Khám sàng lọc bệnh lao đối với can, phạm nhân và người cai nghiện ma túy: Bảo đảm thực hiện tốt chế độ chăm sóc y tế
(HPĐT)- Từ đầu năm đến nay, Bệnh viện Phổi Hải Phòng phối hợp một số trại giam, trại tạm giam và cơ sở cai nghiện trên địa bàn thành phố khám sàng lọc bệnh lao đối với can, phạm nhân và người nghiện ma túy. Đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhằm thực hiện tốt chế độ chăm sóc y tế, giúp phát hiện sớm và điều trị kịp thời bệnh lao.
Nhân viên y tế Bệnh viện Phổi Hải Phòng xét nghiệm lao tiềm ẩn với phạm nhân đang thụ án tại Trại tạm giam Công an thành phố.
Khám bệnh trong môi trường đặc biệt
Trong 2 ngày 28 và 29-9, Bệnh viện Phổi Hải Phòng lần đầu phối hợp Trại tạm giam Công an thành phố tổ chức khám sàng lọc bệnh lao đối với 188 cán bộ, chiến sĩ và 800 can, phạm nhân. Các bác sĩ, nhân viên y tế khám sàng lọc lao, tư vấn, xét nghiệm tình trạng nhiễm lao tiềm ẩn, chụp X-quang lồng ngực bằng xe Xquang kỹ thuật số lưu động. Với những trường hợp phát hiện mắc bệnh lao sẽ được quản lý, điều trị theo chương trình phòng, chống lao quốc gia. Bệnh viện Phổi Hải Phòng đưa ra phác đồ điều trị kịp thời, bảo đảm an toàn sức khỏe đối với can, phạm nhân trong quá trình bị tạm giam và thụ án. Phạm nhân Tống Tam Công, ở phân trại 3 cho biết: “Ở phân trại tôi đang thụ án có một số người bị ho dai dẳng. Qua khám sàng lọc, các bác sĩ kịp thời phát hiện bệnh, điều trị, giúp chúng tôi yên tâm hơn với tình trạng sức khỏe của mình”.
Với mục tiêu phát hiện sớm, chẩn đoán và điều trị khỏi đối với can, phạm nhân mắc lao hoặc bị tổn thương phổi do mắc COVID-19 đang được quản lý trong trại giam, qua đợt khám sàng lọc lần này giúp các phạm nhân có dấu hiệu tổn thương bất thường trên phim X-quang phổi được xét nghiệm trực tiếp để chẩn đoán bệnh lao và lao kháng đa thuốc bằng chiến lược 2X (X-quang lồng ngực và lấy mẫu xét nghiệm GeneXpert (phương pháp phát hiện vi khuẩn lao). Thượng úy Nguyễn Ngọc Hưng, cán bộ y tế Trại tạm giam Công an thành phố cho biết: “Qua hơn 2 năm bị ảnh hưởng của dịch bệnh COVID- 19, nhiều can, phạm nhân bị ốm, phải đi viện. Vì thế, việc các bác sĩ, nhân viên y tế đến tận nơi khám bệnh, xác định phác đồ điều trị có ý nghĩa quan trọng trong chăm sóc sức khỏe can, phạm nhân”.
Trước đó, tại Trại giam Xuân Nguyên, thực hiện chương trình phối hợp giữa Cục C10 (Bộ Công an) và Bệnh viện Phổi Trung ương - Chương trình Chống lao quốc gia, Bệnh viện Phổi Hải Phòng khám sàng lọc bệnh lao cho 3.100 phạm nhân. Trong đó, phát hiện 5 ca lao phổi có bằng chứng vi khuẩn học và 10 phạm nhân lao phổi không có bằng chứng vi khuẩn học để quản lý điều trị theo Chương trình chống lao quốc gia. Đồng thời, nhờ sự tài trợ của Dự án Quỹ toàn cầu phòng, chống lao, Trung tâm Hỗ trợ sáng kiến phát triển cộng đồng phối hợp Bệnh viện Phổi Hải Phòng khám sàng lọc lao cho 900 người cai nghiện tại 2 cơ sở cai nghiện ma túy trên địa bàn. Trong đó phát hiện 9 ca lao hoạt động và một số ca lao tiềm ẩn để quản lý điều trị theo Chương trình chống lao quốc gia.
Giá trị nhân văn sâu sắc
Hiện, bệnh lao vẫn là bệnh có số người mắc và tử vong cao. Theo ước tính của WHO, mỗi năm ở nước ta có thêm 145.000 người bệnh lao mới, trong đó 65.000 người bệnh lao có vi khuẩn lao trong đờm. Đây là nguồn lây nguy hiểm với cộng đồng. Tại Việt Nam, chiến lược của Chương trình chống lao quốc gia là phát hiện được 70% số người bệnh lao phổi có trong cộng đồng, chữa khỏi ít nhất 85% số được phát hiện. Có như vậy mới hy vọng sau 10 - 12 năm tình hình bệnh lao giảm khoảng 50%.
Ở Hải Phòng, Chương trình chống lao thành phố triển khai tới 100% số xã, phường, thị trấn, quận, huyện trên toàn thành phố, nhưng công tác phát hiện, điều trị và quản lý người bệnh lao đang còn gặp nhiều khó khăn, trong đó có người bệnh là can, phạm nhân và người cai nghiện ma túy. Theo đó, các đối tượng này thường mắc các bệnh đồng mắc, điều kiện sống trong trại giam không đầy đủ nên bệnh thường phát triển và nguy cơ đó vẫn tiếp tục khi họ được ra trại, trở về với cộng đồng. Qua các điều tra khảo sát cho thấy tỷ lệ mắc lao của phạm nhân trong các trại giam cao so với cộng đồng. Cùng với lao/HIV làm tỷ lệ lao phổi và lao ngoài phổi gia tăng.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Phạm Trung Kiên, Phó giám đốc Bệnh viện Phổi Hải Phòng cho biết, mục tiêu sàng lọc phát hiện sớm bệnh lao đối với can, phạm nhân và các học viên không chỉ nhằm bảo đảm tốt chế độ chăm sóc y tế, công tác phòng, chống bệnh lây nhiễm đối với các can, phạm nhân, người cai nghiện ma túy, mà còn có ý nghĩa nhân văn trong chăm sóc sức khỏe can, phạm nhân trong điều kiện dịch bệnh COVID- 19 vẫn diễn biến phức tạp. Cụ thể, phát hiện sớm, chẩn đoán và điều trị khỏi đối với can, phạm nhân, học viên mắc lao đang quản lý trong trại giam và cơ sở cai nghiện ma túy. Đồng thời, theo dõi và quản lý các trường hợp can, phạm nhân, người cai nghiện ma túy có dấu hiệu tổn thương bất thường trên phim X-quang phổi để được tiếp tục cho xét nghiệm chẩn đoán bệnh lao và lao kháng đa thuốc bằng chiến lược 2X, góp phần thực hiện mục tiêu quốc gia “Cùng hành động để chấm dứt bệnh lao vào năm 2030”./.