tháng đối với người sống tại khu vực thành thị; tại thành phố Hồ Chí Minh, tiêu chuẩn xét hộ nghèo giai đoạn 2021-2025 là thu nhập dưới 3 triệu đồng/người/tháng, hộ cận nghèo là thu nhập từ hơn 3 triệu đồng - 3,8 triệu đồng/người/tháng, HĐND tỉnh Bình Dương dự kiến nâng chuẩn nghèo về thu nhập cao hơn chuẩn của cả nước từ 1,3 đến 1,5 lần...
Phó giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Phạm Thị Huyền cho biết, để có căn cứ tham mưu thành phố xây dựng mức chuẩn nghèo phù hợp, Sở tích cực phối hợp các địa phương để khảo sát, thống kê, đánh giá cụ thể, chi tiết các tiêu chí thiếu hụt của hộ nghèo như người cao tuổi, người tàn tật, mắc bệnh hiểm nghèo... Không chỉ sử dụng hiệu quả nguồn ngân sách, sở tăng cường tham mưu, đề xuất kịp thời các cơ chế phụ trợ (hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế theo nhóm đối tượng), huy động được các nguồn lực xã hội tham gia: hỗ trợ đào tạo nghề, chi phí khám, chữa bệnh...
Để xây dựng chuẩn nghèo mới phù hợp, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố thực hiện tốt chương trình phối hợp UBND thành phố chỉ đạo các địa phương, cơ quan chức năng phân tích, làm rõ kết quả đạt được của Chương trình giảm nghèo bền vững của thành phố giai đoạn 2016 - 2020. Từ những mặt được, mặt hạn chế của phương pháp đo lường thực hiện; về tác động của từng chỉ số thiếu hụt đến quá trình giảm nghèo của hộ, để đề xuất giải pháp việc thực hiện phương pháp đo lường nghèo đa chiều cho giai đoạn 2021- 2025 xác đáng, sát thực tiễn hơn. Theo Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Cao Xuân Liên, việc đề xuất, kiến nghị nâng mức chuẩn nghèo riêng của thành phố cần bảo đảm cao hơn mức chuẩn chung của Trung ương, thể hiện rõ quan điểm nhất quán của thành phố trong công tác giảm nghèo: Công tác giảm nghèo gắn liền thành quả phát triển kinh tế với việc bảo đảm an sinh, công bằng xã hội; phù hợp với điều kiện, đặc thù, mức sống của người dân thành phố, chất lượng cuộc sống của người nghèo ngày càng tốt hơn./.