Nâng cao hiệu quả công tác quản lý trật tự xây dựng: Phòng ngừa vi phạm từ sớm

UBND huyện Tiên Lãng tổ chức cưỡng chế tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp tại Nông trường Quý Cao.

Vi phạm trật tự xây dựng giảm mạnh

Theo thống kê của Sở Xây dựng thành phố, từ đầu năm 2022 đến nay, thành phố có thêm hơn 4,7 nghìn công trình xây dựng, trong đó có hơn 2,6 nghìn công trình có giấy phép xây dựng được cấp mới, gần 1 nghìn công trình có giấy phép xây dựng được cấp có thời hạn, gần 500 công trình được miễn giấy phép xây dựng. Thanh tra Sở Xây dựng phối hợp chính quyền địa phương thanh tra, kiểm tra toàn bộ các công trình xây dựng, thiết lập hồ sơ xử lý đối với 44 trường hợp vi phạm TTXD. Đến nay, 16 trường hợp đã thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả, 28 trường hợp đang được tiếp tục đôn đốc thực hiện trong năm 2022. So sánh với cùng kỳ 3 năm trước, số công trình xây dựng tăng nhẹ, số lượng công trình vi phạm TTXD giảm gần 40%, tiến độ thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả được thực hiện quyết liệt và triệt để hơn trước.

Cùng với đó, Thanh tra Sở Xây dựng ban hành 326 văn bản đôn đốc các địa phương xử lý các công trình vi phạm còn tồn tại, công trình chưa thực hiện triệt để biện pháp khắc phục hậu quả theo các quyết định xử phạt vi phạm hành chính… Đến nay, phần lớn các văn bản đôn đốc xử lý công trình vi phạm TTXD của Thanh tra Sở Xây dựng được các địa phương phản hồi tích cực và tổ chức triển khai thực hiện, bảo đảm thời gian theo quy định. Như trường hợp 3 công trình xây dựng sai giấy phép xây dựng được cấp trên địa bàn phường Đằng Lâm (quận Hải An) trong tháng 8 vừa qua, chỉ 1 ngày sau khi nhận được công văn đôn đốc của Thanh tra Sở Xây dựng, UBND phường Đằng Lâm tổ chức họp, yêu cầu các hộ vi phạm dừng thi công. Liên tiếp những ngày sau đó, trước sự quyết liệt của chính quyền địa phương, các hộ vi phạm tự nguyện tháo dỡ phần phần công trình sai phạm. Đây cũng là điểm tích cực trong công tác phối hợp xử lý vi phạm hành chính theo tinh thần chỉ đạo của UBND thành phố.

Quyết liệt trong xử lý vi phạm

Số trường hợp vi phạm TTXD giảm nhiều trong thời gian qua do nhiều nguyên nhân. Trong đó, phải kể đến là việc Chính phủ ban hành mới nhiều văn bản quy phạm pháp luật đối với lĩnh vực xây dựng như: Nghị định số 15/2021/NĐ-CP ngày 3-3-2021 về quy định chi tiết một số nội dung quản lý dự án đầu tư xây dựng; Nghị định 16/2022/NĐ-CP ngày 28-1-2022 quy định xử phạt vi phạm hành chính về xây dựng. Theo đó, xác định rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương đối với việc kiểm tra, phát hiện và thực hiện quy trình xử lý vi phạm hành chính; tăng mức phạt và thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính về TTXD của Chủ tịch UBND cấp huyện lên 200 triệu đồng/ trường hợp. Đồng thời, thực hiện chủ đề năm 2022 “Đẩy mạnh chỉnh trang, hiện đại hoá đô thị - Xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu – Thực hiện chuyển đổi số”, công tác chỉnh trang và hiện đại hoá đô thị, quyết liệt lập lại TTXD được lãnh đạo thành phố quan tâm hàng đầu. Ngay từ đầu năm, UBND thành phố ban hành Văn bản số 1453/UBNDGT2, phê bình một số quận, huyện chậm trễ xử lý cán bộ, công chức để xảy ra sai phạm trong lĩnh vực TTXD.

