Chương trình Tìm kiếm ý tưởng sáng tạo vì một đại dương không nhựa năm 2022: Thanh niên tích cực hưởng ứng
(HPĐT)- Nhằm thúc đẩy vai trò của thanh niên tham gia các sáng kiến giảm thiểu, tái chế, tái sử dụng và quản lý rác thải nhựa tại các Khu dự trữ sinh quyển thế giới ven biển tại Việt Nam, Tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục của Liên hợp quốc (UNESCO) phối hợp Khu dự trữ sinh quyển thế giới quần đảo Cát Bà phát động Chương trình Tìm kiếm ý tưởng sáng tạo vì một đại dương không nhựa năm 2022. Đến cuối tháng 11-2022, chương trình thu hút đông đảo thanh niên tham gia, nhiều ý tưởng sáng tạo đặc sắc có triển vọng đoạt giải cao.

Nhóm GREEN-B (Trường cao đẳng Anh Quốc BTEC FPT) thảo luận ý tưởng thiết kế thùng rác thông minh.
Tổ chức cuộc thi thiết thực
Theo báo cáo của Văn phòng dự trữ sinh quyển Cát Bà, lượng rác thải tại Khu dự trữ sinh quyển ước tính hơn 70 tấn/ngày vào mùa hè - mùa du lịch cao điểm, khoảng 30 tấn/ngày vào các tháng còn lại. Tính trung bình, khối lượng rác phát thải khoảng 14.000 tấn/năm. Trong đó, khoảng 20% là rác thải nhựa và chưa có giải pháp xử lý hiệu quả ngoài đốt, chôn lấp cùng các loại rác thải hỗn hợp. Hưởng ứng Ngày Thanh niên quốc tế (12-8), UNESCO phát động Chương trình Tìm kiếm ý tưởng sáng tạo vì một đại dương không nhựa năm 2022 nhằm hỗ trợ các nhóm thanh niên và nhà khoa học trẻ xây dựng và phát triển các giải pháp thu gom, phân loại, xử lý, tái chế, tái sử dụng… rác thải nhựa, đặc biệt là rác nhựa dùng một lần, góp phần xây dựng nền kinh tế tuần hoàn và hướng tới sự phát triển bền vững của đại dương.
Tham gia chương trình, các bạn trẻ có cơ hội xây dựng, thực hiện ý tưởng, tranh tài; được đào tạo định hướng bởi các chuyên gia giàu kinh nghiệm, tham quan thực tế địa bàn triển khai ý tưởng; được hỗ trợ tài chính và kỹ thuật để triển khai thí điểm tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới quần đảo Cát Bà, tham gia Mạng lưới thanh niên và các nhà khoa học trẻ cùng các sự kiện liên quan cấp khu vực và quốc tế của UNESCO. Chương trình sẽ lựa chọn và trao giải thưởng tặng 3 ý tưởng xuất sắc nhất, mỗi giải lên đến 80 triệu đồng.
Đa dạng, phong phú các ý tưởng sáng tạo
Theo đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam Đào Khắc Việt, đến cuối tháng 11-2022, chương trình nhận được 30 ý tưởng đề xuất từ 162 nhà khoa học trẻ, sinh viên và các bạn trẻ quan tâm lĩnh vực bảo vệ môi trường. Trong số người tham gia, có các thanh niên dân tộc thiểu số và người khuyết tật, thanh niên vùng núi và hải đảo. Các ý tưởng đa dạng từ kỹ thuật, giải pháp tái chế đến truyền thông. Các đề xuất tham gia chương trình thể hiện được sức sáng tạo, tình yêu môi trường, thiên nhiên của các bạn trẻ. Sự sáng tạo đến từ những điều đơn giản nhất như: sử dụng can nhựa, chai nhựa phế thải tạo thành phao bơi, đến ý tưởng chế tạo robot gom rác trên cạn và trên biển.
Tham gia các ý tưởng sáng tạo vì một đại dương không nhựa, nhóm bạn trẻ “Giải cứu đại dương” là học sinh Trường tiểu học và THCS Hoàng Châu, sinh sống tại Cát Bà mong muốn làm thế nào để quê hương mình trở thành đảo xanh, sạch, an toàn trong mắt du khách. Đại diện nhóm Nguyễn Thị Thu Huyền chia sẻ, hằng năm trên địa bàn huyện Cát Hải xảy ra các vụ tai nạn đuối nước đau lòng. Chính vì thế, nhóm tận dụng chai, lọ nhựa tái chế làm thành phao bơi. Khi sử dụng, người dùng có thể điều chỉnh tùy ý theo cơ thể, chỉ việc luồn tay, chân vào phao là có thể bơi, tắm an toàn tại các ao, hồ bơi, bãi biển...
Không chỉ các bạn trẻ sinh ra và lớn lên ở Cát Bà tham gia với nhiều ý tưởng hữu ích, thiết thực, nhiều nhóm bạn trẻ từ các trường đại học, vùng miền trên khắp cả nước cũng có những ý tưởng táo bạo ứng dụng thành tựu khoa học kỹ thuật 4.0. Như nhóm Cá Voi (Trường đại học Tài nguyên - Môi trường thành phố Hồ Chí Minh) tạo ra robot mang tên "Minions Super Natural", lấy ý tưởng từ robot hút bụi với chức năng tuyên truyền và thu gom rác. Hoạt động thường ngày của robot là đi qua đi lại thu gom rác trong phạm vi 5 km, đến khi thùng rác đầy sẽ quay lại nơi đặt thiết bị cảm ứng nhiệt và thùng rác lớn để “đổ rác”. Hay nhóm 3SR thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội có ý tưởng tích hợp STEM tái chế rác thải nhựa vào chương trình giáo dục tại 28 trường ở Khu dự trữ sinh quyển Cát Bà. Nhóm GREEN-B (Trường cao đẳng Anh quốc BTEC FPT) lại có ý tưởng sáng tạo chiếc thùng rác thông minh thế hệ mới có lắp màn hình cảm ứng, có 3 khoang tương ứng với các loại rác thải khác nhau.…
Theo Ban tổ chức chương trình, thời gian qua, Hội đồng giám khảo xem xét, đánh giá kỹ các ý tưởng sáng tạo mà các bạn trẻ gửi đến, lựa chọn được 6 ý tưởng xuất sắc nhất tham gia vào vòng chung kết. Dự kiến trong đầu tháng 12 tới, tại Khu dự trữ sinh quyển Cát Bà, thành viên các đội tham dự chương trình tìm kiếm ý tưởng sáng tạo vì một đại dương không nhựa gặp nhau tại đây, cùng chia sẻ những ý tưởng xuất sắc nhất; đồng thời tham gia khóa đào tạo định hướng về bảo vệ môi trường tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới quần đảo Cát Bà./.