Tăng cường quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử: Tạo sự công bằng, tăng thu ngân sách
(HPĐT)- Theo xu thế, giao dịch thương mại điện tử (TMĐT) có chiều hướng ngày càng gia tăng. Nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh chọn, chuyển sang giao dịch điện tử để giảm các khâu trung gian, chi phí và tăng tốc lưu thông hàng hóa. Tuy nhiên, để triển khai thu thuế TMĐT, chống thất thu, ngành Thuế phải đối mặt với nhiều khó khăn, vướng mắc trong công tác quản lý đầy đủ các nguồn thu, đối tượng nộp thuế, xác định căn cứ tính thuế.

Người tiêu dùng ngày càng có xu hướng lựa chọn mua hàng online.
Chủ động rà soát, quản lý nguồn thu
Thực hiện chỉ đạo của Tổng cục Thuế, Cục Thuế thành phố tăng cường tuyên truyền về chính sách, nghĩa vụ kê khai, nộp thuế, các sắc thuế phải nộp đến các tổ chức, cá nhân kinh doanh trong lĩnh vực TMĐT. Đồng thời, Cục Thuế thành phố chủ động rà soát tổ chức, cá nhân có hoạt động kinh doanh hàng hóa, cung cấp dịch vụ TMĐT bằng nhiều hình thức như: khai thác thông tin qua công tác phối hợp các sở, ban, ngành, Ngân hàng Nhà nước, các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn; triển khai các biện pháp nghiệp vụ, theo dõi trên những trang mạng phổ biến, các nền tảng xã hội chuyên quảng cáo sản phẩm hoặc bán hàng có số lượng lớn người theo dõi và tương tác lớn để lấy thông tin người bán. Sau khi tiếp nhận thông tin từ Tổng cục Thuế về các cá nhân, hộ kinh doanh và các doanh nghiệp có giao dịch bán hàng tại các sàn TMĐT như: Tiki, Lazada, Google…, Cục Thuế thành phố gửi công văn, danh sách đến các đơn vị trực thuộc để kiểm tra, xác minh người nộp thuế, xác định số thuế phải nộp.
Bên cạnh đó, Cục Thuế thành phố tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế đối với các công ty có giao dịch, trả phí dịch vụ cho tổ chức, cá nhân nước ngoài; rà soát với những tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh trong một số lĩnh vực phát sinh phí dịch vụ trên trang web của các tổ chức nước ngoài. Cục Thuế thành phố cũng triển khai giải pháp rà soát tại doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực trung gian về giao hàng, chuyển phát nhanh, thu hộ tiền hàng cho doanh nghiệp, hộ cá nhân kinh doanh TMĐT như Chi nhánh bưu chính Viettel, Bưu điện Hải Phòng, J&T Express Hải Phòng, Bưu cục giao hàng tiết kiệm, giao hàng nhanh Hải Phòng…, qua đó thu thập dữ liệu liên quan đến tổ chức, cá nhân có hoạt động kinh doanh TMĐT.
Khó tiếp cận thông tin người nộp thuế, xác định số thuế
Kết quả, lũy kế 9 tháng năm 2022, ngành Thuế thành phố thực hiện thu ngân sách nhà nước từ hoạt động TMĐT đạt gần 7,2 tỷ đồng. Trong đó, riêng với doanh nghiệp, Cục Thuế thành phố rà soát, đối chiếu thông tin đối với 9 tổ chức nước ngoài không có chi nhánh, cơ sở tại Việt Nam và đã được doanh nghiệp Việt Nam chi trả kê khai khấu trừ thuế nhà thầu theo quy định, với số thuế nộp là 486 triệu đồng. Ngoài ra, 2 doanh nghiệp trong nước được đơn vị, doanh nghiệp nước ngoài chi trả thu nhập từ hoạt động TMĐT tự giác kê khai nộp thuế, trong đó riêng số thuế phát sinh từ hoạt động quảng cáo cho các công ty nước ngoài lên tới hơn 2 tỷ đồng. Từ thông tin Tổng cục Thuế, Cục Thuế thành phố làm việc trực tiếp với 1 doanh nghiệp chưa kê khai thuế sau khi phát sinh hoạt động TMĐT, kết quả tăng thu gần 400 triệu đồng. Về quản lý thuế đối với cá nhân kinh doanh TMĐT, Cục Thuế thành phố hướng dẫn, đôn đốc 9 cá nhân kê khai thu nhập hơn 59 tỷ đồng từ các website nước ngoài, với số thuế phát sinh phải nộp hơn 4,1 tỷ đồng; hướng dẫn 1 cá nhân có thu nhập từ bán hàng trên các sàn TMĐT kê khai và nộp thuế 30 triệu đồng.
Dù vậy, những kết quả này chưa tương xứng với thực tế hoạt động kinh doanh TMĐT. Phó cục trưởng Cục Thuế thành phố Đoàn Minh Dũng cho biết, khoảng 65 ngân hàng phản hồi với Cục Thuế thành phố, nhưng phần lớn từ chối cung cấp thông tin với nhiều lý do. Các cá nhân nhận được thu nhập từ nước ngoài cho hoạt động kinh doanh TMĐT thường áp dụng nhiều cách tránh việc truy vết luồng tiền để trốn thuế. Việc phối hợp giữa Cục Thuế thành phố với các sở, ngành chức năng để chia sẻ thông tin liên quan đến hoạt động TMĐT của doanh nghiệp, cá nhân còn hạn chế. Không chỉ khó khăn tiếp cận thông tin, cán bộ ngành Thuế còn nhiều vướng mắc phân biệt loại thu nhập làm cơ sở tính thuế, nhất là thu nhập từ bản quyền, phí dịch vụ và lợi nhuận kinh doanh. Một khó khăn nữa là một doanh nghiệp, cá nhân có thể đồng thời có nhiều gian hàng trên một sàn giao dịch TMĐT hoặc nhiều sàn giao dịch sàn TMĐT, nhiều trang mạng xã hội. Và với hình thức thanh toán trả tiền khi giao hàng (COD) được áp dụng ngày càng phổ biến hơn các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, nên ngành Thuế khó kiểm soát dòng tiền, đồng thời cũng gặp khó khăn khi xác định người nộp thuế, số tiền thuế nộp.
Để tăng cường quản lý thuế trong hoạt động kinh doanh TMĐT, Nghị định số 91 của Chính phủ vừa được ban hành tháng 10- 2022, quy định trách nhiệm của tổ chức là chủ sở hữu sàn giao dịch TMĐT phải cung cấp thông tin cho cơ quan thuế định kỳ hàng quý bằng phương thức điện tử qua Cổng TTĐT Tổng cục Thuế. Theo đó, Tổng cục Thuế xây dựng Cổng thông tin điện tử để tiếp nhận dữ liệu của các sàn giao dịch TMĐT từ tháng 12-2022. Và kỳ cung cấp thông tin của quý 4-2022 chậm nhất vào ngày 31-1-2023. Trên cơ sở đó, Tổng cục Thuế chia sẻ dữ liệu để các cục Thuế, chi cục Thuế và các bộ phận chức năng thực hiện các nghiệp vụ quản lý thuế theo quy định. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để ngành Thuế tăng cường quản lý thuế trong hoạt động kinh doanh TMĐT, tạo sự công bằng, tăng thu ngân sách nhà nước./.