Khắc phục tình trạng thiếu nhân viên y tế trường học: Cần đầu tư đồng bộ, bài bản

Học sinh Trường mầm non Vĩnh Niệm (quận Lê Chân) trong giờ chơi.

Nhiều khó khăn

Trường mầm non Dương Quan (huyện Thủy Nguyên) có 440 trẻ, trong đó nhóm nhà trẻ (từ 24-36 tháng) có 62 cháu. Với trẻ mầm non, sức đề kháng kém, hay ốm đột xuất, sinh hoạt trong môi trường tập thể dễ lây bệnh. Ngoài ra, trẻ thường tò mò, thích khám phá thế giới chung quanh, nhưng khả năng nhận thức mối nguy hiểm còn hạn chế, các hoạt động trên lớp như: ăn, uống dễ bị hóc, sặc..., tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Tuy nhiên, nhà trường không có định biên nhân viên y tế. Cô Nguyễn Thị Hiển, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Do không có nhân viên y tế chuyên trách, nhà trường bố trí nhân viên nấu ăn kiêm thủ quỹ, có bằng trung cấp y, từng công tác ở trạm y tế để đảm nhiệm vai trò theo dõi, chăm sóc sức khỏe của hơn 400 trẻ...

Với Trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng (quận Hồng Bàng), dù có hơn 2.100 học sinh, nhưng nhà trường cũng không có nhân viên y tế. Cô Đoàn Thị Thu Hằng, Hiệu trưởng nhà trường trăn trở: Học sinh thường hiếu động, chạy nhảy, đùa nghịch nên không tránh khỏi lúc xây xát, thậm chí gãy tay, chân... Những khi như vậy, rất cần nhân viên y tế có kỹ năng sơ cứu bài bản, đúng chuyên môn để hạn chế rủi ro với sức khỏe các em. Thế nhưng, do nhà trường không có nhân viên y tế, cán bộ quản lý luôn canh cánh nỗi lo bảo đảm an toàn sức khỏe của học sinh. Nhà trường hợp đồng theo hình thức khoán với nhân viên y tế. Tuy nhiên giải pháp này không dễ thực hiện. Các trường hiện khó tìm nhân viên y tế do đặc thù ngành Giáo dục có 3 tháng nghỉ hè, thời gian này nhân viên y tế theo hình thức khoán không có việc làm, không có lương, trong khi mức lương khoán thấp, không có chế độ bảo hiểm, nên không chỉ khó tìm, mà còn khó giữ chân họ...

Thiếu nhân viên y tế là khó khăn chung của các trường học trên địa bàn. Để khắc phục vướng mắc, khó khăn này, nhiều trường xoay xở bằng cách hợp đồng khoán với nhân viên y tế, trạm y tế hoặc giao giáo viên, nhân viên văn thư, thủ quỹ, kế toán kiêm nhiệm. Giải pháp này bộc lộ bất cập, khi người kiêm nhiệm thiếu kiến thức chuyên môn cũng như các kỹ năng xử lý, sơ cứu ban đầu. Nhiều trạm y tế địa phương lực lượng cũng mỏng nên công tác phối hợp nhà trường chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh còn hình thức...

Sớm đầu tư thỏa đáng

Theo điều 8, Thông tư liên tịch 13 giữa Bộ Y tế và Bộ Giáo dục - Đào tạo quy định công tác y tế trường học, căn cứ điều kiện thực tiễn, các trường học có thể bố trí nhân viên y tế trường học hoặc ký hợp đồng với trạm y tế xã, phường, thị trấn hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh từ hình thức phòng khám đa khoa trở lên để chăm sóc sức khỏe học sinh. Điều này có nghĩa các trường học không bắt buộc phải có nhân viên y tế, mà có thể ký hợp đồng với trạm y tế xã, phường. Cùng với đó, theo Quyết định số 2595 của UBND thành phố về việc giao trạm y tế cấp xã thực hiện nhiệm vụ y tế học đường tại các trường THCS, tiểu học, mầm non công lập trên địa bàn, chuyển biên chế nhân viên y tế trường học về trung tâm y tế quận, huyện để trạm y tế cấp xã thực hiện nhiệm vụ, từ 1-1-2020, nhân viên y tế trong các trường học công lập trên địa bàn được bàn giao về các trạm y tế xã, phường làm việc. Thực tế cho thấy, việc điều chuyển nhân viên y tế tại các trường học về trạm y tế xã, phường khiến lực lượng này vừa phải chăm sóc y tế người dân địa phương, vừa chăm sóc ban đầu sức khỏe học sinh, trong khi các trường học có số học sinh đông, nhu cầu chăm sóc lớn, làm nảy sinh nhiều "khoảng trống" trong bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ này.

Đây là "kẽ hở", nhất là trong tình hình hiện nay, khi dịch bệnh truyền nhiễm đang có chiều hướng diễn biến phức tạp. Không những thế, tình trạng ngộ độc thực phẩm gây mất an toàn sức khỏe học sinh vẫn hiện hữu. Ngoài ra, học sinh tuổi dậy thì cũng gặp không ít rắc rối về thể chất, cần tư vấn, hỗ trợ y tế để các em có kiến thức, kỹ năng chăm sóc tốt hơn cho bản thân… Mỗi trường học có hàng nghìn học sinh, các bệnh lý nhẹ, tai nạn thương tích có thể xảy ra hằng ngày nên công tác y tế trường học (YTTH) càng trở nên cần thiết. Cô Nguyễn Thị Bích Ngọc, Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Tri Phương (quận Hồng Bàng) bày tỏ, trường học không thể thiếu nhân viên y tế; đội ngũ này không thể làm việc kiêm nhiệm, cần được biên chế như đội ngũ giáo viên...

Để tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trong công tác y tế học đường, cần sự quan tâm tích cực của các cấp, các ngành trong việc đầu tư hợp lý cho hệ thống YTTH về cơ sở vật chất, cơ số thuốc men; bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ người làm công tác YTTH cũng như cho giáo viên, nhân viên kiêm nhiệm YTTH. Phó giám đốc Sở GD-ĐT Đỗ Văn Lợi cho biết: Bên cạnh việc chỉ đạo các nhà trường phối hợp tốt với các đơn vị y tế trên địa bàn trong chăm sóc sức khỏe ban đầu học sinh; tăng cường phối hợp tập huấn cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên làm công tác y tế trường học, Sở cũng kiến nghị với Bộ GD- ĐT và UBND thành phố bổ sung vào định mức danh mục vị trí việc làm đối với nhân viên y tế, có chỉ tiêu biên chế cho nhân viên y tế trường học để chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh và thực hiện các nội dung y tế học đường quy định tại Thông tư liên tịch 13/2016/TTLT-BYTBGDĐT. Qua đó, góp phần chăm sóc tốt sức khỏe học sinh, nâng cao chất lượng dạy và học./.

Bài và ảnh: BÙI HẠNH