Phòng, chống bệnh dịch hạch xâm nhập: Giám sát chặt chẽ tại cảng biển, sân bay

Cán bộ, nhân viên Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế kiểm tra, áp dụng biện pháp ngăn chặn dịch bệnh tại kho số 6, Cảng Hoàng Diệu.

Lặng thầm giám sát nguy cơ

4 giờ chiều 15-9, các kiểm dịch viên Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế mang theo hàng trăm bẫy sắt có gắn sẵn mồi (thường là khoai, táo, chả cá, thịt) mang xuống 3 kho số 6, số 8 và số 10 tại Cảng Hoàng Diệu đặt bẫy chuột. Để tìm kiếm đường đi của chuột, các kiểm dịch viên phải chui vào các ngóc ngách, góc kín, thậm chí có nơi kho xuống cấp, nước ngập hơn 1 gang tay. Các kiểm dịch viên cho biết, hầm tàu biển thường có nhiều chuột. Khi tàu cập cảng, chuột lên bờ, làm tổ trong những kho hàng. Nếu trên cơ thể chuột có bọ chét sống ký sinh, mang vi khuẩn dịch hạch, bệnh xuất hiện và lây lan là điều không thể tránh khỏi.

Không chỉ đặt bẫy diệt chuột tại cảng biển, các kiểm dịch viên còn đặt bẫy tại Cảng Hàng không quốc tế Cát Bi, nhất là khu vực vận chuyển hành lý của hành khách. Là người trực tiếp hướng dẫn các kiểm dịch viên đặt bẫy diệt chuột, giám sát bệnh dịch hạch tại các cảng hàng hải, hàng không, thạc sĩ sinh học Nguyễn Văn Ngọc, Trưởng Khoa Xử lý y tế (Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế) thông tin, nhiều năm nay, Việt Nam nói chung, Hải Phòng nói riêng không xuất hiện bệnh dịch hạch. Song đây là căn bệnh nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ xâm nhập và bùng phát bất cứ lúc nào. Vì thế, để bảo vệ tính mạng, sức khỏe của người dân, ngăn chặn dịch bệnh ngay tại khu vực cửa khẩu, các cán bộ làm công tác kiểm dịch đều đặn hằng tháng thực hiện giám sát dịch hạch tại khu vực cửa khẩu, trong đó trọng tâm là cảng biển, sân bay quốc tế.

“Trong quá trình kiểm soát, chúng tôi tăng cường giám sát dịch hạch trên chuột, bọ chét, người. Ngoài đặt bẫy, các kiểm dịch viên chú trọng xông hơi diệt chuột tại cảng biển, bến tàu; hướng dẫn chủ tàu và các thủy thủ diệt chuột trước khi cập cảng, nhất là các tàu xuất phát từ vùng có dịch hoặc từng ghé những bến cảng nằm trong vùng có dịch”, thạc sĩ Nguyễn Văn Ngọc cho biết.

Không chủ quan, lơ là

Theo thông tin của Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), bệnh dịch hạch là một trong những căn bệnh nguy hiểm nhất trong lịch sử loài người, chỉ đứng sau bệnh đậu mùa. Bệnh do vi khuẩn Yersinia pestis - loại vi khuẩn hình que cực kỳ độc hại. Bệnh dịch hạch đặc trưng bởi các hạch bạch huyết bị sưng đau, nổi nhiều ở quanh háng, nách hoặc cổ. Các vết loét trên da trở nên đen, do đó khi đại dịch hạch xuất hiện ở châu Âu hàng trăm năm trước đây, được gọi là “cái chết đen”. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh dịch hạch có thể chuyển sang viêm phổi và nhiễm trùng máu, gây tử vong với tỷ lệ cao. Nguồn lây truyền bệnh dịch hạch chủ yếu từ các loài động vật gặm nhấm - có khoảng 7.200 loài, trong đó chủ yếu là chuột. Trung gian truyền bệnh thường gặp nhất là bọ chét, ngoài ra có thể do rận, chí (chấy). Đường lây truyền chủ yếu là đường máu, do bọ chét hút máu chuột bệnh rồi sau đó hút máu người. Ngoài ra, bệnh dịch hạch có thể lây qua đường hô hấp do hít phải những giọt nước bọt hoặc đờm rãi hắt ra từ người mắc bệnh dịch hạch thể phổi.

Trong bối cảnh giao thông rất phát triển trên thế giới, dịch bệnh có thể lây truyền từ nước này sang nước khác trong vòng 24 giờ. Để chủ động phát hiện, ngăn ngừa dịch bệnh truyền nhiễm, trong đó có bệnh dịch hạch, công tác giám sát dịch bệnh tại khu vực cảng biển, cảng hàng không quốc tế được chú trọng, tăng cường với phương châm “phòng hơn chống”. Theo bác sĩ Vũ Thị Châu, Giám đốc Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế (Sở Y tế), Trung tâm phối hợp các cảng vụ thông báo các hãng tàu, tàu, thuyền nhập cảnh, nhất là các tàu vận tải đường biển đến từ các nước đang có bệnh dịch hạch phải chủ động khai báo, thông báo đơn vị kiểm dịch y tế quốc tế biết về tình hình vệ sinh, sự xuất hiện của chuột, bọ chét trên các phương tiện vận tải người, hàng hóa để thực hiện tốt việc kiểm tra và xử lý y tế các phương tiện trước khi nhập cảnh; yêu cầu các đơn vị quản lý tàu, thuyền chấp hành đúng các quy định của kiểm dịch y tế về bảo đảm vệ sinh tàu, thuyền. Đồng thời, giao Khoa Xử lý y tế thường xuyên giám sát chặt chẽ khu vực trên bờ, kho bãi các cảng biển, hàng không-nơi chuột thường trú ngụ, không để bệnh dịch hạch có nguy cơ xâm nhập vào thành phố./.

Bệnh dịch hạch hay còn được gọi là “cái chết đen” là một trong những đại dịch kinh hoàng nhất lịch sử nhân loại. Việt Nam từng 5 lần xảy ra các vụ dịch hạch, gây tổn thất lớn. Những ca bệnh đầu tiên là do chuột mang mầm bệnh từ các tàu thủy từ nước ngoài vào lây truyền sang người. Do vậy, ngăn chặn mầm bệnh dịch hạch từ nước ngoài vào tại các cửa khẩu quốc tế, sân bay, cảng biển là mối quan tâm đặc biệt hiện nay của ngành Y tế.

Bài và ảnh: VIỆT HOÀNG