Kiên quyết tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép tại Vườn quốc gia Cát Bà: Phục hồi cảnh quan, bảo tồn đa dạng sinh học

Lực lượng cưỡng chế triển khai cắm mốc giới, xác định phạm vi cưỡng chế các công trình vi phạm tại bãi tắm Vạn Bội (thuộc phân khu phục hồi sinh thái biển, Vườn quốc gia Cát Bà).

Hoàn thành cưỡng chế tháo dỡ trong năm 2022

Thực hiện quan điểm nhất quán trong chỉ đạo của UBND thành phố, ngày 3- 10, Sở Xây dựng chủ trì cùng Vườn Quốc gia Cát Bà, UBND huyện Cát Hải tổ chức công bố Quyết định số 137/QĐ-CCXP ngày 30-5- 2022 của Thanh tra Sở Xây dựng và thực hiện cưỡng chế tháo dỡ các công trình xây dựng vi phạm tại khu vực bãi tắm Vạn Bội, thuộc phân khu phục hồi sinh thái biển, Vườn quốc gia Cát Bà, xã Việt Hải (huyện Cát Hải) do Công ty CP Đầu tư thương mại và dịch vụ Đông Kinh đầu tư xây dựng. Theo Quyết định cưỡng chế, hậu quả do hành vi vi phạm hành chính của Công ty CP Đầu tư thương mại và dịch vụ Đông Kinh gây ra cần được khắc phục là: tháo dỡ công trình không có giấy phép xây dựng mà theo quy định phải có giấy phép xây dựng tại khu vực bãi tắm Vạn Bội thuộc phân khu phục hồi sinh thái biển Vườn Quốc gia Cát Bà.

Trước đó, Thanh tra Sở Xây dựng phối hợp với UBND huyện Cát Hải, UBND xã Việt Hải, Vườn Quốc gia Cát Bà và các cơ quan liên quan nhiều lần tuyên truyền, vận động Công ty CP Đầu tư thương mại và dịch vụ Đông Kinh tự thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả, tự tháo dỡ các công trình vi phạm. Tuy nhiên, đến ngày 3-10, doanh nghiệp vẫn chưa tháo dỡ nên các cơ quan chức năng phải tiến hành cưỡng chế, buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định của pháp luật.

Đây là điểm vi phạm trật tự xây dựng thứ 7 tại Vườn Quốc gia Cát Bà bị cưỡng chế tháo dỡ do chủ đầu tư không tự nguyện chấp hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Trước đó, từ tháng 6-2021 đến hết tháng 9- 2022, các cơ quan chức năng thành phố hoàn thành cưỡng chế 6 điểm vi phạm trật tự xây dựng tại Vườn quốc gia Cát Bà. Đến nay cơ bản các điểm cưỡng chế được bàn giao Vườn Quốc gia Cát Bà quản lý, trồng cây, trả lại diện tích rừng tự nhiên bị mất do các hoạt động xây dựng trái phép gây ra. Các cuộc cưỡng chế đều được tổ chức bài bản, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn, đúng quy định của pháp luật. Với quyết tâm, quyết liệt của thành phố, trong 3 tháng cuối năm 2022, các cơ quan chức năng tiếp tục triển khai cưỡng chế đối với 2 điểm vi phạm trật tự xây dựng còn lại tại khu vực đảo Cát Dứa 2 và Trung tâm Vườn Quốc gia Cát Bà do 2 doanh nghiệp đầu tư xây dựng.

Làm rõ sai phạm của các cá nhân, tổ chức

Theo kết luận của UBND thành phố, tình trạng xây dựng công trình trái phép tại một số khu vực trong Vườn Quốc gia Cát Bà xảy ra là do Trung tâm Dịch vụ du lịch và Giáo dục môi trường thuộc Vườn quốc gia Cát Bà sai phạm trong việc ký các hợp đồng liên doanh, liên kết với 7 doanh nghiệp khi chưa được cấp có thẩm quyền chấp thuận theo quy định trong giai đoạn từ năm 2009-2013.

Thực tế, từ ngày 22-11- 2016 đến năm 2021, UBND thành phố ban hành 7 văn bản chỉ đạo Vườn Quốc gia Cát Bà chấm dứt các hoạt động với các doanh nghiệp. Tuy nhiên, đến cuối năm 2018, Trung tâm Dịch vụ du lịch và giáo dục môi trường mới có thông báo gửi từng doanh nghiệp về việc dừng liên kết. Nhưng các doanh nghiệp vẫn không thực hiện, mà tiếp tục kinh doanh dịch vụ tại các địa điểm này. Cuối năm 2017, sau thời gian điều tra, xác minh, Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm về môi trường C49 (Bộ Công an) có văn bản chuyển hồ sơ vi phạm của 3 doanh nghiệp trong quá trình liên doanh, liên kết. Từ năm 2019 đến nay, UBND thành phố xem xét, kỷ luật một số cán bộ của Vườn Quốc gia Cát Bà có sai phạm trong việc ký hợp đồng liên doanh, liên kết. Đồng thời, ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, các sở, ngành, đơn vị chức năng thực hiện việc tháo dỡ các công trình vi phạm theo quy định. Cuối năm 2020, UBND thành phố ban hành văn bản trả lời kiến nghị của các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh du lịch tại Vườn Quốc gia Cát Bà. Theo đó, yêu cầu doanh nghiệp tự tháo dỡ công trình vi phạm. Trường hợp không tự tháo dỡ, cơ quan chức năng sẽ tổ chức cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả để khôi phục lại tình trạng ban đầu đối với Vườn quốc gia Cát Bà theo quy định.

Trong quá trình triển khai cưỡng chế, một số doanh nghiệp làm đơn khởi kiện các cơ quan chức năng thành phố ra Tòa án nhân dân thành phố. Sau khi xem xét, đánh giá đầy đủ chứng cứ, quan điểm, lập luận của các bên, Tòa án nhân dân thành phố bác đơn khởi kiện của các doanh nghiệp. Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng đánh giá đây là vụ việc phức tạp cần xử lý dứt điểm. Do đó, với quan điểm xử lý kiên quyết, nghiêm túc, dứt điểm các sai phạm kéo dài nhiều năm, thành phố chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tổ chức cưỡng chế tháo dỡ các công trình vi phạm bảo đảm các quy định của pháp luật. Sau khi tháo dỡ các công trình vi phạm, các cơ quan chức năng sẽ tiến hành phục hồi môi trường, cảnh quan và bảo tồn đa dạng sinh học các khu vực này. Liên quan đến trách nhiệm của các cá nhân để xảy ra sai phạm, cơ quan công an đang xác định mức độ thiệt hại, từ đó sẽ xử lý bảo đảm công tâm, khách quan, đúng người, đúng tội, thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật. 

Qua rà soát, kiểm tra, 7 doanh nghiệp có nhiều vi phạm trong quá trình đầu tư, xây dựng, khai thác các công trình tại Vườn quốc gia Cát Bà như: Không có hồ sơ pháp lý về đầu tư xây dựng; không có giấy phép xây dựng và không đủ điều kiện để cấp phép xây dựng; không lập, trình phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường; không có các thủ tục về phòng cháy, chữa cháy; không có giấy phép kinh doanh dịch vụ du lịch lữ hành, dịch vụ lưu trú…/.

Bài và ảnh: BẢO NAM