Lập lại trật tự, kỷ cương tại vùng bãi triều ngoài khơi huyện Tiên Lãng: Quyết tâm, quyết liệt thực hiện (Kỳ 2)

Tổ công tác của UBND huyện Tiên Lãng thực hiện đo vẽ xác định vị trí, diện tích các hộ nuôi ngao. (Ảnh: HÀ VÂN)

(HPĐT)- Cùng đi với tổ công tác của UBND huyện Tiên Lãng khảo sát diện tích nuôi ngao không phép tại khu vực bãi triều ngoài khơi xã Vinh Quang (huyện Tiên Lãng), bên cạnh sự cảm thông với người nuôi ngao trước việc phải di dời, giải tỏa, cũng thấy rõ sự cần thiết phải lập lại trật tự, kỷ cương trên vùng bãi triều này.

8 giờ sáng ngày 20-9, chiếc tàu gỗ nhỏ chở tổ công tác của UBND huyện Tiên Lãng, gồm các cán bộ Công an huyện Tiên Lãng, sĩ quan Trạm kiểm soát biên phòng Đông Hưng thuộc Đồn biên phòng Vinh Quang, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện và cán bộ đo vẽ Công ty CP tư vấn đầu tư Nam Việt, rời bến thẳng tiến tới khu vực bãi triều mang tên cồn Trân Châu ngoài khơi xã Vinh Quang. Đại diện tổ công tác thông tin, UBND huyện Tiên Lãng thành lập 3 tổ công tác xác định chính xác vị trí, diện tích các hộ nuôi ngao trên địa bàn, thực hiện từ ngày 19-9 đến ngày 24-9-2022. Trong đó, tổ công tác phụ trách khu vực cồn Trân Châu thực hiện đo vẽ, xác định vị trí, diện tích của 15 trong tổng số 42 bãi nuôi ngao. Để phục vụ công tác quy hoạch vùng nuôi ngao trên địa bàn, từ cuối năm 2021 đến tháng 4-2022, UBND huyện Tiên Lãng tiến hành khảo sát tại khu vực, bước đầu nắm được vị trí, diện tích các bãi nuôi ngao, số hộ nuôi, chòi canh. Thực hiện nhiệm vụ UBND huyện Tiên Lãng giao, 8 giờ sáng ngày 19- 9, tổ công tác có mặt tại khu vực. Tuy nhiên, đến hơn 12 giờ trưa cùng ngày, mới vận động, thuyết phục các hộ nuôi ngao đồng ý hợp tác. Sau đó, làm việc cật lực từ 13 giờ đến 16 giờ, tổ công tác hoàn thành đo vẽ, xác định vị trí của 8/15 bãi nuôi ngao.

Sau gần 30 phút trò chuyện trong tiếng sóng gió ầm ù, tàu đưa tổ công tác tới khu vực bãi ngao do anh Phạm Văn Tem, ở xã Tây Hưng (cùng huyện Tiên Lãng) là đại diện và trực tiếp trông coi, quản lý. Anh Tem cho biết, trước đây, anh làm nghề cắm đăng, thả lưới đánh bắt thủy sản tại vùng bãi triều. Năm 2016, khi huyện Tiên Lãng thử nghiệm nuôi ngao, anh cùng bạn bè, người thân cũng cắm cọc, quây bãi, dựng chòi, thả ngao giống (dù không thuộc danh sách được phép nuôi thử nghiệm). Đến nay, diện tích bãi nuôi ngao của anh mở rộng lên tới gần 35 ha. Ngoài anh Tem, hơn 10 gia đình “cổ phần” chung bãi nuôi ngao. Vốn đầu tư gần 10 tỷ đồng được các “cổ đông” huy động bằng cách… thế chấp “sổ đỏ” vay tiền tại ngân hàng. Đến nay, qua 4 đợt thả ngao, số ngao chết nhiều hơn số thu hoạch được, anh Tem cùng các “cổ đông” mới thu về hơn 3 tỷ đồng.

