Gắn mã QR-Code nhằm quảng bá các di tích lịch sử, văn hóa: Bắt nhịp công nghệ 4.0
(HPĐT)- Chỉ với chiếc điện thoại thông minh và quét mã QR-Code, khách du lịch và người dân sẽ nhanh chóng tìm được thông tin, hình ảnh về di tích lịch sử, văn hoá. Đó là hiệu quả của việc gắn mã QR- Code tại một số di tích lịch sử, văn hoá trên địa bàn thành phố. Thế nhưng, để triển khai sâu rộng, phát huy hiệu quả quảng bá, gắn kết văn hoá với phát triển du lịch còn nhiều việc phải làm.
Du khách và người dân tìm hiểu về giá trị lịch sử gắn với đền Nghè (quận Lê Chân) bằng việc quét mã QR-Code.
Thấy rõ hiệu quả, nhưng chưa sâu rộng
Đầu tháng 12, chị Nguyễn Thị Nga ở Hà Nội về Hải Phòng tham quan di tích đền Nghè - nơi thờ Nữ tướng Lê Chân. Dù không có hướng dẫn viên giới thiệu, nhưng chị Nga quét mã QRCode gắn trước cửa đền, để hiểu rõ hơn về giá trị lịch sử, thân thế, sự nghiệp, công lao to lớn của Nữ tướng Lê Chân- người có công khai khẩn lập nên vùng đất mà đời sau phát triển thành thành phố Hải Phòng ngày nay; kiến trúc ngôi đền, thông tin Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân. Chị Nga cho biết, du khách hoặc nhóm nhỏ khi tới tham quan tại các di tích lịch sử thường không có hướng dẫn viên giới thiệu nên không rõ ngôi đền đó thờ ai, có công trạng gì với đất nước, dân tộc. Với việc gắn mã QRCode giúp du khách nắm được thông tin chi tiết về di tích, điểm đến mà không cần sự có mặt của thuyết minh viên.
Hiện nay, trong ngành Văn hoá và Thể thao, Bảo tàng Hải Phòng là đơn vị đi đầu trong thực hiện thí điểm gắn mã QR-Code tại đền Nghè từ cuối tháng 11- 2022. Dự kiến đầu năm 2023, Bảo tàng Hải Phòng tiếp tục gắn mã QR-Code tại đình Hàng Kênh (quận Lê Chân), Khu bảo tồn bãi cọc Cao Quỳ (huyện Thủy Nguyên). Giám đốc Bảo tàng Hải Phòng Nguyễn Văn Phương cho biết, khó nhất đối với đơn vị là nền tảng công nghệ số. Do thiếu kinh phí, nên đơn vị phải sử dụng phần mềm miễn phí, có thời hạn nhất định, hạn chế số người quét mã QRCode cùng một thời điểm. Đồng thời, nội dung thông tin giới thiệu về di tích còn khá dài, du khách còn mất nhiều thời gian đọc.
Ngoài Sở Văn hoá và Thể thao, một số địa phương cũng thực hiện gắn mã QR-Code nhằm giới thiệu, quảng bá di tích lịch sử, văn hoá như tại di tích lịch sử danh thắng cấp quốc gia hang Vua, ở xã Minh Tân, di tích lịch sử bia tưởng niệm 108 du kích Thủy Nguyên bị thực dân Pháp giết hạn ở xã Lâm Động (cùng huyện Thủy Nguyên)… Có thể thấy, số di tích được gắn mã QR-Code chưa nhiều, nội dung thông tin, hình ảnh còn khá sơ sài, khi chưa đăng kèm các clip video, hình ảnh 3D và chưa có bản giới thiệu bằng tiếng nước ngoài phục vụ các du khách quốc tế.
Gắn mã QR song hành số hoá di sản
Gắn mã QR- Code tại các di tích lịch sử, văn hoá bước đầu mang đến nhiều hiệu quả, tiết kiệm kinh phí tuyên truyền, quảng bá di sản, phục vụ phát triển du lịch, mang đến người dân, du khách nhiều trải nghiệm trong xu thế thời đại công nghệ 4.0.
Đây là xu hướng mới cần tiếp cận sớm khi Hải Phòng có nhiều tài nguyên di sản, đa dạng, phong phú, với 2 di tích quốc gia đặc biệt, 116di tích quốc gia, 413di tích cấp thành phố và 12 bảo vật quốc gia. Cùng với đó, đặc điểm văn hoá dân gian, phong tục tập quán, lễ hội, nghệ thuật trình diễn, diễn xướng dân gian... của Hải Phòng được thể hiện rõ nét ở từng địa phương với những nét độc đáo riêng, được ghi chép trong chính sử, tài liệu thư tịch cổ… Hải Phòng còn có 10 di sản được các tổ chức, cơ quan có thẩm quyền đưa vào danh mục Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia, quốc tế. Nếu tại mỗi di tích, lịch sử văn hoá được gắn mã QR-Code, hệ thống di sản của Hải Phòng sẽ được phát huy mạnh mẽ giá trị công trình phục vụ du lịch, đồng thời khích lệ và nâng cao ý thức của người dân trong việc bảo tồn và phát huy giá trị công trình. Nhà sử học Ngô Đăng Lợi cho rằng, ngành Văn hoá và Thể thao cần tham mưu với UBND thành phố lập đề án, triển khai tổng thể và bài bản, được phân chia thành các giai đoạn thực hiện cụ thể như Đề án gắn mã QR lên biển tên đường, phố, công trình công cộng trên địa bàn thành phố hiện nay.
Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Trần Thị Hoàng Mai cho biết, tháng 5-2022, UBND thành phố ban hành kế hoạch số hoá di sản trên địa bàn Hải Phòng giai đoạn 2022-2030. Trên cơ sở này, Sở đang tích cực phối hợp các sở, ngành liên quan trong xây dựng nền tảng kỹ thuật số và các bộ tiêu chuẩn chung, sử dụng công nghệ 2D, 3D, định vị toàn cầu... để số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu di sản một cách tiên tiến, sinh động nhất. Tuy nhiên, vì nguồn di sản vô cùng phong phú, nên không thể làm trong một sớm, một chiều. Để đạt hiệu quả thiết thực, ngành triển khai thực hiện số hoá di tích đến đâu sẽ gắn mã QR đến đó, góp phần bảo tồn, khai thác, quảng bá di sản, thúc đẩy phát triển du lịch thành phố bền vững./.