Quyết liệt ngăn chặn khai thác “tận diệt” hải sản

Cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Cát Bà tuyên truyền, nhắc nhở ngư dân chấp hành các quy định, không đánh bắt, khai thác hải sản bằng ngư lưới cụ bị cấm.

Tiềm ẩn nguy cơ cao

Từ đầu năm đến nay, qua công tác tuần tra, kiểm soát, lực lượng BĐBP thành phố kịp thời phát hiện, thu giữ số lượng lớn thuốc nổ, kíp nổ, kích điện được ngư dân tàng trữ, sử dụng để khai thác, đánh bắt hải sản. Điển hình, tháng 6-2022, tại vùng biển Bạch Long Vĩ, Đồn biên phòng Bạch Long Vĩ phối hợp Hải đoàn 38 (Bộ Tư lệnh BĐBP) phát hiện, bắt giữ tàu cá mang biển kiểm soát QNg 96217 TS do ông Nguyễn Đại, sinh năm 1973, ở xã An Hải, huyện Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) làm thuyền trưởng, có hành vi tàng trữ vật liệu nổ gồm: 135,5 kg thuốc nổ mạnh (thuốc bom), 295 kíp nổ, 14,5 m dây cháy chậm cùng nhiều vật chứng liên quan. Đây là vụ phát hiện, bắt giữ số lượng thuốc nổ, kíp nổ lớn nhất trong vài năm trở lại đây. Theo nhận định của lực lượng chức năng, nếu không kịp thời phát hiện, ngăn chặn, số thuốc nổ, kíp nổ này sẽ được chủ phương tiện sử dụng để khai thác hải sản hoặc bán cho các ngư dân đang hoạt động trong khu vực. Đây là cách thức đánh bắt nguy hiểm, có tính hủy diệt cao, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái biển.

Không chỉ sử dụng thuốc nổ để đánh bắt, tại ngư trường Bạch Long Vĩ, khu vực 2 vùng đánh cá chung vịnh Bắc bộ, một số tàu cá còn sử dụng lưới kéo (còn gọi là giã cào). Thượng tá Nguyễn Văn Tá, Chính trị viên Đồn biên phòng Bạch Long Vĩ cho biết, qua công tác tuần tra, kiểm soát nắm tình hình, các phương tiện ở các tỉnh miền Trung như: Thanh Hóa, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quảng Trị… thường sử dụng lưới kéo để khai thác thủy sản. Mắt lưới của tàu giã cào nhỏ nên “vét sạch” cá to, cá nhỏ. Điều này không chỉ làm nguồn lợi hải sản bị cạn kiệt, mà còn xảy ra tình trạng tranh giành ngư trường, gây mất an ninh, trật tự tại khu vực. Còn ở những vùng biển gần bờ, hành vi đánh bắt bằng lồng bát quái, te kích điện… vẫn “âm thầm” diễn ra. Ngư dân Nguyễn Văn Nam, ở thị trấn Cát Hải (huyện Cát Hải) phản ánh: “Lồng bát quái (hay còn gọi là lờ dây, lồng xếp, rọ lồng, lưới bóng lồng…), mắt lưới rất nhỏ, do đó tính chọn lọc thủy sản thấp. Một bộ lồng bát quái dài khoảng 5- 10m, bao gồm nhiều khung lồng có dạng hình hộp, xếp song song và liên kết nhau bằng áo lưới, dọc thân lồng có nhiều cửa hom để thủy sản đi vào nhưng không có cửa ra. Cùng làm nghề đi biển, mọi người thường xuyên nhắc nhở nhau không sử dụng lồng bát quái để bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Tuy nhiên, một số phương tiện nhỏ vẫn sử dụng mà không hề biết như thế là vi phạm quy định của Luật Thủy sản”.

Tăng cường ngăn chặn từ sớm, từ xa

Việc ngư dân sử dụng ngư lưới cụ bị cấm, khai thác, đánh bắt hải sản bằng hình thức tận diệt cũng có phần do điều kiện kinh tế khó khăn, không đủ vốn để chuyển đổi nghề cũng như đầu tư phương tiện có công suất lớn để vươn khơi đánh bắt xa bờ. Trong khi chỉ cần bỏ ra vài chục đến vài trăm nghìn đồng là họ có thể mua thuốc nổ, dây điện để sử dụng, khiến việc khai thác, đánh bắt dễ dàng, nhanh gọn, sản lượng cao hơn. Ngư dân dễ dàng mua ngư lưới cụ không đúng quy định, mà chế tài xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản chưa đủ sức răn đe, việc đấu tranh, phát hiện, ngăn chặn, xử lý phương tiện vi phạm của lực lượng BĐBP gặp nhiều khó khăn do lực lượng, phương tiện còn quá “mỏng”. Đối với những phương tiện đánh bắt ven bờ, qua công tác tuần tra, kiểm soát thường xuyên, BĐBP có thể phát hiện, nhưng với các tàu đánh bắt xa bờ thì chủ yếu đặt vào các biên đội hoạt động dài ngày trên biển. Tuy nhiên, hiệu quả chưa được như mong đợi, vẫn để “hổng”, “sót” nhiều phương tiện vi phạm.

Để chủ động ngăn chặn, đấu tranh “từ sớm, từ xa”, các đơn vị BĐBP thành phố chủ động vào cuộc quyết liệt, sâu sát địa bàn. Chính trị viên Đồn biên phòng Tràng Cát Nguyễn Cao Cường thông tin: Đơn vị đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát phương tiện neo đậu tại các bến bãi, bãi ngang, khu neo đậu; kết hợp kiểm tra thường xuyên với kiểm tra đột xuất khi phát hiện phương tiện lạ, có biểu hiện nghi vấn. Đồng thời, tổ chức kiểm tra, giám sát chặt phương tiện khi xuất bến, nhập bến, nhất là vào các giờ cao điểm, đêm tối, thời tiết phức tạp… để kịp thời ngăn chặn hành vi tàng trữ, sử dụng ngư lưới cụ bị cấm dùng trong khai thác, đánh bắt hải sản. Các đơn vị BĐBP xây dựng kế hoạch đấu tranh, ngăn chặn các nguồn cung cấp thuốc nổ, trong đó tập trung các hướng, nắm các nguồn cung ở các tỉnh khác.

Nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác, đánh bắt thủy sản trái phép, Bộ Chỉ huy BĐBP thành phố chỉ đạo các đồn, trạm phối hợp chặt chẽ lực lượng, ngành liên quan đẩy mạnh công tác tuần tra, kiểm soát; các tổ công tác, trinh sát của lực lượng BĐBP chú trọng nắm tình hình, thông tin qua ngư dân, khi hoạt động trên biển. Nếu phát hiện tàu cá vi phạm, ngư dân cần lập tức thông báo lực lượng chức năng theo tần số liên lạc hoặc số điện thoại đường dây nóng. Bên cạnh đó, lực lượng BĐBP Hải Phòng chủ động phối hợp các lực lượng: Cảnh sát biển, Hải quân, Kiểm ngư… tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, nâng cao hiểu biết đối với ngư dân, kịp thời ngăn chặn hành vi khai thác trái phép, hủy hoại môi trường và nguồn lợi hải sản./.

Bài và ảnh: HOÀNG XUÂN