Phát triển đường thủy nội địa kết nối cảng biển

Với lợi thế lớn về hệ thống sông, kênh lớn, đường thủy nội địa đóng góp quan trọng trong vận chuyển hàng hóa trong nước. Tỷ lệ đảm nhiệm luân chuyển hàng hóa của đường thủy nội địa trong toàn ngành giao thông ở vùng Đồng bằng sông Hồng là 45%. Tại Hải Phòng, tuyến đường thủy nội địa do Cục Đường thủy nội địa Việt Nam quản lý có chiều dài 282 km với 15 tuyến; Sở Giao thông- Vận tải quản lý 140 km với 11 tuyến. Trên địa bàn thành phố có 16/21 cảng thủy nội địa được công bố hoạt động; 226/354 bến thủy nội địa được cấp phép. Thực hiện nhiệm vụ quản lý đường thủy nội địa trên địa bàn thành phố có 2 đơn vị cảng vụ, gồm: Cảng vụ đường thủy nội địa khu vực 1, Cảng vụ đường thủy nội địa Hải Phòng. Tuy nhiên, số lượng cảng, bến đường thủy nội địa như vậy còn hạn chế, quy mô lại nhỏ, chưa có cảng container; sản lượng hàng hóa, hành khách thông qua còn thấp. Tình trạng bến thủy nội địa hoạt động không phép, bến hết thời hạn hoạt động nhưng không được gia hạn còn nhiều. Đường thủy nội địa mới chủ yếu đảm nhận vận chuyển các mặt hàng giá trị thấp, vật liệu xây dựng hoặc nguyên vật liệu thô, chưa tham gia sâu vào chuỗi vận tải container; tính kết nối với các vùng, địa phương khác chưa cao… Đây là cũng là thực trạng chung giao thông vận tải đường thủy nội địa trên cả nước. Nguyên nhân chủ yếu do kết cấu, hạ tầng đường thủy nội địa còn nhiều hạn chế.

Để nâng cao năng lực vận tải đường thủy nội địa, khai thác tốt tiềm năng này, Quy hoạch kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đề ra hướng phát triển 9 hành lang vận tải thủy, 55 tuyến vận tải chính, trong đó khu vực miền Bắc có 18 tuyến; 54 cụm cảng hàng hóa, 39 cụm cảng hành khách. Theo quy hoạch, Hải Phòng được xác định là địa phương trọng điểm phát triển đường thủy nội địa của vùng đồng bằng sông Hồng, nằm trong 2 hành lang vận tải thủy là Quảng Ninh – Hải Phòng – Hà Nội; Quảng Ninh – Hải Phòng – Ninh Bình. Đặc biệt, việc hình thành các tuyến hành lang vận tải thủy khu vực đồng bằng sông Hồng sẽ được kết nối với cảng biển Hải Phòng. Triển khai quy hoạch, tại khu vực phía Bắc dự kiến có 6 dự án cải tạo, nâng cấp luồng, nhằm phát triển kết cấu hạ tầng, kết nối với cảng biển cửa ngõ, từ đó đẩy mạnh phát triển các tuyến vận tải container, tuyến vận tải sông biển, đưa tàu trọng tải lớn vào sâu trong nội địa, tạo kết nối thuận lợi tối đa với đường bộ, cảng cạn (ICD).

Với vị trí, lợi thế lớn về cảng biển và hệ thống tuyến đường thủy nội địa, Hải Phòng cần phát triển giao thông mạnh đường thủy nội địa, đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa đang tăng cao, góp phần giảm tải cho đường bộ, hạn chế tình trạng ùn tắc, tai nạn giao thông trên các tuyến đường kết nối với các cảng biển. Đồng thời, Hải Phòng có thể tiến tới hình thành trung tâm logistics đường thủy nội địa, tham gia vận tải đa phương thức. Để có thể phát huy, khai thác hiệu quả tiềm năng của giao thông đường thủy nội địa, ngoài chính sách, nguồn vốn ngân sách từ Trung ương, thành phố tập trung, bố trí nguồn lực đầu tư, cũng như có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng đường thủy nội địa./.

Hoàng Minh