Quyết liệt thực hiện các giải pháp gỡ “thẻ vàng” khai thác thủy sản của EC
(HPĐT)- Chiều 1-12, đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ chủ trì hội nghị trực tuyến với 28 địa phương ven biển về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Cùng dự có đại diện lãnh đạo các Bộ, ngành, cơ quan trung ương dự họp.
Quang cảnh hội nghị tại điểm cầu Chính phủ.
Đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính Phủ chủ phát biểu khai mạc hội nghị tại điểm cầu Chính phủ (Hà Nội).
Tại điểm cầu Hải Phòng, đồng chí Nguyễn Văn Tùng, Chủ tịch UBND thành phố; đại diện lãnh đạo các sở, ngành và địa phương cùng dự họp.
Đồng chí Nguyễn Văn Tùng, Chủ tịch UBND thành phố dự và chủ trì hội nghị tại điểm cầu thành phố Hải Phòng.
Sau 5 năm (từ tháng 10-2017), Ủy ban châu Âu (EC) cảnh báo “thẻ vàng” đối với hoạt động khai thác thủy sản, các bộ, ngành, địa phương tích cực triển khai các nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác IUU. Tuy nhiên, hiện còn nhiều tồn tại, hạn chế chậm khắc phục và tiếp tục được Đoàn Thanh tra của EC khuyến nghị tại đợt thanh tra lần thứ 3. Thực hiện khuyến nghị của EC, công tác quản lý, theo dõi đội tàu có nhiều chuyển biến tích cực. Hiện, toàn quốc có 91.716 tàu cá, trong đó, 88.545/ 91.716 tàu cá được đánh dấu theo quy định, đạt 96,5%; hệ thống giám sát tàu cá được triển khai đồng bộ từ trung ương đến địa phương và được chia sẻ, kết nối giữa các cơ quan, đơn vị chức năng liên quan. Tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) đạt 95,2%, tăng 5% so với năm 2021. Việc theo dõi, kiểm tra, kiểm soát tàu cá tại các cảng cá có chuyển biến rõ rệt. Công tác chứng nhận và truy xuất nguồn gốc thủy sản từ khai thác tổ chức triển khai theo quy định Luật Thủy sản, Hiệp định về các biện pháp quốc gia có cảng (Hiệp định PSMA). Các lực lượng thực thi pháp luật trên biển như: Hải quân, Bộ đội biên phòng; Cảnh sát biển và Kiểm ngư… phối hợp các địa phương tổ chức tuần tra, kiểm soát, trọng tâm là các vùng biển giáp ranh. Từ đầu năm 2022 đến nay, lực lượng chức năng xử phạt gần 1 nghìn vụ việc vi phạm với số tiền xử phạt hơn 16 tỷ đồng...
Các đại biểu tỉnh, thành phố dự hội nghị trực tuyến tại các điểm cầu.
Bên cạnh kết quả đạt được, việc chống khai thác IUU khó khăn, vướng mắc như: tình trạng mất kết nối VMS, vượt ranh giới trên biển diễn ra phổ biến nhưng công tác điều tra, xử lý vi phạm tại địa phương còn hạn chế; công tác kiểm soát tàu cá ra vào cảng chưa chặt chẽ; tỷ lệ giám sát sản lượng lên bến thấp, đạt gần 50%; chất lượng ghi, nộp Nhật ký khai thác thủy sản chưa đạt yêu cầu. Tình trạng tàu cá vi phạm khai thác bất hợp pháp vùng biển nước ngoài còn diễn ra, diễn biến phức tạp, riêng từ đầu năm 2022 đến nay, xảy ra 75 vụ/104 tàu/919 ngư dân bị nước ngoài bắt giữ, xử lý. Việc tổ chức bộ máy, nguồn lực địa phương chưa đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ quản lý hoạt động khai thác IUU…
Các đại biểu dự tại điểm cầu thành phố Hải Phòng.
Tại thành phố Hải Phòng thực hiện giải pháp chống khai thác IUU, hiện trên địa bàn thành phố có 890 tàu cá có chiều dài từ 6 m trở lên được đăng ký trên hệ thống VNFishbase; 100% số tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên được lắp đặt VMS và cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Từ đầu năm 2022 đến nay, lực lượng chức năng kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành các quy định chống khai thác IUU, phát hiện 114 trường hợp vi phạm, xử phạt số tiền hơn 1,2 tỷ đồng…
Đồng chí Phùng Đức Tiến, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phát biểu tại hội nghị.
