Không để tiềm năng quý bị quên lãng

Du khách nước ngoài tham quan làng du lịch ở quần đảo Cát Bà. (Ảnh: TUẤN ANH)

Giàu tiềm năng nhưng chưa được khai thác

Dù không phải ngày nghỉ lễ, nhưng những ngày đầu tháng 10, Khu du lịch Đảo Bầu khá đông khách đến tham quan, trong đó có cả học sinh tới sinh hoạt ngoại khóa. Ở đây, du khách được trải nghiệm các hoạt động nông nghiệp gắn với những nông cụ quen thuộc của nông thôn miền Bắc như cày, cuốc, cối xay lúa; được làm quen với nghề nông khi tự tay bắt cá, trồng rau, thu hoạch nông sản, chế biến món ăn dân dã... Để tăng sức hấp dẫn du khách, Khu du lịch có bảo tàng nông nghiệp, khu vực tổ chức múa rối nước, thêm các hoạt động trải nghiệm. Đây là khu du lịch được UBND thành phố cho phép thực hiện thí điểm mô hình du lịch nông nghiệp, nông thôn tại huyện An Lão từ năm 2019. Qua thí điểm, mô hình ngày càng phát triển, hấp dẫn du khách với những hoạt động gắn với nghề nông.

Hướng về nông nghiệp, trải nghiệm cảm giác “làm nông dân” đang là hoạt động dần thu hút khá đông du khách thành phố, các địa phương lân cận Hải Phòng tham quan, trải nghiệm. Mô hình này cũng phát triển khá nhanh với nhiều điểm mới được tổ chức như “Nông trại vui vẻ” ở quận Dương Kinh, “Nông trại giáo dục LAM Farm” ở huyện An Dương… Tuy nhiên, các hoạt động trải nghiệm nông nghiệp chỉ là một phần rất nhỏ trong tổng thể du lịch nông thôn, một mảng đầy tiềm năng nhưng chưa được khai thác triệt để. Không chỉ du lịch nông nghiệp, các hoạt động du lịch gắn với giá trị tài nguyên tự nhiên, sinh thái gồm các hoạt động tham quan, thưởng ngoạn phong cảnh thiên nhiên (ao, hồ, sông, suối, vườn cây ăn quả, ruộng đồng…); giá trị tài nguyên văn hóa, di sản đặc trưng vùng nông thôn như các phong tục tập quán, lễ hội, các giá trị kiến trúc, di tích, trang phục, ẩm thực, làng nghề… rất hứa hẹn hút khách nếu được quan tâm, đầu tư đúng mức.

Thế nhưng, không “may mắn” như du lịch nông nghiệp đang nhận được nhiều sự chú ý của du khách hay du lịch sinh thái được du khách biết đến phần nhiều qua các khái niệm “homestay”, các sản phẩm du lịch dựa trên các tài nguyên văn hóa, lễ hội, giá trị kiến trúc, làng nghề ở khu vực nông thôn đang ngày càng mai một và bị lãng quên. Ở góc nhìn của đơn vị lữ hành, Giám đốc Công ty S9 Travel Lưu Hoàng Điệp cho biết, trước đây, rất nhiều du khách, nhất là du khách nước ngoài yêu thích khám phá các làng nghề truyền thống khi đến với thành phố như làng nghề tạc tượng Bảo Hà, mây tre đan Chính Mỹ, dệt chiếu Lật Dương… Tuy nhiên, hiện nay gần như không có du khách khám phá những điểm đến này. Đối với các giá trị về di tích lịch sử, nhiều công ty lữ hành cũng tổ chức được các tour tham quan đền, chùa nổi tiếng (du lịch tâm linh) tại khu vực nông thôn, nhưng chừng đó là chưa đủ để khai thác hết tiềm năng, thế mạnh.

