Giải quyết triệt để tranh chấp lối đi chung
(HPĐT)- Giải quyết tranh chấp lối đi chung là việc phức tạp, khó khăn vì liên quan đến tình làng nghĩa xóm, quan hệ họ hàng, láng giềng, nhưng cần thực hiện triệt để, tránh những hệ lụy xấu nếu kéo dài. Thời gian gần đây, Báo Hải Phòng nhận được nhiều đơn phản ánh về tranh chấp trong việc sử dụng lối đi chung trong khu dân cư, gây mất đoàn kết trong người dân.
Ngõ đi chung của các hộ dân tại thôn Đông, xã Thủy Đường bị xây tường bao, cản trở lối đi.
Phát sinh nhiều tranh chấp
Điển hình như vụ việc trong đơn của bà Phạm Thị Minh, ở nhà số 29/38 phố Nguyễn Bình, phường Kênh Dương (quận Lê Chân) phản ánh, gia đình bà Thái, nhà ở phía trong ngõ xây cổng chặn phần sân trước nhà là lấn chiếm ngõ đi chung của các hộ trong ngõ. Về vụ việc này, lãnh đạo phường Kênh Dương cho biết: Theo kết quả xác minh, đo đạc và căn cứ GCNQSDĐ số CO713521 do UBND quận Lê Chân cấp ngày 20-12- 2018 cho chị Thủy (con gái bà Thái), phần diện tích ngõ như trong đơn của bà Minh nêu là phần đất nằm trong GCNQSDĐ được cấp đổi năm 2018 với diện tích là 64,3 m2 cho chị Thủy. Do vậy, việc bà Minh đề nghị cơ quan chức năng và chính quyền địa phương giải quyết là không có căn cứ. Không đồng tình với nội dung kết luận giải quyết trên, từ tháng 4 đến tháng 7-2022, giữa 2 bên nhiều lần xảy ra mâu thuẫn, bà Minh tiếp tục gửi đơn đến UBND phường yêu cầu giải quyết vụ việc. Ngay sau đó, UBND phường và tổ dân phố vận động các bên thống nhất cách giải quyết việc sử dụng đất, để hạn chế khiếu kiện trong dân cư. Cuối tháng 7-2022, bà Minh được Báo Hải Phòng phối hợp Trung tâm Trợ giúp pháp lý (Sở Tư pháp) hỗ trợ, tư vấn những quy định pháp luật chung quanh nội dung đơn phản ánh của bà.
Cũng có nội dung về tranh chấp lối đi chung, tháng 11-2022, Báo Hải Phòng nhận được đơn của anh Nguyễn Đăng Trường, ở xã Thủy Đường (huyện Thủy Nguyên) phản ánh: Tháng 6-2022, vợ chồng anh Trường nhận chuyển nhượng 78 m2 đất, tại thôn Đông, xã Thủy Đường. Thửa đất này được Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố cấp GCNQSDĐ số CX 421873 vào ngày 31-12-2020 với 3 mặt tiếp giáp 3 nhà hộ dân và 1 mặt giáp ngõ rộng 3,5 m. Anh Trường cho biết, từ năm 1996, phía ngõ đi chung này là bờ mương nhỏ, ít người qua lại. Hộ Đào Văn Thân là gia đình ở cuối ngõ nhiều lần cải tạo ngõ thành lối đi rộng 3,5m. Ông Thân cho rằng ngõ này thuộc quyền sử dụng của mình nên từ tháng 5- 2021, ông tự ý xây tường bao dọc ngõ đi chung, ngăn lối vào thửa đất của 7 hộ dân trong ngõ, trong đó có gia đình anh Trường. Cán bộ địa chính xã Thủy Đường Bùi Văn Bình thông tin: Theo bản đồ giải thửa 299 năm 1985, tờ bản đồ số 3 do UBND xã Thủy Đường lưu trữ, thì lối đi chung trên là bờ mương đi chung, không thuộc quyền sử dụng của hộ dân nào, do đó ông Thân tự ý xây dựng tường bao chắn lối đi chung là vi phạm pháp luật. UBND xã Thủy Đường yêu cầu ông Thân tháo dỡ tường bao trên, không cản trở việc đi lại của các hộ dân trong ngõ. Tuy nhiên, ông Thân chưa tự giác tháo dỡ.
Giải quyết triệt để, tránh mâu thuẫn kéo dài
Thực tế cho thấy, tranh chấp lối đi chung bản chất là mâu thuẫn phát sinh trong giải quyết nhu cầu mở lối đi riêng của mỗi hộ gia đình. Chủ tịch UBND phường Kênh Dương Lê Thị Tuyết cho biết, địa bàn phường trong khu vực trung tâm thành phố, có nhiều khu dân cư, nhà liền kề và ngõ, ngách sâu nên thường xuyên xảy ra các mâu thuẫn liên quan đến sử dụng ngõ, lối đi chung. Trên cơ sở xác minh nguồn gốc đất, mốc chỉ giới đất các hộ liên quan, từ đó UBND phường kiên quyết xử lý sai phạm liên quan việc lấn chiếm lối đi chung, bảo đảm quyền lợi các hộ dân trong ngõ, đồng thời vận động, thuyết phục các bên giữ gìn mối quan hệ hàng xóm láng giềng, không để phát sinh mâu thuẫn kéo dài. Đối với các trường hợp không tự giác tháo dỡ công trình vi phạm tại lối đi chung, UBND phường thực hiện cưỡng chế tháo dỡ theo quy định pháp luật.
Luật sư Trần Văn Tám, Văn phòng luật sư hợp danh VIP thông tin: Khoản 3, Điều 16, Nghị định 91/2019/NĐ-CP của Chính phủ quy định phạt tiền từ 5 đến 10 triệu đồng đối với trường hợp đào bới, xây tường, làm hàng rào, gây cản trở hoặc thiệt hại cho việc sử dụng đất của người khác. Khoản 4 điều này quy định buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm đối với trường hợp nêu trên. Còn tại Điều 254 Bộ Luật Dân sự năm 2015 quy định: Chủ sở hữu có bất động sản bị vây bọc bởi các bất động sản của các chủ sở hữu khác mà không có hoặc không đủ lối đi ra đường công cộng, có quyền yêu cầu chủ sở hữu bất động sản vây bọc dành cho mình một lối đi hợp lý trên phần đất của họ. Trong trường hợp các bên không thể thỏa thuận được về cách giải quyết tranh chấp về lối đi chung thì có thể xin tư vấn hoặc làm đơn khởi kiện tranh chấp lối đi chung tới Tòa án có thẩm quyền giải quyết./.