Tự truyện “lên ngôi”

Một số cuốn tự truyện xuất bản gần đây được bạn đọc và giới chuyên môn đánh giá cao.

Theo nhà văn Di Li, khi tự truyện có dấu ấn riêng của người viết, không đơn thuần chỉ là chân dung đời tư của tác giả/nhân vật, mà trở thành tư liệu sống có giá trị về văn hóa và nghệ thuật. Thời gian qua nhiều hồi ký, tự truyện được xuất bản, trong đó phần lớn có sức lan tỏa bởi tính nhân văn, những chi tiết đời tư được tiết chế chuẩn mực chiếm được cảm tình người đọc.

Mới đây, cuốn tự truyện “Bệnh quỷ” dày gần 200 trang của tác giả Ruby Mac (tên thật Lưu Minh Ngọc, hiện công tác tại tạp chí Ngày nay) ra mắt và nhận được sự quan tâm của giới chuyên môn, công chúng. Cuốn tự truyện kể hành trình khốc liệt của một cặp vợ chồng trong quá trình tìm lại sự sống để quay trở lại hạnh phúc bình dị của đời thường. Trong những ngày đầu của dịch bệnh, người vợ song hành cùng chồng trên ngưỡng cửa sinh tử với nhiều cam go, vất vả. Cuốn sách chia sẻ chi tiết giai đoạn đầu khi người chồng bị mắc bệnh lao phổi, rồi từ đó phát hiện ra nan y ngay trước thềm năm mới. Theo nhà văn Nguyễn Văn Thọ, tự truyện này là một cuốn sách đáng đọc khi các chất liệu có thực được tác giả sắp xếp lại bằng những cảm xúc chân thành. Trong khi đó, PGS. TS Nguyễn Thị Minh Thái nhận xét: Cách kể chuyện thành thật đầy chất liệu thông tin của Ruby Mac rất cuốn hút. Lòng thương yêu chồng, không tiếc công sức và tiền bạc để giành lại sự sống cho người chồng lâm bệnh nặng là điều đáng để quý trọng và đáng để đọc nhất của tự truyện này”.

Trước đó không lâu, tự truyện “Đi tìm một vì sao” của tác giả Phạm Quang Nghị được nhiều bạn đọc đón nhận. 650 trang sách với rất nhiều kỷ niệm, bài học sống động từ thời thơ ấu, những chuyện “bếp núc”, “hậu trường” trong công việc của một chính khách. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam đánh giá, đây là một tự truyện đậm chất văn chương. Tác giả kể lại cuộc đời mình một cách trung thực với một tình yêu cuộc đời mãnh liệt. Có nhiều trang viết là những trang văn chân thực, đẹp và có sức quyến rũ mạnh mẽ với người đọc. “Đi tìm một vì sao” như bộ hồ sơ cá nhân, là lịch sử của một con người, nhưng từ đó người đọc nhìn thấy những thời khắc lịch sử của một dân tộc được tác giả kể, diễn giải nhẹ nhàng, chân thật và tinh tế.

Nhắc tới tự truyện giàu tính thẩm mỹ, không thể không nhắc tới tự truyện “Những câu chuyện từ trái tim” của GS Trần Văn Khê. Đọc tự truyện này, mọi người thấy được những trải nghiệm sinh động của GS.Trần Văn Khê từ thuở ấu thơ cho đến hành trình khắp năm châu để giới thiệu âm nhạc truyền thống Việt Nam. Qua những câu chuyện mà tác giả kể lại, công chúng thấy hình ảnh một người cha với phương pháp dạy con đáng để các cha mẹ suy ngẫm; một tinh thần lạc quan, say mê làm việc dẫu đang chống chọi với nhiều căn bệnh.

Nhạc sĩ- ca sĩ khiếm thị Hà Chương với tự truyện “Nhắm mắt nhìn sao” (Thanh Nhã chắp bút) cũng để lại ấn tượng khó quên với bạn đọc. Tự truyện này cho bạn đọc biết tường tận cuộc đời người nghệ sĩ khiếm thị, truyền cảm hứng và năng lượng tích cực tới công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Từ năm 2 tuổi, Hà Chương mất hoàn toàn thị lực, nhưng anh nỗ lực tập chơi guitar, đàn bầu. Năm 2004, anh đỗ thủ khoa hệ trung cấp Học viện âm nhạc quốc gia Việt Nam, sau đó học lên hệ đại học. Hà Chương lập nghiệp ở thành phố Hồ Chí Minh, trở thành người nổi tiếng trong giới âm nhạc.

Tỏa đi ý nghĩa nhân văn và đầy cảm hứng là tự truyện “Tâm thành và lộc đời” của NSƯT Thành Lộc. Lật từng trang sách, bạn đọc thấy những năm tháng lăn lộn với đời, sống cùng nghề của người nghệ sĩ. Có những góc khuất, những chuyện nếu đứng ngoài thì không thể nào thấu hiểu được. Có những thăng trầm, qua nếm trải mới tôi luyện nên Thành Lộc ngày hôm nay. Người đọc tự truyện có thể trưởng thành cùng những trải nghiệm và cái nhìn cuộc đời của một nghệ sĩ đáng ngưỡng mộ về tài năng lẫn đức độ.

Trước khi qua đời, ca sĩ- nhạc sĩ Trần Lập để lại cho người hâm mộ cuốn “Rong chơi- Trần Lập, rock, moto và những cung đường”, tác giả Thu Thủy chắp bút. Cuốn tự truyện này là những câu chuyện giản dị mang đến công chúng hiểu thêm về một Trần Lập cháy hết mình với nhạc rock, từ khi còn là cậu bé cho tới ngày chạm đỉnh vinh quang, từ những ngày nằm trên giường bệnh cho đến ngày về “cõi nhớ”...

Ban đầu là những tác phẩm của giới cầm bút, còn ngày nay bất cứ ai cũng có thể kể câu chuyện của mình, dù là chính khách, nghệ sĩ hay một người có cảnh đời đặc biệt. Và phần lớn tự truyện đều đem lại cho người đọc những câu chuyện cuộc đời hấp dẫn và thú vị. Đi sâu vào thế giới của nhân vật, người đọc sẽ được cung cấp thêm những thông tin về chuyện nghề, chuyện đời, cả chuyện chính trị, lịch sử, văn hóa, xã hội… Nhiều người tin rằng, tự truyện sẽ còn có thêm nhiều tác phẩm hấp dẫn, chất lượng vì xã hội ngày một phát triển, ai cũng có thể kể lại chuyện đời, chuyện nghề của mình bằng một cái tâm sáng và thành thực./.

KHÔI NGUYÊN