Đấu tranh phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU): Giám sát chặt tàu cá có nguy cơ vi phạm

Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội biên phòng Hải Phòng phối hợp tuyên truyền phòng, chống khai thác IUU cho ngư dân tại huyện đảo Bạch Long Vĩ. 

Nhiều tàu chưa đủ điều kiện vươn khơi

Hiện, toàn thành phố có 338 tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên. Trong đó, Đồn biên phòng Tràng Cát quản lý 284 phương tiện, nhưng hơn 100 phương tiện chưa đủ điều kiện vươn khơi và đang neo đậu tại Cảng cá Mắt Rồng (xã Lập Lễ, huyện Thủy Nguyên). Trung tá Nguyễn Cao Cường, Chính trị viên Đồn biên phòng Tràng Cát thông tin: Nguyên nhân khiến các phương tiện không thể ra khơi do ngư dân chưa hoàn thiện chức danh nghề cá. Hiện, tình trạng một người kiêm nhiệm nhiều vị trí trên tàu như: thuyền trưởng kiêm máy trưởng, thuyền phó kiêm máy trưởng… khá phổ biến. Trong khi đó, theo quy định, mỗi người chỉ được đảm nhiệm một vị trí. Việc tàu cá chưa đủ điều kiện không được ra khơi thể hiện sự nghiêm túc, quyết liệt của lực lượng chức năng trong công tác đấu tranh phòng, chống IUU trên địa bàn. Đây là thực trạng chung trên địa bàn huyện Thủy Nguyên, quận Đồ Sơn, huyện Kiến Thụy…

Qua công tác kiểm tra, kiểm soát tàu cá từ đầu bến, lực lượng BĐBP còn phát hiện một số lỗi khác như: bảo hiểm thuyền viên hết hạn, chưa trang bị đầy đủ thiết bị bảo đảm an toàn tàu cá, sử dụng đài vô tuyến điện nhưng không có giấy phép… Đối với tất cả những tàu cá mắc các lỗi trên, lực lượng BĐBP đều kiên quyết không cho tàu cá xuất bến và yêu cầu khẩn trương khắc phục những thiếu sót, vi phạm. Để ngăn chặn tàu cá không đủ điều kiện xuất bến, bên cạnh việc bố trí lực lượng tại các cảng cá, bến cá, các đồn, trạm biên phòng còn tổ chức tuần tra, kiểm soát tại các cửa sông, cửa lạch, bãi ngang, kiên quyết không để “sót, lọt” tàu cá ngoài tầm kiểm soát của lực lượng chức năng. Trong quá trình tuần tra, kiểm soát, các tổ công tác còn tập trung công tác tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân thực hiện nghiêm các quy định về chống khai thác IUU; đồng thời, triển khai thực hiện phương châm “5 biết” (biết phương tiện, biết chủ phương tiện, biết nơi ở, biết ngành nghề khai thác và khu vực hoạt động, biết thông tin liên lạc) để quản lý, theo dõi phương tiện sát sao, chặt chẽ hơn.

Nhận diện các phương tiện có nguy cơ cao vi phạm

Không chỉ tập trung ngăn chặn tàu cá vi phạm từ đầu bến, ở trên biển, lực lượng BĐBP quyết liệt xử lý một số phương tiện không chấp hành đầy đủ các quy định, như: không duy trì hoạt động thiết bị giám sát hành trình (VMS), không ghi nhật ký khai thác thủy sản, không treo Quốc kỳ nước CHXHCN Việt Nam, khai thác hải sản bằng hình thức tận diệt… Hiện, tất cả 338/338 tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên lắp đặt thiết bị VMS, đạt tỷ lệ 100%. Thiết bị VMS lắp đặt đầy đủ, nhưng khi trên biển thì hoạt động “phập phù”, “lúc được, lúc mất”. Hải đội trưởng Hải đội 2 (BĐBP thành phố) Bùi Minh Tuấn cho biết: Qua công tác kiểm tra, giám sát tàu cá ngư dân, phát hiện tình trạng giả mạo dữ liệu thiết bị VMS, ngư dân đổi thiết bị VMS cho tàu khác để vượt đường phân định đánh bắt hải sản, hoặc ngắt thiết bị VMS để đánh lạc hướng cơ quan chức năng…

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống khai thác IUU, bên cạnh nhiệm vụ tuyên truyền, vận động, lực lượng BĐBP thành phố hiện đang tập trung vào công tác quản lý, dự báo, nhận diện các phương tiện có nguy cơ vi phạm. Theo đó, các đồn biên phòng tiến hành điều tra cơ bản, thiết lập hồ sơ quản lý tàu cá, nhất là với tàu cá từ 15m trở lên. Mỗi phương tiện lập 1 hồ sơ theo dõi (sao lưu giữ toàn bộ giấy tờ, kèm theo ảnh chụp phương tiện, thông số thiết bị VMS), đồng thời phân loại nghề hoạt động để quản lý, đánh giá, nhận định nghề có nguy cơ cao có thể vi phạm trái phép vùng biển nước ngoài khai thác hải sản. Đối với những phương tiện vi phạm đã xử lý tiếp tục được theo dõi sát sao hơn nữa, tránh xảy ra tình trạng tái phạm.

Theo Phó tham mưu trưởng BĐBP thành phố Nguyễn Đức Hạnh, từ tháng 10 đến tháng 12 là thời gian trọng điểm đấu tranh phòng, chống khai thác IUU. BĐBP thành phố chỉ đạo các đơn vị siết chặt công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát người, tàu cá trước khi xuất, nhập bến; kiên quyết không cho người, phương tiện ra khơi khi không bảo đảm các yêu cầu; tăng cường phối hợp các lực lượng: Hải quân, Cảnh sát biển, Kiểm ngư… nắm chắc tình hình trên biển, trao đổi thông tin phục vụ công tác quản lý, kiểm soát, xử lý tàu cá vi phạm. Đơn vị thống kê, lập danh sách tàu cá có nguy cơ cao vi phạm để theo dõi, giám sát, ngăn ngừa vi phạm./.

HOÀNG HUẾ - Ảnh: MẠNH THƯỜNG