Thực hiện chỉ đạo của thành phố, Sở Xây dựng chỉ đạo Thanh tra Sở và các phòng, ban liên quan tăng cường hướng dẫn công tác quản lý về hạ tầng, cấp phép xây dựng, quy hoạch, cây xanh… Tăng cường công tác phối hợp quản lý TTXD; xác định rõ trách nhiệm của từng cán bộ, thanh tra viên trong việc tuần tra, phát hiện, thông tin đến chính quyền địa phương và phối hợp thực hiện kiểm tra, xử lý vi phạm ngay từ thời điểm phát sinh vi phạm. Công tác phối hợp còn thể hiện bằng hơn 300 văn bản đôn đốc cụ thể từng công trình vi phạm khi chưa được xử lý và khắc phục hậu quả kịp thời; thông tin báo cáo với thành phố và Sở Nội vụ để xem xét trách nhiệm của từng địa phương chưa thực sự quyết liệt trong quá trình xử lý, để công trình vi phạm tiếp tục thi công.

Nhờ đó, năm 2022 hàng chục trường hợp vi phạm TTXD kéo dài từ nhiều năm trước được chủ đầu tư tự nguyện tháo dỡ. Có thể kể đến trường hợp chủ đầu tư tự nguyện tháo dỡ các công trình: Sông Trăng Quán ở xã Thanh Sơn; Khu trái nghiệm BigSun ở xã Hữu Bằng (huyện Kiến Thụy); khu chòi khung sắt rộng hơn 7.000 m2 tại xã Thiên Hương (huyện Thủy Nguyên), khu nhà ở xây dựng trái phép trên đất Nông trường Quý Cao (nay là Công ty TNHH MTV Nông nghiệp Quý Cao, huyện Tiên Lãng)… Nhiều trường hợp chủ đầu tư không tự nguyện tháo dỡ công trình sai phạm, chính quyền các cấp tổ chức cưỡng chế, như trường hợp UBND huyện Tiên Lãng tổ chức cưỡng chế tháo dỡ tòa biệt thự xây dựng trên đất nông nghiệp tại Nông trường Quý Cao trong tháng 9 vừa qua.

Nêu cao trách nhiệm của chính quyền địa phương

Theo Chánh Thanh tra Sở Xây dựng thành phố Cao Đức Thắng, tinh thần quyết liệt trong xử lý các công trình vi phạm TTXD được truyền tải đầy đủ từ thành phố xuống đến quận, huyện, xã, phường tạo hiệu ứng dây chuyền tích cực. Đặc thù các vi phạm về xây dựng rất khó khắc phục hậu quả. Các trường hợp buộc phá dỡ các công trình vi phạm đều dẫn đến lãng phí nguồn lực xã hội. Nếu phát hiện sai phạm từ sớm và chủ động phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, hiệu quả ngăn chặn vi phạm sẽ cao hơn. Thực tế cho thấy, nơi nào người đứng đầu địa phương quan tâm, chỉ đạo quyết liệt, công tác quản lý TTXD tại nơi đó đạt hiệu quả cao.

Để nâng cao hiệu quả quản lý TTXD trong thời gian tới, Chính phủ và thành phố đang tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật để xử lý các hành vi vi phạm trong xây dựng; tăng cường trách nhiệm địa phương; tăng cường thanh tra, kiểm tra; xử lý nghiêm cán bộ để xảy ra vi phạm mà không xử lý hoặc xử lý không kịp thời. Hiện nay, Thanh tra Sở Xây dựng đang hoàn thiện Dự thảo Quyết định ban hành Quy chế phối hợp quản lý trật tự xây dựng thay thế Quyết định 19/2019/QĐ-UBND của UBND thành phố về Quy chế phối hợp quản lý trật tự xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị, quản lý cây xanh đô thị trên địa bàn thành phố. Theo đó, làm rõ hơn về trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân, các chế tài xử lý cán bộ và nâng cao hiệu quả trong công tác phối giữa các cấp, sở - ngành có liên quan, nhất là việc xác định đúng chức năng, thẩm quyền của từng cơ quan, đơn vị, tránh việc đùn đẩy, né tránh.

Bên cạnh đó, Thanh tra Sở Xây dựng sẽ tiếp tục tổ chức nhiều đoàn thanh tra, kiểm tra hoạt động xây dựng trong thời gian tới. Đồng thời, chủ động phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ quan có liên quan rà soát, đôn đốc, đẩy nhanh tiến độ xử lý vi phạm trong lĩnh vực xây dựng, định kỳ báo cáo Sở Xây dựng và UBND thành phố tiến độ thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả. Quan trọng nhất là cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật, nâng cao nhận thức của người dân trong việc chấp hành các quy định pháp luật về đầu tư, xây dựng. Đây là nhân tố quan trọng tạo chuyển biến căn bản và bền vững trong công tác quản lý TTXD./.

Bài và ảnh: NGUYỄN DƯƠNG