Sau khi nghe ý kiến phát biểu của đại diện lãnh đạo các bộ, ngành, UBND tỉnh, thành phố về các nhiệm vụ, giải pháp gỡ “thẻ vàng” của EC, kết luận hội nghị, đồng chí Phạm Minh Chính, Thủ tướng Chính phủ khẳng định: việc gỡ “thẻ vàng” của EC đối với hoạt động khai thác thủy sản hết sức quan trọng vì lợi ích người dân, đất nước và từ đó nâng cao hình ảnh, vị thế quốc gia trên trường quốc tế. Việc triển khai các giải pháp theo quan điểm “nghĩ thật, nói thật, làm thật, hiệu quả thật, Nhân dân hưởng thụ thành quả thật và đã nói là làm, đã cam kết phải thực hiện, đã thực hiện phải có hiệu quả cao”; ai làm tốt phải được khen thưởng, ai chưa làm tốt thì phải kiểm điểm, ai cố tình vi phạm phải xử lý nghiêm minh.
Đồng chí Lê Minh Hoan, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phát biểu tại hội nghị.
Để khắc phục nhanh tồn tại, hạn chế, chuẩn bị làm việc với Đoàn Thanh tra của EC sang Việt Nam thanh tra lần thứ 4 (dự kiến vào tháng 4-2023), có kết quả tốt, sớm gỡ “thẻ vàng” của EC, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đề nghị: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU và các bộ, ngành, cơ quan Trung ương liên quan ngay sau cuộc họp này khẩn trương xây dựng chương trình hành động, kế hoạch chi tiết các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thực hiện trong 6 tháng tới và cả lâu dài, giải quyết triệt để các tồn tại, hạn chế chống khai thác IUU theo khuyến nghị của EC theo hướng rõ việc, rõ trách nhiệm. Trong đó, nêu rõ nhiệm vụ của từng bộ, ngành, địa phương, tổ chức chính trị- xã hội, huy động sự vào cuộc tích cực, chủ động, mạnh mẽ hơn để khơi dậy niềm tự hào, tự tôn và tự trọng dân tộc đến từng người dân góp phần tạo chuyển biến thực chất, không màu mè, đối phó. Còn đối với trường hợp cố tình vi phạm, vi phạm nghiêm trọng ảnh hưởng đến việc gỡ “thẻ vàng”, lực lượng chức năng từ địa phương đến Trung ương cần xử lý nghiêm để tăng răn đe.
Đồng chí Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính Phủ chủ phát biểu kết luận hội nghị.
Đồng thời, các địa phương thực hiện nghiêm các giải pháp về mặt kỹ thuật, trong đó chú trọng rà soát, nâng cao tỷ lệ cấp giấy chứng nhận khai thác thủy sản, đăng ký, đăng kiểm, đánh dấu tàu cá, lắp đặt thiết bị giám sát hành trình… Song song với đó là thực hiện giải pháp chuyển đổi nghề đối với ngư dân, chủ phương tiện để bảo đảm sinh kế bền vững. Các ngân hàng tổ chức tín dụng có giải pháp cơ cấu nợ, giãn nợ đối với chủ phương tiện, ngư dân gặp khó khăn về tài chính.
Đối với vướng mắc phát sinh từ các quy định, nghị định, các bộ, ngành liên quan cần nhanh chóng tiếp thu, sớm trình Chính phủ sửa đổi, tháo gỡ theo hướng tạo thống nhất trong công tác quản lý và thuận lợi đối với người dân trong thực hiện. Đối với các hiệp hội, doanh nghiệp thủy sản cần tăng cường hợp tác ngư dân, mở rộng thị trường, động viên ngư dân gương mẫu, thực hiện ốt các quy định về phòng, chống khai thác IUU gắn với tạo sinh kế bền vững với người dân... tất cả vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, đất nước giàu mạnh, hùng cường. Đồng thời, đề nghị mỗi ngư dân cần nâng hơn nữa ý thức chấp hành pháp luật, thực hiện nghiêm túc các giải pháp, kiên quyế không vi phạm IUU để EC sớm gỡ "thẻ vàng" với thủy sản Việt Nam./.