Đẩy mạnh tuyên truyền hưởng ứng Ngày Đột Quỵ thế giới (29-10): Chú trọng “thời gian vàng” trong phát hiện, điều trị bệnh

Cấp cứu người bệnh tại đơn vị điều trị đột quỵ, Khoa Thần kinh (Bệnh viện hữu nghị Việt-Tiệp).

Nâng dần tỷ lệ người dân đến viện sớm

Ông Nguyễn Đắc Năng, 62 tuổi, ở thôn 3, xã Liên Khê (huyện Thủy Nguyên) bị đột quỵ khi đang ngủ. Ông cho biết: “Tầm 11 giờ đêm, tôi thức giấc để đi vệ sinh thì thấy tay, chân bên phải khó cử động. Nhớ đến những lời khuyên của bác sĩ trong lần điều trị đột quỵ trước đó là phải đến bệnh viện sớm nhất nếu tái phát, tôi liền gọi người thân đưa tới bệnh viện”. Bác sĩ Nguyễn Tuấn Anh, Khoa Thần kinh (Bệnh viện hữu nghị Việt-Tiệp) thông tin, ông Năng vào viện giờ thứ 2, trên hình ảnh phim chụp chiếu cho thấy bị tắc mạch máu não giữa ở bên phải, được chỉ định can thiệp lấy huyết khối, tái thông mạch não. Ngay sau khi can thiệp, cơ lực của người bệnh phục hồi hoàn toàn, sức khỏe ổn định.

Tuy nhiên, không phải ai cũng may mắn như ông Năng. Tại Khoa Thần kinh (Bệnh viện hữu nghị Việt-Tiệp) ghi nhận khá nhiều người bệnh do ít được tiếp xúc với thông tin về bệnh đột quỵ nên không đến viện sớm, điều trị kịp thời, phải chịu hậu quả đáng tiếc. Chăm mẹ chồng đang điều trị tại đây, bà Nguyễn Thị Thanh, ở thị trấn Trường Sơn (huyện An Lão) bày tỏ: “Chúng tôi không biết cụ bị đột quỵ, thấy cụ bị méo miệng, liệt nửa người bên phải thì nghĩ cụ bị cảm. Khi thấy tình trạng của cụ ngày càng xấu, gia đình mời bác sĩ trạm y tế đến khám, được chẩn đoán khả năng cụ bị đột quỵ và khuyên chuyển cụ đến cơ sở y tế chuyên khoa...

Trước thực tế nhiều người dân thành phố và các tỉnh lân cận thiếu kiến thức, hiểu biết về bệnh đột quỵ, các dấu hiệu của bệnh, chiến lược dự phòng cũng như phương pháp chẩn đoán, điều trị bệnh, những năm gần đây, Khoa Thần kinh (Bệnh viện hữu nghị Việt-Tiệp)- cơ sở y tế chuyên khoa tuyến cuối của thành phố phối hợp chặt chẽ các cơ quan báo chí thành phố để tuyên truyền sâu rộng trong nhân dân. Nét mới trong công tác tuyên truyền năm nay là đơn vị phối hợp Chương trình xây dựng mạng lưới chăm sóc đột quỵ ANGELS, các cơ quan báo chí, tổ chức đoàn bác sĩ, nhân viên y tế đạp xe diễu hành, phát tờ rơi tuyên truyền các thông tin về bệnh đột quỵ và Ngày Đột quỵ thế giới (29-10) tới đông đảo người dân với các khẩu hiệu: “Thời gian là não, hãy đến viện sớm”; những dấu hiệu nhận biết sớm đột quỵ “F(Face): méo mặt, A(arm): yếu tay, S(speech): nói khó, T(time): đến bệnh viện ngay”… “Qua tổng hợp so sánh, đánh giá cho thấy, nhờ truyền thông tích cực, tỷ lệ người dân bị đột quỵ đến bệnh viện điều trị sớm tăng lên hằng năm. Cụ thể, năm 2017, có khoảng 2,7% số người bệnh đến viện sớm, năm 2022 tăng lên 6%. Tuy nhiên, tỷ lệ này còn rất hạn chế so với số ca mắc bệnh, vì thế cần tiếp tục truyền thông nâng cao nhận thức của người dân để giảm di chứng bệnh tật cho người bệnh”, TS.BS Phùng Đức Lâm, Phó trưởng Khoa Thần kinh cho biết.

Truyền đi thông điệp về “thời gian vàng”

Đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong cao (đứng thứ 3 sau tim mạch và ung thư) và để lại di chứng tàn tật đứng hàng đầu cho người bệnh. Điều quan trọng là bệnh lý này cần phải được phát hiện, cấp cứu sớm, ngay sau khi có dấu hiệu bị đột quỵ. Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh nhanh chóng rơi vào tình trạng hôn mê, liệt nửa người, thậm chí là tử vong. Tuy nhiên, tại Việt Nam nói chung, Hải Phòng nói riêng, việc chẩn đoán, xử trí và quản lý người bệnh đột quỵ còn gặp nhiều khó khăn bởi kiến thức về bệnh của người dân còn hạn chế, người bệnh đột quỵ thường tái phát, lần sau nặng hơn lần trước. Vì thế, cần nâng cao kiến thức cho người dân trong việc nhận biết sớm những dấu hiệu của bệnh đột quỵ, từ đó chủ động tham gia vào công tác dự phòng và điều trị căn bệnh này.

Theo thống kê, mỗi năm Khoa Thần kinh (Bệnh viện hữu nghị Việt-Tiệp) tiếp nhận khoảng 1.800 người bệnh bị đột quỵ. Để điều trị, người bệnh được sử dụng hai phương pháp tái thông mạch máu não bằng thuốc tiêu sợi huyết và dùng dụng cụ cơ học để lấy huyết khối. Với những người bệnh đến viện sớm, trong vòng 4,5 giờ từ khi có triệu chứng, tắc mạch nhỏ, được sử dụng phương pháp tái thông mạch máu não bằng thuốc tiêu sợi huyết. Phương pháp can thiệp lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học được áp dụng đối với người bệnh đến viện trước 6 giờ từ khi có triệu chứng, tắc mạch lớn. Đây được coi là “thời gian vàng” và biện pháp hữu hiệu nhất trong điều trị đột quỵ hiện nay. Vì thế, theo TS.BS Phùng Đức Lâm, khi xuất hiện các dấu hiệu sớm của bệnh đột quỵ, nhất là một trong 3 dấu hiệu chính: méo miệng; yếu, liệt tay, chân; nói khó, người bệnh nên được đưa đến bệnh viện ngay, tận dụng “giờ vàng” để điều trị kịp thời, tăng khả năng phục hồi./.

Bài và ảnh: VIỆT HOÀNG