Ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất lúa: Khuyến khích, hỗ trợ kịp thời

Nông dân sử dụng máy trong khâu làm đất ở xã An Tiến (huyện An Lão).

Cơ giới hóa thuận tiện nhưng chưa đồng bộ

Bà Phạm Thị Dung, ở thôn Xuân Chiếng, xã Ngũ Phúc (Kiến Thụy) cho biết, thời gian gần đây, nhiều nông dân địa phương bỏ ruộng không canh tác nên bà Dung thuê lại ruộng bỏ hoang để tích tụ thành vùng sản xuất tập trung với diện tích 17 ha. Với diện tích lớn như vậy, nếu không có sự hỗ trợ của công cụ sản xuất sẽ mất rất nhiều sức lao động để thực hiện, từ khâu vỡ đất cho đến chăm bón, thu hoạch. Nhất là, một số vùng ruộng bỏ hoang của nông dân là vùng trũng, khó canh tác. Bà Dung thuê máy làm đất để cải tạo lại toàn bộ vùng ruộng bỏ hoang. Khi thu hoạch lúa, bà cũng thuê máy gặt đập liên hợp để trợ giúp. Nhờ vậy, sản xuất thuận tiện, tiết kiệm nhân lực hơn. Toàn bộ lúa tươi sau khi thu hoạch đều có doanh nghiệp và thương lái thu mua ngay tại ruộng.

Theo phản ánh của nông dân ngoại thành, thời gian gần đây, dịch vụ cho thuê máy cơ giới phục vụ sản xuất lúa phát triển mạnh nên phần lớn các hộ dân đều đăng ký thuê dịch vụ làm đất và thu hoạch lúa. Theo tính toán, chi phí thuê dịch vụ cũng phù hợp, đồng thời tiết kiệm được nhân lực, tiến độ sản xuất cũng nhanh hơn. Trong đó, khâu thu hoạch sử dụng máy gặt đập liên hoàn nên giảm tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch.

Mặc dù ứng dụng cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp thuận tiện cho nông dân nhưng thực tế hiện nay mới chỉ có khâu làm đất và thu hoạch, tỷ lệ cơ giới hóa trong sản xuất đạt cao, các khâu đạt khá thấp. Vụ xuân năm 2022, theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tổng diện tích lúa cấy bằng máy mới đạt 559 ha, chiếm 8,8% tổng diện tích gieo cấy. Tỷ lệ gieo sạ là 559 ha, đạt 2%; tỷ lệ thóc được sấy bằng máy mới chỉ đạt 5,3%; việc ứng dụng máy bay không người lái để phun thuốc trừ sâu mới đạt 3-5%...

Theo Trưởng Phòng Trồng trọt, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng Bùi Cảnh Đức, thực tế, việc cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp chưa đồng bộ, một số khâu trong sản xuất lúa tỷ lệ cơ giới hóa còn thấp. Nguyên nhân do nguồn kinh phí eo hạn nên các tổ, đội dịch vụ cơ giới hóa nông nghiệp chưa mua sắm được đa dạng các loại thiết bị sản xuất nông nghiệp để làm dịch vụ, mới tập trung vào một số loại máy móc phục vụ khâu thiết yếu làm đất, gặt đập, xay xát. Cùng với đó, thực tế sản xuất ở nhiều vùng do địa hình sản xuất không bằng phẳng, nhiều vùng trũng, nhất là sản xuất nhỏ lẻ nên khó đưa cơ giới hóa vào các khâu sản xuất. Bí thư Chi bộ tổ dân phố Xuân Áng, thị trấn Trường Sơn (An Lão) Đinh Thị Phùng thông tin, hiện nay người dân thị trấn chủ yếu đi làm cho doanh nghiệp nên lực lượng sản xuất nông nghiệp trực tiếp rất thiếu. Nhiều người có nhu cầu thuê phun thuốc BVTV bằng máy bay không người lái nhưng khi công ty dịch vụ đến khảo sát thì một số vùng sản xuất nhỏ lẻ, không liền thửa, chỗ cao, chỗ thấp nên khi sử dụng máy bay không người lái, hiệu quả kinh tế không cao...

Tăng tỷ lệ khâu gieo cấy lúa và bảo quản sau thu hoạch

Cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất lúa là một trong những giải pháp quan trọng góp phần tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Ngày 28-2-2022, thành phố có Quyết định 654 phê duyệt Đề án cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp. Theo đó, đối với khâu sản xuất lúa, đề án xác định rõ mục tiêu, từ nay đến năm 2025, phải tập trung cao, tăng nhanh tỷ lệ cơ giới hóa trong khâu gieo cấy và sấy thóc. Cùng với đó, khâu gieo cấy, chuyển dần từ gieo sạ bằng công cụ sang sử dụng mạ khay, máy cấy và máy cấy lúa tốc độ cao, phấn đấu đưa mức độ cơ giới hóa trong khâu gieo cấy từ 7,2% hiện nay lên 20%; diện tích phun thuốc BVTV bằng máy bay không người lái đạt 10%, tỷ lệ thóc được sấy bằng máy 15%, đối với các vùng sản xuất tập trung, 100% thóc được sấy bằng máy. Tỷ lệ ứng dụng máy làm đất và máy gặt đập liên hợp đạt 100%...

Để đạt mục tiêu của đề án, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Nguyễn Ngọc Đam cho rằng, trong những năm tới, cần tích cực tuyên truyền tới người dân hiệu quả thiết thực của việc ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất lúa, nhân rộng mô hình ứng dụng cơ giới hóa đối với các vùng sản xuất tập trung, cánh đồng lớn. Cùng với đó, thành phố có cơ chế, chính sách hỗ trợ kịp thời việc xây dựng các mô hình trình diễn kỹ thuật, chuyển giao công nghệ, ứng dụng máy móc hiện đại vào sản xuất; tạo điều kiện cho các tổ hợp tác, HTX dịch vụ vay vốn ưu đãi để tập trung đầu tư mua đa dạng các loại máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất. Các cơ quan chức năng thành phố tạo điều kiện tập huấn, mở các lớp đào tạo nguồn nhân lực điều khiển các loại máy nông nghiệp. Bên cạnh việc nâng cao tay nghề cho người dịch vụ máy nông nghiệp, cần bổ sung tay nghề cho nông dân ở các vùng sản xuất tập trung để họ làm chủ được các loại máy móc phục vụ sản xuất.

Tại các địa phương cần xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiện đề án cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất nông nghiệp của thành phố, từ đó, phê duyệt các dự án đầu tư cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn theo thẩm quyền, dành một phần ngân sách địa phương để hỗ trợ các dự án cơ giới hóa đồng bộ; tích cực chỉ đạo dồn đổi ruộng đất, xây dựng các vùng sản xuất lúa tập trung, cánh đồng lớn để thuận tiện trong việc ứng dụng cơ giới hóa vào sản xuất; xây dựng các mô hình ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất lúa hiệu quả, từ đó khuyến khích, nhân rộng mô hình trên địa bàn./.

Bài và ảnh: HỒ HƯƠNG