Hải Phòng là mảnh đất giàu tiềm năng để phát triển du lịch nông thôn. Thành phố có điều kiện tự nhiên thuận lợi để có các sản phẩm trở thành đặc sản riêng của vùng đất cửa biển, với các sản phẩm OCOP như gạo ruộng rươi, dưa chuột Kỳ Sơn, bưởi Lâm Động, cam Đồng Dụ, cá mòi kho làng Chài, nếp xoắn Tân Trào, nếp cái hoa vàng Đại Thắng, dưa Tân Hưng... Với tài nguyên văn hóa, thành phố có hệ thống các làng nghề thủ công truyền thống đặc sắc như tạc tượng Bảo Hà, mây tre đan Chính Mỹ, mây tre đan An Thái, hương Kiền Bái… tạo nên sự phong phú, đa dạng cho bức tranh nông thôn Hải Phòng. Đó còn là 505 di tích được xếp hạng, trong đó 116 di tích cấp quốc gia và 389 di tích cấp thành phố, khoảng 400 lễ hội các cấp; 6 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tuy nhiên, để khai thác hết tiềm năng này, cần rất nhiều các giải pháp khả thi.

Cần “cú hích”, cơ chế hỗ trợ

Phát triển du lịch nông thôn không chỉ là việc phát triển du lịch, thu hút du khách, mà còn là cách làm phù hợp để thúc đẩy kinh tế khu vực ngoại thành, góp phần gìn giữ và bảo tồn những giá trị truyền thống tốt đẹp của người dân bản địa. Nhưng để phát triển du lịch nông thôn bền vững còn nhiều khó khăn. Hiện nay, phần lớn các mô hình đã hình thành đều mang tính tự phát, chưa bài bản, thiếu sự gắn kết, liên kết... nên hiệu quả chưa cao.

Theo Giám đốc Công ty Vietravel Chi nhánh Hải Phòng Nguyễn Thị Hà, cần có cơ chế riêng để phát triển du lịch nông thôn, tạo các sản phẩm chuyên nghiệp hơn, từ đó giúp các công ty lữ hành xây dựng các sản phẩm tour, chào bán cho du khách, khai thác tốt các thế mạnh riêng. Ví dụ, với việc đưa khách đến tham quan làng nghề, điều du khách muốn trải nghiệm không chỉ là những sản phẩm hay nghe giới thiệu về lịch sử làng nghề, mà còn là tìm hiểu văn hóa, lịch sử, cũng như cảnh quan, thậm chí là phong tục, tập quán, ẩm thực của những người dân làng nghề đó. Như vậy mới đúng nghĩa là không gian làng nghề truyền thống.

Hầu hết doanh nghiệp du lịch thành phố đều thừa nhận Hải Phòng hiện có rất ít tour du lịch nông thôn; công tác quảng bá, xúc tiến du lịch các sản phẩm du lịch nông thôn cũng hầu như không có. Nguyên nhân của việc chưa mạnh dạn khai thác các tour du lịch nông thôn một phần là do sự thiếu đồng bộ về cơ sở vật chất và nhân lực. Phần lớn khu vực nông thôn Hải Phòng hiện nay đều thiếu cơ sở hạ tầng du lịch cũng như chưa được đầu tư chiều sâu cho cách làm du lịch. Do nhiều mô hình du lịch nông thôn hiện nay thuộc hộ kinh doanh cá thể, nguồn vốn đầu tư hạn chế, chưa chú trọng khai thác phục vụ du khách nên chất lượng dịch vụ còn hạn chế, gặp khó khăn trong việc tiếp cận thị trường. Muốn phát triển du lịch nông thôn sẽ cần rất nhiều hỗ trợ về chính sách, cơ chế của thành phố, từ khuyến khích mở thêm cơ sở lưu trú, bảo tồn, phát triển các làng nghề, cảnh quan cho đến định hướng xây dựng sản phẩm du lịch…

Phó chủ tịch Hiệp hội du lịch Hải Phòng Hoàng Tuấn Anh cho rằng, để phát triển du lịch nông thôn, cần có kịch bản tổng thể, trong đó cần sự liên kết chặt chẽ giữa các ngành, địa phương để xây dựng chuỗi sản phẩm hoàn thiện nhằm khai thác, thúc đẩy phát triển. Đồng thời, thành phố quan tâm hơn nữa đến vai trò, lợi ích của việc phát triển du lịch tại các khu vực nông thôn, thể hiện qua các cơ chế, chính sách trực tiếp hỗ trợ; chú trọng đào tạo nhân lực du lịch ở khu vực nông thôn, từ quản lý, tổ chức dịch vụ, kỹ năng, nghiệp vụ giao tiếp, trình độ ngoại ngữ…/.

ANH TUẤN