Đầy tải Cảng biển Hải Phòng: Vừa mừng, vừa lo
(HPĐT)- Ngày 9-11, Cảng container quốc tế Tân Cảng Hải Phòng (TC-HICT) tổ chức lễ đón teu container thứ 1 triệu trong năm 2022. Đây là cảng thứ 2 sau chi nhánh Tân Vũ của Công ty CP Cảng Hải Phòng đạt ngưỡng 1 triệu teus container chỉ trong 11 tháng. Bên cạnh niềm vui vì sự phát triển mạnh mẽ không ngừng của khối cảng biển Hải Phòng, là mối lo ập đến: khi đầy tải, hàng hóa đến cảng sẽ được giải quyết ra sao?

Cảng container quốc tế Tân Cảng Hải Phòng trong ngày đón teu container thứ 1 triệu năm 2022.
Băn khoăn nếu lượng hàng vượt tải
Theo thiết kế cơ sở, TCHICT có thể tiếp nhận đến 1,1 triệu teus container. Ngay trong những ngày đầu tháng 11-2022, cảng đạt lượng hàng hóa thông qua 1 triệu teus. Với 14 tuyến dịch vụ hàng hải hoạt động liên tục trong năm 2022, tần suất 6 tuyến xuyên Thái Bình Dương đến châu Mỹ, mức thiết kế cơ sở sẽ bị vượt qua. Đại diện lãnh đạo TC-HICT cho biết, khả năng trong tháng 12-2022, lượng container qua cảng dự kiến đạt 1,2 triệu teus, như vậy vượt so với thiết kế cơ sở. Tại chi nhánh Tân Vũ của Công ty CP Cảng Hải Phòng, đến hết tháng 11-2022, nhiều khả năng cảng cũng đạt 1 triệu teus, trong khi đó, thiết kế của chi nhánh Tân Vũ khi đầy tải là 1 triệu teus container. Như vậy, cả 2 cảng này đều đón lượng hàng hóa vượt tải thiết kế.
Tổng giám đốc Công ty CP Cảng Hải Phòng Nguyễn Tường Anh cho biết, việc số lượng container về cảng đầy và vượt tải thể hiện năng lực tiếp nhận cũng như chất lượng dịch vụ ngày càng nâng cao của doanh nghiệp cảng biển. Ngay từ năm 2020, cán bộ, công nhân viên Cảng Hải Phòng nhận ra rằng, với tốc độ phát triển như hiện nay, việc đầy tải và quá tải không còn là chuyện xa xôi. Để giải quyết “bài toán” vượt tải, thuê bãi và liên doanh liên kết là mục tiêu đơn vị hướng đến. Tranh thủ “đi trước một bước”, Cảng Hải Phòng sớm liên doanh với một số đơn vị phát triển kho bãi. Tuy nhiên, thuê kho bãi sẽ được ưu tiên giải quyết trước. Còn theo đại diện lãnh đạo TC-HICT, với mức tăng như hiện nay, việc vượt tải thiết kế sẽ là “bài toán” khá hóc búa, bởi vị trí của TC-HICT tại Lạch Huyện, cách khá xa các depot quanh khu vực Đình Vũ, nếu thuê hoặc liên doanh sẽ không thuận như các khu vực liền kề khác.
Tại cuộc làm việc mới đây với lãnh đạo thành phố, Thứ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải Nguyễn Xuân Sang cho rằng, việc đầy tải và quá tải đối với một số cảng biển Hải Phòng là điều hiển nhiên với lượng hàng luôn tăng trưởng dao động khoảng 10%/năm. Đây là niềm vui đối với các doanh nghiệp cảng, nhưng cũng đặt ra mối lo với các cơ quan quản lý. Đó là doanh nghiệp phải thuê kho bãi sẽ kéo theo lượng phương tiện giao thông trên đường bộ gia tăng, để điều động, chuyên chở hàng hóa, một số tuyến đường trên địa bàn thành phố sẽ có nguy cơ mất an toàn giao thông cao. Hiện, tuy một số cảng chuyên dụng xếp dỡ hàng container và các kho bãi còn khả năng tiếp nhận, nhưng trong tương lai sẽ đầy tải, lúc đó sẽ khó khăn đối với các doanh nghiệp. Mặt khác, theo quy hoạch cảng biển, Hải Phòng thuộc nhóm cảng 1A và là cảng biển đặc biệt, trong tương lai sẽ dần loại bỏ một số cảng từ cầu Bạch Đằng về khu vực phà Bính (cũ). Nếu không phát triển thêm cảng sẽ là mối lo ngại đối với thành phố Hải Phòng nói riêng, cảng biển cả nước nói chung.