Không giống như anh Tem, gia đình anh Nguyễn Trọng Chức, ở thôn Thủy Hưng, xã Đông Hưng (cùng huyện Tiên Lãng) nằm trong danh sách 12 hộ nuôi ngao thử nghiệm của huyện Tiên Lãng giai đoạn 2016-2018 với diện tích khoảng 30 ha. Năm 2018, mặc dù UBND huyện Tiên Lãng có thông báo yêu cầu các hộ nuôi thử nghiệm thu hoạch ngao, dỡ chòi canh, nhổ cọc quây bãi trả lại nguyên trạng vùng bãi triều, nhưng anh Chức “phớt lờ”, cố gắng bám trụ với hy vọng “gỡ gạc” lại số tiền vốn bỏ ra cắm cọc quây bãi, dựng chòi, thuê nhân công trông coi bãi nuôi ngao và tiền mua ngao giống. Thế nhưng, càng cố, càng thất bại. Đến nay, gia đình anh Chức mới thu lại chưa đầy 1/3 số tiền vốn bỏ ra ước tính lên tới gần 10 tỷ đồng. “Hiện nay, ngao dưới bãi nuôi tới cuối năm 2023 mới cho thu hoạch, gia đình tôi mong muốn thành phố, huyện tạo điều kiện thu hoạch xong. Bên cạnh đó, tạo điều kiện cho gia đình tôi tiếp tục nuôi ngao ở bãi cũ vì qua quá trình gắn bó với nghề nuôi ngao từ năm 2016 đến nay, chúng tôi nắm được địa hình bãi, thủy triều, sự thay đổi độ mặn của nước…, qua đó có cách thả, chăm sóc phù hợp giúp ngao sinh trưởng và phát triển thuận lợi”, anh Chức bộc bạch.

Không chỉ hộ anh Chức, anh Tem, mà một số hộ nuôi ngao ở đây cũng lâm vào tình cảnh tương tự khi phải vay mượn, thế chấp giấy tờ nhà ở, đất đai vay tiền ngân hàng để mua bãi, đầu tư nuôi ngao. Thế nhưng, cái họ nhận được nhiều khi là những vạt vỏ ngao chết trắng xóa cả khoảnh lớn bãi triều. Thực tế, nghề nuôi ngao ở khu vực bãi triều ngoài khơi xã Vinh Quang không phải “hái ra tiền”. Theo lời những người nuôi ngao lâu năm ở khu vực bãi triều ngoài khơi xã Vinh Quang, một số điểm ở khu vực này không thuận lợi cho việc nuôi ngao như ở huyện Kiến Thụy. Do nằm ở khu vực cửa sông Thái Bình và sông Văn Úc nên độ mặn của nước biển thường thay đổi đột ngột, có sự chênh lệch lớn; nước biển chứa nhiều phù sa, một số nơi khi triều kiệt phơi nắng 4-5 tiếng trở lên…, khiến ngao dễ chết hàng loạt. Trước thực tế này, khi lập quy hoạch vùng nuôi ngao, các sở, ngành cần tìm hiểu, nghiên cứu kỹ, tạo thuận lợi cho hoạt động nuôi ngao phát triển bền vững.

Câu hỏi được đặt ra, tại sao các hộ nuôi vẫn “cố đấm ăn xôi”? Theo tìm hiểu, phần lớn các hộ vì trót đầu tư số tiền lớn chưa thu lại được, nên “quyết tâm” bám trụ. Vì thế, năm 2018, sau khi UBND huyện Tiên Lãng ra thông báo kết thúc thời gian tổ chức nuôi thử nghiệm, yêu cầu 12 hộ tham gia thí điểm thu hoạch ngao, nhổ cọc quây bãi, dỡ chòi trông coi, trả lại nguyên trạng vùng bãi triều, nhưng không hộ nào chấp hành. Không những thế, nhiều hộ khác “nhảy dù” quây bãi nuôi ngao không phép, sau đó mua qua, bán lại dẫn đến nhiều hệ lụy đáng tiếc. Nổi cộm nhất là tình trạng mất an ninh trật tự trên biển bắt nguồn từ tranh chấp giữa các hộ nuôi ngao với doanh nghiệp khai thác cát ở khu vực lân cận thuộc địa bàn tỉnh Thái Bình. Không chỉ thế, bãi triều bị “xé” thành các “lãnh địa” của chủ nuôi ngao, người dân địa phương bị ngăn cản không được vào khu vực ngư trường truyền thống mà bao đời nay giúp họ “kiếm cơm” bằng nghề đăng đó, chài lưới, bắt còng, cáy… Để xảy ra tình trạng nuôi ngao không phép diễn ra tràn làn trên vùng biển huyện Tiên Lãng, ngoài việc một số người dân ý thức kém, không tuân thủ quy định pháp luật trong hoạt động sản xuất, còn xuất phát từ các cấp chính quyền địa phương buông lỏng quản lý, xử lý thiếu quyết liệt, dứt điểm trong thời gian qua./.

--------------

Kỳ cuối: Sớm di dời, giải tỏa các hộ nuôi ngao không phép

THÁI PHAN