Gìn giữ nét đẹp truyền thống
(HPĐT)- Theo thời gian, cùng với nhịp sống hiện đại, Tết Trung thu ngày nay có nhiều điểm khác so với trước đây. Tuy nhiên, với xu hướng hướng về truyền thống, cội nguồn, các gia đình và cộng đồng xã hội luôn có ý thức tích cực gìn giữ những nét đặc trưng trong văn hóa đón Tết Trung thu của người Việt Nam.
Quầy hàng đồ chơi dân gian ở phố Chùa Hàng của anh Đoàn Đức Anh Khoa thu hút nhiều khách hàng.
Đã thành truyền thống, suốt 25 năm qua, cứ gần đến rằm tháng Tám là căn nhà bình dị nằm trong ngõ 28 phố Nguyễn Bình, phường Đồng Quốc Bình (quận Ngô Quyền) của anh Vũ Duy Linh lại là nơi tập kết của khoảng 20 thành viên đội lân. Có bố trước đây là người chế tác đầu lân và tổ chức các đội múa lân, nên anh Linh được tiếp cận với nghệ thuật múa lân từ nhỏ. Những lần đi theo đoàn xem biểu diễn và được bố, các bác hướng dẫn những động tác múa lân cơ bản, từ đó trở thành nguồn cảm hứng, nuôi dưỡng đam mê nét văn hóa truyền thống này trong anh Linh và nhiều bạn đồng trang lứa ở khu dân cư.
Từ truyền thống đó, vào năm 1997, anh Vũ Duy Linh, sinh năm 1981 và anh Cao Duy Tân, sinh năm 1982, là bạn bè cùng xóm phố thành lập đội lân với tên gọi “Hỏa Kỳ Lân X8”, trực thuộc Đoàn Thanh niên phường Đồng Quốc Bình. Anh Tân chia sẻ: Đội lân được thành lập với mong muốn nối tiếp, gìn giữ nét văn hóa truyền thống mà ông cha tạo dựng nên; tạo sân chơi lý thú, bổ ích cho trẻ em và người dân trong xóm mỗi dịp Trung thu về. Khoảng 15 đến 20 năm trước, từ cuối tháng 7 âm lịch đến rằm tháng Tám âm lịch, tiếng trống múa lân thường vang lên không ngớt trong các con ngõ. Việc trẻ thơ túm năm tụm ba đeo mặt nạ, đội đầu lân đi múa quanh làng khắp xóm là điều rất đỗi quen thuộc. Tuy nhiên, đến nay, hình ảnh đó dần trở nên thưa thớt. Bởi vậy, hằng năm, thời điểm trước Tết Trung thu hơn 1 tháng, đội Hỏa Kỳ Lân X8 thường tập hợp đội hình tập luyện ở khu vực sân rộng ngay trong khu dân cư từ 19 giờ đến 20 giờ 30 phút hằng ngày; cũng như tiến hành trang trí đầu lân, chế tác các con giống dùng trong biểu diễn như long-lân- quy- phụng tại nhà anh Linh; dạy múa lân cho các em từ 12 tuổi trở lên có đam mê với loại hình văn hóa này. Với việc duy trì các hoạt động như vậy, người dân và trẻ em sinh sống ở khu vực đường Nguyễn Bình, Văn Cao luôn háo hức hòa vào các hoạt động của Đội và mong ngóng, tham gia cùng với đội múa lân mỗi mùa trăng Trung thu về.
Tết Trung thu xưa nay luôn được các em nhỏ mong đợi. Dạo qua một số tuyến phố trung tâm như Lạch Tray, Cầu Đất (quận Ngô Quyền), Quang Trung (quận Hồng Bàng), Nguyễn Đức Cảnh (quận Lê Chân), dễ dàng nhận thấy không khí Trung thu rất rộn ràng với nhiều gian hàng bán đồ chơi phong phú, đa dạng nhiều màu sắc. Ở các vùng ngoại thành như Kiến Thụy, Tiên Lãng, An Lão, Vĩnh Bảo, các hoạt động đón rằm tháng Tám cũng bắt đầu diễn ra sôi nổi ở các sân đình và ngay trong thôn xóm. Các em nhỏ được ông bà, bố mẹ chỉ dạy cách làm đèn lồng từ những chiếc hộp nhựa, vỏ lon bia và nối đuôi nhau đi rước đèn. Ngày nay, những món đồ chơi dân gian truyền thống xưa như đèn cù, tò he, đèn kéo quân được ít trẻ biết hình, gọi tên. Luyến tiếc nét trung thu cổ truyền và hy vọng thế hệ trẻ cảm nhận được nét đẹp của mùa Tết đoàn viên xưa, những gian hàng đồ chơi dân gian vẫn được những nghệ nhân, người bán duy trì bền bỉ.
Nằm trên phố Chùa Hàng, phường Hồ Nam (quận Lê Chân), gian hàng đèn lồng của anh Đoàn Đức Anh Khoa dù nhỏ nhắn, đơn sơ song bước sang mùa Trung thu thứ 3, gây ấn tượng với nhiều người đi ngang qua, nhất là các em nhỏ, người trung niên vì cách sắp xếp, trang trí mộc mạc, gần gũi, tái hiện lại gian hàng Trung thu xưa, với chiếc bàn gỗ trải khăn đỏ bày bán đủ món đèn lồng, đèn kéo quân, đèn cù làm từ giấy bóng kính màu, mặt nạ giấy bồi, tò he… Ngắm nhìn những chiếc lồng đèn truyền thống xinh xắn đủ sắc màu, nhiều người không giấu được cảm xúc vì được sống lại với kỷ niệm ngọt ngào của tuổi thơ. Được biết, anh Khoa dày công tìm hiểu và liên hệ những nghệ nhân làm đèn lồng truyền thống tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh để đặt hàng. Anh Khoa chia sẻ: Những món đồ chơi truyền thống vẫn có ý nghĩa đặc biệt đối với mỗi người. Nếu sau này, Trung thu vắng những chiếc lồng đèn tre dán giấy bóng kính màu thì rất đáng tiếc, làm mất đi phần nào ý nghĩa của ngày hội trăng rằm.
Việc cả gia đình cùng phá cỗ trông trăng, tận hưởng tiết trời mùa thu, sẽ giúp tình cảm gia đình thêm phần gắn kết. Để răn dạy con cháu trân trọng tình thân và những phong tục của dân tộc, nhiều năm qua, các cơ quan, đơn vị, trường học ở các địa phương trên địa bàn thành phố luôn quan tâm, tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, giúp thanh, thiếu niên, nhi đồng hiểu được nguồn gốc và ý nghĩa của Tết Trung thu xưa như: Bày mâm cỗ Trung thu, rước đèn trên sân trường, chơi các trò chơi dân gian, làm bánh nướng, bánh dẻo, làm đèn ông sao, đố vui có thưởng với chú Cuội và chị Hằng… Để không xa rời truyền thống, mong rằng mỗi gia đình chung tay với toàn xã hội trong việc kế thừa, phát huy những tinh hoa của văn hóa truyền thống, nỗ lực mang tới những mùa Tết Trung thu giàu ý nghĩa nhân văn cho con trẻ trong dòng chảy cuộc sống hiện đại./.