Vai trò động lực của công nghiệp chế biến, chế tạo

Công nhân Công ty Aichi Tokei Denki, Khu công nghiệp Tràng Duệ trên dây chuyền sản xuất đồng hồ đo nước phục vụ xuất khẩu và tiêu thụ trong nước.

Tuy nhiên, nếu so với mức kế hoạch năm, các chỉ tiêu trên đều chưa đạt (theo kế hoạch năm 2022 chỉ số IIP từ 19-20%; tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GRDP chiếm 46,66%). Có nhiều nguyên nhân khiến chỉ số sản xuất công nghiệp không đạt kế hoạch. Đó là tác động của dịch COVID19; thiếu nguyên, nhiên, vật liệu trong sản xuất; chi phí đầu vào tăng cao; thiếu lao động năng suất lao động thấp; nhu cầu thị trường thấp; thiếu nguyên, nhiên, vật liệu; một số doanh nghiệp công nghiệp lớn giảm sản lượng sản xuất do chuyển đổi sản xuất sản phẩm mới… Tuy nhiên, từ phân tích của các sở, ngành cho thấy, ngoài những nguyên nhân trên, còn có nguyên nhân nội tại nhiều năm nay chưa tháo gỡ được từ các doanh nghiệp công nghiệp chế biến, biến tạo. Đó là các doanh nghiệp trong nước đầu tư công nghiệp chưa đi vào chiều sâu; việc tiếp nhận chuyển giao công nghệ, nghiên cứu khoa học trong các doanh nghiệp chế biến, chế tạo còn yếu; sản xuất các sản phẩm phụ trợ còn thiếu nhiều chủng loại. Phần lớn doanh nghiệp chế biến chế tạo là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ, chưa chủ động xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn, chủng loại sản phẩm chưa phong phú, hiệu quả sản xuất kinh doanh, năng lực cạnh tranh nhìn chung thấp… Những vấn đề này dẫn đến tình trạng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo thành phố còn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu, thiếu chủ động và dễ bị tổn thương trước các biến động của thị trường thế giới, điển hình là đại dịch COVID-19….

Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố đặt mục tiêu giai đoạn 2021-2025, IIP tăng bình quân 21,5%/năm. Năm 2023, thành phố đặt mục tiêu chỉ số sản xuất công nghiệp tăng khoảng 13,5%-14,5%; tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GRDP đạt 46%, tỷ trọng giá trị sản phẩm công nghiệp công nghệ cao trong công nghiệp chế biến, chế tạo đạt 54,26%. Để đạt mục tiêu này, thành phố triển khai đồng bộ các giải pháp. Trong đó, cần có những giải pháp, cơ chế, chính sách hỗ trợ kịp thời các doanh nghiệp ổn định sản xuất kinh doanh trong mọi tình huống, nhất là chính sách phát triển doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp chế biến, chế tạo theo hướng ưu tiên phát triển đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh, tạo cơ hội tham gia sâu vào chuỗi sản xuất toàn cầu; đẩy mạnh cải cách hành chính với cách làm mới, sáng tạo, thiết thực, hiệu quả; tiếp tục thu hút đầu tư đối với các dự án FDI chất lượng cao, tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp chế biến trong nước… Ngoài ra, theo Cục trưởng Cục Thống kê Hải Phòng Lê Gia Phong, để ngành công nghiệp chế biến chế tạo phát huy vai trò động lực của nền kinh tế hội tụ đầy đủ yếu tố, thích ứng nhanh trước những thách thức cơ hội mới, cần đầu tư phát triển các ngành, sản phẩm mũi nhọn có lợi thế so sánh và có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường trong nước và quốc tế nhằm kéo toàn bộ ngành công nghiệp chế biến, chế tạo cùng phát triển theo; nâng cao trình độ lao động đã qua đào tạo đang làm việc trong các ngành kinh tế, giảm tỷ trọng lao động chưa qua đào tạo về chuyên môn kỹ thuật; triển khai các hoạt động dự báo nhu cầu nhân lực và nhu cầu đào tạo theo cơ cấu ngành nghề và trình độ đào tạo phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội theo từng giai đoạn. Cùng với đó, nâng cao năng lực của doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ như có chính sách phát triển doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp chế biến, chế tạo theo hướng ưu tiên phát triển đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển (R&D), chuyển giao công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh, tạo cơ hội tham gia sâu vào chuỗi sản xuất toàn cầu./.

bài: Nguyên Hà - ảnh: duy thính