Hải Phòng tự tin để “đi tắt, đón đầu”, bứt phá trong chuyển đổi số
(HPĐT)- Tại hội thảo khoa học “Đẩy mạnh chuyển đổi số để tạo bước phát triển nhanh, bền vững thành phố Hải Phòng đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương nhấn mạnh: Chuyển đổi số không phải là khẩu hiệu, càng không thể làm theo phong trào, mà đòi hỏi đổi mới mạnh mẽ tư duy đi kèm với quyết tâm hành động nghiêm túc và quyết liệt để thay đổi. Với tinh thần đó và đặt nhiều mục tiêu cao hơn so với cả nước, thành phố dần tăng tốc trên chặng đường chuyển đổi số, đạt được những kết quả rõ rệt và hướng tới sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Nhân viên kỹ thuật VNPT hướng dẫn các đại biểu HĐND thành phố sử dụng các ứng dụng phần mềm. Ảnh: PHAN TUẤN
Cải thiện vượt bậc từng chỉ số
Ngay sau khi Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Nghị quyết số 03, UBND thành phố xây dựng Chương trình hành động, 8 kế hoạch cụ thể. Trong đó, kế hoạch năm 2022 với tinh thần dồn nguồn lực thực hiện chuyển đổi số với 63 nhiệm vụ trọng tâm, 5 lĩnh vực, 4 hướng phát triển: phát triển hạ tầng nền tảng dùng chung; phát triển dữ liệu số; hiện đại hóa và ứng dụng công nghệ 4.0, công nghệ số và triển khai nhanh và mạnh một số ứng dụng chuyển đổi số tác động lớn tới chính quyền, người dân và doanh nghiệp. Chủ trương của thành phố sử dụng nguồn dự phòng ngân sách thành phố, hơn 800 tỷ đồng thực hiện. Song, quan điểm chỉ đạo của Thành ủy sẵn sàng, có thể bố trí nguồn lực lớn hơn cho nhiệm vụ cấp bách, khả thi, có thể ứng dụng ngay vào cuộc sống và chuyển đổi số ngay trong 1 số ngành, lĩnh vực trọng yếu, liên quan nhiều đến đời sống nhân dân. Chính từ chủ trương đúng với tinh thần hết sức cởi mở, quyết liệt, thành phố đang đi đúng hướng, đạt được những kết quả chuyển biến rõ rệt.
Phó chủ tịch UBND thành phố Hoàng Minh Cường cho biết: Tập trung cao về hạ tầng, chỉ trong thời gian ngắn, thành phố thành phố tăng 11% về số trạm phát sóng. Theo số liệu của Bộ Thông tin và Truyền thông, 6 tháng đầu năm 2022, cả nước tăng khoảng 2000 trạm, riêng Hải Phòng xây dựng 214 trạm phát sóng. Cùng với đó, thành phố phấn đấu trở thành địa phương đầu tiên triển khai ứng dụng 5G; kêu gọi hợp tác, đầu tư của các doanh nghiệp lớn triển khai hạ tầng dữ liệu, nâng cao chất lượng kết nối.
Về xây dựng chính quyền số, thực hiện quan điểm chỉ đạo của Thành ủy, tăng cường minh bạch cải cách hành chính, thành phố triển khai các biện pháp dùng công nghệ số, dữ liệu để tăng cường hiệu quả giám sát, cá thể hóa trách nhiệm, gắn đánh giá cán bộ với sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Đơn cử, với ứng dụng theo dõi nhiệm vụ của UBND thành phố giao cho các sở, ngành, quận, huyện đẩy mạnh tiến độ, giảm việc xử lý quá hạn ở mức thấp, dưới 1,2%. Về dữ liệu số, ngoài các nền tảng số quốc gia, nhiều sở, ngành triển khai sáng kiến chuyển đổi số. Hải Phòng là địa phương đi đầu cả nước triển khai dữ liệu về quy hoạch, dữ liệu quản lý đất đai và đồng bộ cả 4 tính năng quan trọng. Cụ thể, dữ liệu giúp tra cứu thông tin từng thửa đất; giải quyết các dịch vụ công trực tuyến; giúp theo dõi, giám sát tiến độ giải quyết thủ tục hành chính. Theo Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Trần Văn Phương, sau 2 tháng triển khai, có khoảng155 nghìn lượt truy cập, cung cấp hơn 60 nghìn thông tin thửa đất; xử lý 17 nghìn hồ sơ trực tuyến. Hay Hải Phòng cũng đi đầu triển khai hoàn chỉnh, cung cấp dịch vụ công trực tuyến trong cấp đổi giấy phép lái xe và nhất là cung cấp hệ thống liên thông với các bệnh viện trên địa bàn về dữ liệu giấy khám sức khỏe. Hiện, mô hình đang được Bộ Giao thông - Vận tải xem xét, để có thể nhân rộng trên cả nước. Bên cạnh đó, thành phố tích cực triển khai thúc đẩy kinh tế số, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ; hoàn thành triển khai hóa đơn điện tử, thuế điện tử, thúc đẩy thanh toán trực tuyến… Thành phố thành lập 2450 tổ công nghệ số cộng đồng, nhận thức, sự quan tâm của người dân với chuyển đổi số có sự thay đổi tích cực. Từ đẩy mạnh chuyển đổi số, thành phố cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, thu hút được những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ, duy trì tốc độ tăng trưởng cao tốp đầu cả nước. Thành phố bứt phá ngoạn mục trong bảng xếp hạng về nhiều chỉ số: Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) đứng thứ 2 cả nước và cũng là vị trí cao nhất từ trước đến nay; Chỉ số cải cách hành chính (PAR) lần đầu vươn lên vị trí đứng đầu cả nước.