Phát triển cảng song hành mở rộng giao thông kết nối
Với mức tăng trưởng hàng hóa đến cảng biển Hải Phòng như hiện nay, để giải quyết tình trạng đầy tải, theo đại diện Bộ Giao thông - Vận tải, cách làm thiết thực và hiệu quả nhất chính là phát triển thêm cảng, mở rộng kho bãi, song hành với các hệ thống giao thông kết nối.
Thứ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải Nguyễn Xuân Sang thông tin, theo quy hoạch, khu bến cảng Lạch Huyện sẽ có tới 22 cảng, nhưng hiện tại mới chỉ có bến số 1, 2 đi vào hoạt động, các bến 3, 4 và 5, 6 vẫn đang được thi công. Doanh nghiệp đàu tư các bến này báo cáo đến năm 2025 mới hoàn thành toàn bộ, lúc đó sẽ khá muộn. Trong khi hằng năm, Bộ luôn dành nguồn kinh phí để nạo vét luồng vào cảng, dành ưu tiên đối với cảng biển Hải Phòng vì thuộc nhóm cảng đặc biệt theo quyết định của Chính phủ. Nếu đưa vào hoạt động khai thác chậm sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển chung. Do đó, các doanh nghiệp cần đẩy nhanh tiến độ thi công, sớm đưa các khu bến cảng trên vào hoạt động.
Cùng với phát triển cảng biển Hải Phòng, hệ thống giao thông kết nối phải được thực hiện song song để đáp ứng sự phát triển chung. Trước mắt, đơn vị thi công đường sau cảng tại Lạch Huyện cần sớm hoàn thành các thủ tục, tranh thủ nguồn lực để triển khai thi công, vì đây là tuyến đường có ý nghĩa quan trọng trong việc vận chuyển, lưu thông hàng hóa. Không có tuyến đường này, các bến 3, 4 và 5, 6 sẽ không phát huy tác dụng. Cũng liên quan đến hệ thống giao thông đường bộ sau cảng và mở rộng kết nối, cầu và đường Tân Vũ - Lạch Huyện cũng cần được triển khai mở rộng. Theo đại diện Cục Hàng hải Việt Nam, với quy mô tiếp nhận hàng hóa của các bến từ 1 đến 6 tại Lạch Huyện, cầu và đường Tân Vũ- Lạch Huyện sẽ bị quá tải vào năm 2027. Để tránh ùn tắc, cầu và đường Tân Vũ- Lạch Huyện phải được mở rộng thêm. Cục Hàng hải Việt Nam kiến nghị Bộ Giao thông- Vận tải xem xét, thực hiện các thủ tục để xây dựng, nâng cấp cầu và đường bắt đầu từ năm 2025, hoàn thành vào năm 2027. Sau khi nâng cấp, tuyến đường này sẽ đạt tiêu chuẩn 8-12 làn xe chính và 4 làn đường gom. Quy mô đầu tư này sẽ bảo đảm khai thác các cảng tại Lạch Huyện đến năm 2030.
Đối với tuyến đường bộ đến cảng tại khu vực Lạch Huyện, cần phát triển thêm tuyến để kết nối vào đường ven biển Hải Phòng- Ninh Bình theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, tại địa bàn thành phố Hải Phòng xây dựng thêm đoạn nối dài khoảng 7,8 km từ điểm đầu (đường 353 Đồ Sơn) đến khu vực Đình Vũ, tạo thành 2 hướng tuyến, kết nối với cảng Nam Đồ Sơn, bảo đảm kết nối vùng với Hải Phòng ở vị trí trung tâm. Ngoài ra, trên cơ sở nghiên cứu đường sắt kết nối từ khu vực Lạch Huyện vào tuyến đường sắt quốc gia theo quy hoạch phát triển đường sắt đến năm 2050, năm 2030 mới bắt đầu nghiên cứu, khởi công là chậm so với mục tiêu phát triển, cần phải triển khai sớm hơn ít nhất 3 năm vì điểm đầu của tuyến đường sắt vận chuyển hàng hóa đặt tại Vật Cách sẽ quá tải./.