Mạng lưới thông tin khoa học và công nghệ Hải Phòng: Đổi mới hoạt động để phục vụ tốt hơn
(HPĐT)- Được thành lập từ năm 2015, Mạng lưới thông tin khoa học và công nghệ (KH-CN) Hải Phòng tập hợp nguồn lực thông tin KH-CN dưới dạng số hóa giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và tổ chức KH-CN của thành phố. Song, hiện hoạt động của mạng lưới bộc lộ nhiều hạn chế, cần có giải pháp đổi mới để nâng cao chất lượng, hướng tới phục vụ nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo của cộng đồng hiệu quả hơn.
Cán bộ thư viện Trường đại học Hàng hải Việt Nam cập nhật cơ sở dữ liệu dùng chung cho Mạng lưới thông tin khoa học - công nghệ thành phố.
Nhiều hạn chế, vướng mắc
Sở KH-CN thành lập Mạng lưới thông tin KH-CN Hải Phòng với 9 thành viên, trong đó Trung tâm Thông tin, Thống kê KH-CN (trực thuộc Sở KH-CN) là đầu mối tổ chức và hoạt động của mạng lưới. Mạng lưới tập hợp các thành viên có chức năng thông tin KH-CN trên địa bàn thành phố, bước đầu tạo dựng được hệ cơ sở dữ liệu (CSDL) thông tin KH-CN để dùng chung cho mạng lưới, tạo sự gắn kết, trao đổi giữa các thành viên thông qua các hoạt động hội thảo, tập huấn, giao lưu trao đổi nghiệp vụ. Mạng lưới cũng xây dựng được hệ thống CSDL thông tin KHCN dùng chung được cung cấp, khai thác online trên Cổng thông tin Mạng lưới thông tin KH-CN tại địa chỉ www.hpstin.vn, đóng góp vào hoạt động nghiên cứu khoa học của ngành và thành phố.
Là một trong những thành viên tích cực của mạng lưới, mỗi năm, Thư viện Trường đại học Hàng hải Việt Nam cập nhật khoảng 500 biểu ghi báo cáo kết quả nghiên cứu khoa học và luận án, luận văn thạc sĩ lên CSDL dùng chung. Năm 2021 và 6 tháng đầu năm 2022, đơn vị cập nhật 723 biểu ghi, nhiều nhất mạng lưới. Tuy nhiên, theo TS Vũ Huy Thắng, Giám đốc Thư viện, việc cập nhật lên CSDL dùng chung chưa thường xuyên, liên tục, chủ yếu tập trung vào thời điểm cuối năm. Nguyên nhân do cán bộ phụ trách chủ yếu kiêm nhiệm, thường xuyên thay đổi, kinh phí hoạt động mạng lưới còn hạn chế, cơ sở hạ tầng, trang thiết bị lạc hậu, chưa đáp ứng yêu cầu.
Chung nhận định, cán bộ Phòng Quản lý KH-CN, Viện Y học biển Việt Nam Nguyễn Thị Hạnh, thành viên mạng lưới cho biết: Hiện việc phổ cập thông tin KH-CN đến người dùng bị hạn chế do vướng các quy định pháp luật về bản quyền sở hữu trí tuệ. Thông tin được chia sẻ là thư mục, người dùng muốn tiếp cận, sử dụng thông tin toàn văn phải liên hệ trực tiếp đơn vị giữ quyền khai thác. Bên cạnh đó, thông tin được chia sẻ chưa đa dạng, chủ yếu là báo cáo kết quả nghiên cứu KH-CN, luận án, luận văn thạc sĩ của các đơn vị. Trong khi, nhiều thông tin KH-CN khác như sách, báo, tạp chí khoa học, kỷ yếu hội nghị, hội thảo khoa học, thuyết minh nhiệm vụ, tài liệu thiết kế, kỹ thuật, tài liệu thống kê KH-CN… chưa được tập hợp, tập trung thành hệ thống thông tin KH-CN.
Tăng cường nguồn lực thông tin KH-CN
Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 diễn ra mạnh mẽ hiện nay, các cấp, ngành, đơn vị toàn thành phố đang tăng tốc chuyển đổi số trên mọi lĩnh vực. Mạng lưới thông tin KH-CN góp phần đáp ứng nhu cầu tiếp cận thông tin, trong đó có thông tin KH-CN dưới dạng số hóa của người dân thành phố, góp phần quan trọng trong công tác chuyển đổi số. Do đó, để khắc phục những hạn chế trên, nâng cao hiệu quả hoạt động mạng lưới, ThS. Trần Hữu Trung, Phó hiệu trưởng, Giám đốc Trung tâm Thông tin-Thư viện, Trường đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng cho rằng, cần có cơ chế, chính sách để mở rộng, phát triển mạng lưới đến các trường cao đẳng, trường đào tạo nghề của thành phố, làm phong phú CSDL dùng chung cũng như có cơ chế để tăng cường đầu tư trang thiết bị, đào tạo nhân lực, nhằm đáp ứng yêu cầu.
Từ đầu năm đến nay, với vai trò là đơn vị đầu mối tổ chức và hoạt động của mạng lưới, Trung tâm Thông tin, Thống kê KH-CN tổ chức nhiều hoạt động như: hội thảo, hội nghị, tập huấn, trao tặng tài khoản và mật khẩu đăng nhập Cổng truy cập nguồn tin điện tử của Cục Thông tin KH-CN Quốc gia đến các đơn vị thành viên mạng lưới. Từ nay đến cuối năm, đơn vị triển khai thí điểm giai đoạn 1 xây dựng Hệ thống liên kết nguồn lực thông tin KH-CN tại Hải Phòng. Theo đó, phần mềm cập nhật CSDL mới sẽ tích hợp dữ liệu của 3 đơn vị gồm: Trung tâm Thông tin, thống kê KH-CN, Trung tâm Thông tin-Thư viện Trường đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng và Viện nghiên cứu Hải sản. Từ hiệu quả triển khai thí điểm sẽ tiến tới nhân rộng hệ thống liên kết đến tất cả thành viên, góp phần tăng cường nguồn lực thông tin KH-CN. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá nguồn lực thông tin KH-CN của mạng lưới lên Cổng thông tin của các đơn vị thành viên, phục vụ đắc lực vào hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo của cộng đồng, góp phần cùng thành phố tăng tốc chuyển đổi số./.
Tính đến tháng 6-2022, CSDL kết quả nghiên cứu KH-CN trên Cổng thông tin Mạng lưới thông tin KHCN Hải Phòng có 5.182 biểu ghi, bao gồm: 1.456 biểu ghi báo cáo kết quả nghiên cứu, 3.726 biểu ghi luận án và luận văn thạc sĩ của các thành viên mạng lưới được cập nhật lên hệ thống.