Khẩn trương hơn nữa để cách làm mới ra đời
(HPĐT)- Giữa “bóng ma” suy thoái trên toàn cầu, Việt Nam đón nhận tin vui: không khí ảm đạm của Bên cạnh việc giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế tốt lạm phát, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 8 tháng qua đạt 500 tỷ USD. Các chuyên gia đánh giá, với đà tăng trưởng này, xuất nhập khẩu cả năm 2022 có thể lập kỷ lục 800 tỷ USD. Điều đó cho thấy sự phát triển của kinh tế Việt Nam gắn liền với đà hội nhập kinh tế quốc tế, khi có “độ mở” rất cao với giá trị trao đổi thương mại gấp 2 lần GDP cả nước (năm 2021 là 368 tỷ USD). Đây là kết quả rất đáng mừng, khi từ đầu năm 2022 đến nay, tình hình thế giới biến động nhanh, phức tạp, nhiều diễn biến chưa có tiền lệ, tác động lớn đến nhiều quốc gia, khu vực và cả nước ta.

Cầu Bạch Đằng tạo kết nối, giao thông thuận lợi giữa Hải Phòng - Quảng Ninh. (Ảnh: Giang Sơn Đông)
Tuy nhiên, cơ hội có nhiều, song Việt Nam cũng đối diện nhiều thách thức. Thực tế, những chuyển biến địa chính trị “chóng mặt”, nổi bật là chiến sự ác liệt giữa lòng châu Âu, tình hình căng thẳng ở Đông Bắc Á, cạnh tranh chiến lược liên quan đến các nước lớn (cũng là các thị trường hàng đầu của nước ta) đang đặt dấu hỏi lớn về tương lai toàn cầu hóa, cụ thể là nguy cơ chia tách ngày một hiện hữu, như một kiểu “chiến tranh lạnh” về kinh tế, đang làm chuyển dịch, đứt gãy chuỗi cung ứng. Quy mô kinh tế Việt Nam khiêm tốn nhưng độ mở cao, trong khi sức chống chịu và khả năng cạnh tranh còn hạn chế. Chỉ một biến động nhỏ của thế giới cũng có thể gây tác động lớn đến tình hình kinh tế - xã hội trong nước.
Vì thế, trong quan điểm chỉ đạo của Trung ương về điều hành kinh tế- xã hội tại các diễn đàn, hội nghị lớn về phát triển diễn ra tuần qua, luôn nhấn mạnh yêu cầu thực hiện nhất quán mục tiêu ưu tiên giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Mặt khác, cố gắng "biến nguy thành cơ", tạo dựng phòng tuyến hợp tác, cạnh tranh kinh tế quốc tế trong điều kiện hội nhập sâu rộng. Trong đó, tiếp tục tăng cường mạnh mẽ sự liên kết, góp phần đưa Việt Nam sớm trở thành một trung tâm trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Với vị thế địa chính trị, sự ổn định xã hội cùng chính sách đối ngoại tích cực, Việt Nam là đối tác tin cậy của bạn bè quốc tế, có lợi thế, thời cơ rất lớn để là điểm đến của dòng dịch chuyển đầu tư và chuỗi cung ứng, trở thành “công xưởng sản xuất” mới của thế giới thời Cách mạng công nghiệp 4.0. Tuy nhiên, để hiện thực hóa, rất cần những chính sách, cơ chế mạnh mẽ, vượt trội, đột phá. Trong đó, đề xuất xây dựng khu thương mại tự do tại Hải Phòng ngoài phát huy các điều kiện địa kinh tế, chiến lược lý tưởng của thành phố Cảng để hình thành trung tâm cạnh tranh tầm cỡ quốc tế hàng đầu, còn tạo cơ sở pháp lý ứng dụng rộng mô hình thành công này trên thế giới tại Việt Nam. Chuyên gia kinh tế, PGS.TS Trần Đình Thiên đánh giá, về mặt kinh tế, với tư cách trung tâm hội nhập quốc tế, Hải Phòng có vai trò còn quan trọng hơn Hà Nội “vì đây là tọa độ kinh tế thuận lợi bậc nhất" và đề xuất xây dựng tại Hải Phòng, hoặc biến toàn bộ Hải Phòng thành khu thương mại tự do thế hệ 4.0. Tại cuộc hội thảo gần đây về phát triển Vùng đồng bằng sông Hồng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 do Ban Chỉ đạo Tổng kết Nghị quyết 54- NQ/TW phối hợp Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức, các ý kiến nhấn mạnh sự cần thiết và đề nghị Trung ương cho phép thí điểm khu thương mại tự do tại địa phương thuận lợi như Hải Phòng để giữ vai trò trung tâm kết nối hiện đại, lan tỏa hiệu quả tới kinh tế toàn vùng trong 30 năm tới. Đây cũng là một nhiệm vụ, giải pháp được Nghị quyết số 45- NQ/TW, ngày 24-1-2019 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Hải Phòng chỉ rõ. Theo đó, tập trung nghiên cứu, đánh giá, phân tích các cơ chế, chính sách, kinh nghiệm, cách làm hay ở trong nước và quốc tế, đặc biệt là cơ chế, chính sách đang được áp dụng tại các khu thương mại tự do thành công trên thế giới, để có thể vận dụng phù hợp với điều kiện của Hải Phòng.
Thực hiện Nghị quyết 45 và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, thành phố đã và đang phối hợp các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, xây dựng Đề án thành lập Khu thương mại tự do tại Hải Phòng, rà soát, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Vẫn biết, một mô hình, cách làm mới ra đời đòi hỏi phải phá vỡ những “rào cản”, “nút thắt” về chính sách, pháp lý không còn phù hợp. Nghị quyết 45 ra đời đã gần 4 năm. Để nội dung này sớm đi vào cuộc sống, mong rằng các cấp, ngành liên quan khẩn trương, quyết liệt hơn nữa. Không bỏ lỡ thời cơ đang trong tầm tay, Khu thương mại tự do ra đời sẽ phát huy cao hiệu quả, lan tỏa tác dụng, tạo thêm động lực phát triển Hải Phòng và cả vùng, cả nước./.