Đặt mục tiêu cao, quyết tâm “đi tắt đón đầu”
Theo đánh giá của Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Hữu Dũng, Hải Phòng có cách tiếp cận với chuyển đổi số khác biệt so với các địa phương khác. Bám sát chương trình chuyển đổi số quốc gia, nhưng Nghị quyết 03 của Ban Thường vụ Thành ủy, cũng như Chương trình hành động của UBND thành phố đặt mục tiêu cao hơn, phản ánh đúng khát vọng của Hải Phòng. Thành phố xác định, chuyển đổi số là động lực lâu dài, có những định hướng, quyết sách để đưa chuyển đổi số là chủ trương lớn của cả nhiệm kỳ và đặt ra yêu cầu với một số lĩnh vực quan trọng. Và trước hết, chuyển đổi số để trong hoạt động cải cách bộ máy hành chính phải tạo ra sự minh bạch, giám sát bằng công nghệ và dữ liệu; hay đưa các công nghệ số để giải quyết vấn đề “ý đảng, lòng dân”, lấy người dân làm trung tâm, lấy mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo cán bộ…
Song, thẳng thắn nhìn nhận, bên cạnh những kết quả đạt được, xếp hạng chuyển đổi số Hải Phòng đang ở mức trung bình, chưa xứng tầm với vị thế kinh tế - xã hội của thành phố. Đóng góp của chuyển đổi số trong phát triển kinh tế-xã hội của thành phố còn hạn chế. Khó khăn trong quá trình chuyển đổi số còn nhiều, cả về nhận thức, năng lực số của các cấp chính quyền, cũng như người dân, doanh nghiệp. Sự đồng bộ, phân cấp giữa các bộ ngành địa phương còn vướng mắc, thiếu chuẩn dữ liệu, mô hình khiến địa phương lúng túng khi triển khai, nhất là với mô hình, sáng kiến mới. Tuy nhiên, như khẳng định của đồng chí Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang tại hội thảo, với tính cách mạnh mẽ, quyết liệt, cũng như nơi khởi nguồn của sự sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, đi đầu cả nước, Hải Phòng tự tin để “đi tắt đón đầu”, bứt phá trong chuyển đổi số. Bởi, đặc thù cơ cấu của nền kinh tế thành phố có công nghiệp công nghệ cao, logistics, du lịch, thương mại... những lĩnh vực đang đòi hỏi có sự chuyển đổi số mạnh mẽ. Với vị trí là cửa ngõ khu vực, quốc tế, cực tăng trưởng năng động của vùng và cả nước, Hải Phòng có nhiều cơ hội để phát triển mạnh mẽ trong chuyển đổi số.
Yêu cầu đặt ra với Hải Phòng bứt tốc trong chuyển đổi số, theo GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, thời điểm này phải là hành động, “hành động nghiêm túc và quyết liệt để thay đổi”. Chính vì vậy, nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2022-2023 là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, hiểu biết về chuyển đổi số; tạo lập niềm tin của người dân, doanh nghiệp vào sự tiện ích và an toàn của tiến trình chuyển đổi số, từng bước hình thành thói quen, phát triển kỹ năng số, xây dựng văn hóa số và các chuẩn mực ứng xử trong môi trường số. Đồng thời, thành phố tiếp tục tập trung nguồn lực cho phát triển hạ tầng số, xác định tầm quan trọng như hạ tầng giao thông hay hạ tầng đô thị khác. Bởi, đây sẽ là nền tảng cho sự bứt phá của giai đoạn tiếp theo. Về chính quyền số, thành phố tiếp tục xác định đột phá là cung cấp dịch vụ công trực tuyến có chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, làm cơ sở để tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh, tăng tỷ trọng đóng góp của chuyển đổi số trong phát triển kinh tế-xã hội. Đồng thời, thành phố tiếp tục rà soát, triển khai vận dụng hiệu quả một số cơ chế, chính sách thí điểm đặc thù để tạo môi trường, điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi số và phát triển các sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới dựa trên công nghệ số. Về kinh tế số, thành phố xác định tập trung chuyển đổi số một số ngành kinh tế lợi thế, có khả năng tăng tốc và đóng góp quan trọng vào sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố như: năng lượng, nông nghiệp, giao thông vận tải, cảng và logistic, du lịch thông minh, tài chính- ngân hàng, công nghiệp công nghệ cao...
Tỷ lệ văn bản điện tử ký số đạt hơn 82% với 45,7% được xử lý hoàn toàn trên mạng và tỷ lệ xử lý văn bản quá hạn chỉ khoảng 2,7%. Tháng 5-2022, thành phố ban hành Kế hoạch 128 đẩy mạnh thực hiện giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử và được Bộ Thông tin và Truyền thông đánh giá là kế hoạch quyết liệt nhất so với các tỉnh, thành phố khác trên cả nước. Chỉ sau khoảng 2 tháng, tỷ lệ hồ sơ thực hiện trực tuyến từ khoảng 20% tăng lên 46,6%. Và về tiến độ giải quyết thủ tục hành chính, theo đánh giá của Cổng dịch vụ công quốc gia, Hải Phòng đang vươn lên thứ 2 toàn quốc, đạt điểm số đánh giá 61,19, tăng 13,05 điểm so với tháng trước; tỷ lệ đúng hạn từ 70 đến 80% đạt hơn 98%./.